R  a  p  o  r  t
z kontroli problemowej Nr P28/2011
przeprowadzonej we wszystkich oświatowych
jednostkach organizacyjnych Gminy Zabrze

Kontrolę w dniach 18 października 2011 r. – 27 stycznia 2012 r. przeprowadzili:
1.	mgr Zbigniew   F r u k   –  główny specjalista, 
2.	mgr Halina  B a ł a t a  –  inspektor – z wyłączeniem od  1 listopada, 
z Biura Kontroli Urzędu Miejskiego w Zabrzu, działający na podstawie Zarządzenia Nr 406/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie przeprowadzenia kontroli wykonywania budżetów w 2011 r. oraz zgodności działania z ustalonymi w oświatowych jednostkach organizacyjnych gminy Zabrze procedurami kontroli zarządczej (Zał. nr 1). Opracowany wzór ankiety (Zał. nr 2).
Przedmiotem kontroli były następujące zagadnienia: 
1.	Ewaluacja w jednostce systemu kontroli zarządczej, o którym mowa w art. 68 i 69 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, przy uwzględnieniu standardów określonych w komunikacie nr 23 przez Ministra Finansów, oraz zgodność działania z ustalonymi procedurami tej kontroli,
2.	Wykonywanie budżetu jednostki w okresie trzech kwartałów 2011 r., ze zwróceniem szczególnej uwagi na wynagrodzenia osobowe.
Kontrolą objęto wydatki z 2011 r. 
Ustalenia kontroli zawarte zostały w kolejnych rozdziałach raportu: 
I.	P r z e d s z k o l a                                                                         str.        2
II.	S z k o ł y  p o d s t a w o w e                                                       str.      82  
III.	G i m n a z j a                                                                                str.    139
IV.	Z e s p o ł y   S z k ó ł                                                                    str.    159
     A.     Zespoły szkolno-przedszkolne                                              str.    159 
     B.     Zespoły Szkół Specjalnych                                                   str.    172 
     C.     Inne Zespoły Szkół                                                                str.    187
V.	Inne oświatowe jednostki organizacyjne                                       str.    233      
VI.	U w a g i   i   w n i o s k i                                                               str.    251 
Każdy z powyższych rozdziałów podzielony został na numerowane kolejno ustępy omawiające oba kontrolowane zagadnienia w poszczególnych jednostkach. Szczegółowe ustalenia kontroli w każdej jednostce poprzedzone zostały krótkimi ustaleniami ogólnymi, nawiązującymi do ustaleń roku poprzedniego.
I.   P r z e d s z k o l a

1.	Przedszkole Nr 1 w Zabrzu, ul. Reymonta 52, od 2011 roku jest jednostką budżetową. Posiada 5 oddziałów (125 dzieci) i w porównaniu z rokiem poprzednim nic się nie zmieniło (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241768898. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.2002 r. Pani Aleksandra Graczewska. 
Obowiązki głównej księgowej od 1.04.2006 r. pełni Pani Ewa Źrebiec zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze ½ etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W przedszkolu zatrudnionych jest 8 nauczycieli oraz 9 pracowników niebędących nauczycielami na 7,75 etatach, z których 7 na 6,25 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli porównaniu z rokiem ubiegłym nie zmieniło się, a niebędących nauczycielami wzrosło o 0,45% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 8 nauczycieli, pięciu było dyplomowanymi, a trzech mianowanymi (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej w jednostce podlega stałej ewaluacji, a uwagi kontrolujących zawarte w ubiegłorocznym raporcie uwzględniono w programie tej kontroli na 2011 rok. Zweryfikowano obowiązujące regulaminy i procedury pod katem ich zgodności z podstawami prawnymi oraz dokonano przeglądu, aktualizacji i uzupełnienia procedur wewnętrznych, regulaminów, instrukcji, wytycznych i zarządzeń dyrektora, a także dokumentów określających zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności. 
Aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W Przedszkolu Nr 1 dokonuje się identyfikacji ryzyka wewnętrznego i zewnętrznego. W tym celu: opracowano kwestionariusze jego identyfikacji, zlokalizowano i określono ryzyko w odniesieniu do ustalonych celów, sporządzono rejestr ryzyka oraz planuje się przeprowadzić roczną ocenę zidentyfikowanego ryzyka.
W przedszkolu wprowadzono Zasady Polityki Rachunkowości, w których określono: pojęcie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych, metody wyceny aktywów i pasywów, ustalania wyniku finansowego, sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, a w tym zakładowego planu kont, księgi głównej i ksiąg pomocniczych, wykazu ksiąg rachunkowych i opisu systemu przetwarzania danych. Określono także system służący ochronie danych i ich zbiorów.  
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 687 803,11 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 60,03%, a budżet roku 2009 –738 456,44 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 62,18%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 786 505,77 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 62,0%, a na odpis ZFŚS – 5,99% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 679 452 zł, tj. o 13,61% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 82,08%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 75,10%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 521 490 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 391 663,21 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 262 717,86 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 128 945,35 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 648,86 zł
•	pozostali pracownicy                 1 819,33 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 41 384,18 zł, z czego 27 973,95 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 13 410,23 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,90%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 11,97%, z czego nauczycieli o 14,52%, a pozostałych pracowników o 7,12% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 31 167,70 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 29 732,00 zł tj. 95,39% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 29 316,51 zł, a wykonano go w kwocie 29 222,00 zł, tj. w 99,68% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 495,72 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 4,03% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 71 116,18 zł, tj. 10,47% jej planowanych wydatków rocznych.

2.	Przedszkole Nr 3 w Zabrzu, ul. Św. Jana 8, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 6 oddziałów (150 dzieci) i w porównaniu z rokiem ubiegłym nic się nie zmieniło (Tabela 1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny -  241780630. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1997 r. Pani Ludomira Borys-Paradysz. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.05.1999 r. w wymiarze ½ etatu Pani Iwona Kurasz, której obowiązki i odpowiedzialność powierzono zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych. 
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 9 nauczycieli (w marcu 8) i 2 w wymiarze 0,29 etatu (w marcu 3 na 0,97 et.) oraz 11 pracowników niebędących nauczycielami na 8,10 etatach, z których 9 na 7,10 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 5,95%, a pozostałych pracowników o 0,75% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 9 nauczycieli czterech było dyplomowanymi, trzech mianowanymi i dwóch kontraktowymi – w marcu trzech mianowanych (Tabele 2 – Zał. nr 4).
Obowiązujący system kontroli zarządczej w przedszkolu podlega stałej ewaluacji. Pracownicy przestrzegają zasad i procedur zapisanych w przepisach wewnętrznych, regulaminach, instrukcjach funkcjonujących w przedszkolu zgodnie z przydziałami ich czynności i odpowiedzialności. Duży nacisk kładzie się na prawidłowy obieg dokumentów, sposób kontroli i zatwierdzanie dokumentów finansowych, ewidencję operacji gospodarczych, prawidłową realizację planu finansowego, rzetelność sprawozdań, ewidencję majątku przedszkola, komunikację interpersonalną, przestrzeganie bezpieczeństwa danych osobowych oraz podejmowanie optymalnych decyzji do prawidłowego funkcjonowania przedszkola. W dniu 1.10.2010 r. zarządzeniem dyrektora nr 3/2010/2011 wprowadzono Kodeks Etyki Pracowników, z którym zapoznano pracowników. Kadra kierownicza przedszkola w ramach wykonywania bieżących obowiązków monitoruje skuteczność kontroli zarządczej i jej poszczególnych elementów. Dokumentacja kontroli zarządczej jest stale dostępna dla wszystkich pracowników.
Aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W przedszkolu dokonano identyfikacji, oceny i analizy ryzyka oraz jego skutków. Założono rejestr zidentyfikowanych ryzyk oraz przeprowadzono ich analizę w obszarach: organizacja prawna przedszkola, gospodarowanie finansami i mieniem przedszkola, efektywność zarządzania zasobami ludzkimi oraz ochrona przed zagrożeniem. Dokumentacja ta jest dostępna dla wszystkich pracowników.
W przedszkolu, zgodnie z art. 10 ustawy o rachunkowości obowiązują n/w dokumenty:
•	Zasady (polityka) rachunkowości, w których określono: pojęcie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych, sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego, a także system służący ochronie danych i ich zbiorów,
•	Instrukcja obiegu i kontroli dokumentów księgowych,
•	Instrukcja inwentaryzacyjna,
•	Procedury kontroli finansowej, w tym wstępna ocena celowości zaciągania zobowiązań finansowych,
•	Procedura gromadzenia środków finansowych na wydzielonym rachunku dochodów i wydatków nimi finansowanych,
•	Procedura wydatkowania środków finansowych,
•	Regulamin zamówień publicznych o wartości szacunkowej nieprzekraczającej wyrażonych w złotych wartości 14 000 euro.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 738 272,30 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 57,41%, a budżet roku 2009 –781 974,57 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 62,22%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 777 639,03 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 63,57%, wynagrodzenia bezosobowe –0,15%, a na odpis ZFŚS – 6,10% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 685 131 zł, tj. o 11,90% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 82,18%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 75,20%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 520 863 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 391 694,28 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 257 100,96 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 134 593,32 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 146,12 zł
•	pozostali pracownicy                 1 850,84 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 42 208,66 zł, z czego 27 444,26 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 14 764,40 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,82%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,80% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 7,74%, z czego nauczycieli o 8,78%, a pozostałych pracowników o 5,81% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 33 481,97 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 33 482 zł tj. 100% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 30 156,51 zł, a wykonano go w kwocie 30 136,00 zł, tj. w 99,93% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 417,06 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 3,93% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 75 690,66 zł, tj. 11,05% jej planowanych wydatków rocznych.

3.	Przedszkole Nr 6 w Zabrzu, ul. Jordana 59, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 5 oddziałów (125 dzieci) i w porównaniu z rokiem ubiegłym nic się nie zmieniło (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241768556. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.2006 r. Pani Renata Myśliwiec. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od dnia 1.09.2009 r. Pani Bożena Bogucka, zatrudniona w wymiarze 0,5 etatu na podstawie umowy o pracę, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 10 nauczycieli (w marcu – 9) i 2 w wymiarze 0,19 etatu oraz 8 pracowników niebędących nauczycielami na 7,25, a w marcu 9 na 8 etatach, z których 7 (w marcu 8) na 6,75 (7,5) etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr  4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 1,95%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Z wymienionych 10 nauczycieli 4 jest dyplomowanymi, 4 mianowanymi i 2 kontraktowymi, a w marcu odpowiednio: 4, 4, i 1 stażysta (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej w przedszkolu podlega ewaluacji. Obowiązujące akty wewnętrzne są na bieżąco weryfikowane i aktualizowane pod kątem zgodności z prawem, a w razie konieczności zmieniane na nowe. W Regulaminie kontroli zarządczej dokonano zmian wynikających z zarządzenia Prezydenta Miasta Zabrze Nr 828/BK/2010 z dnia 23 września 2010 r. Aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W ciągu ostatniego roku wprowadzono Kodeks Etyki Pracowników Przedszkola i Politykę bezpieczeństwa danych osobowych.
Ubiegłoroczny raport nie zawierał uwag skierowanych bezpośrednio do kontrolowanej jednostki.
W odniesieniu do wyznaczonych celów i zadań dokonano identyfikacji ryzyka. Uwzględniono w nim czynniki zewnętrzne, czynniki finansowe, czynniki związane z prowadzoną działalnością oraz czynniki związane z zarządzaniem. Do określenia prawdopodobieństwa zdarzenia oraz skutków ryzyka opracowano tabelę punktową oddziaływania ryzyka oraz matrycę oceny ryzyka. Wyniki analizy uwzględniono w opracowanym Arkuszu oceny systemu kontroli zarządczej. Sprecyzowano także działania podjęte w celu redukcji ryzyka i opisano mechanizmy kontrolne. Z wynikami zapoznano wszystkich pracowników.
W przedszkolu wprowadzono Zasady (Politykę) Rachunkowości, w których określono: pojęcie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych, metody wyceny aktywów i pasywów, ustalania wyniku finansowego, zakładowego planu kont, zasad funkcjonowania i ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych, wykazu ksiąg rachunkowych i opisu systemu przetwarzania danych, ich ochrony, przechowywania i udostępniania oraz rodzajów sprawozdań. Wprowadzono także do stosowania Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów księgowych oraz Instrukcję w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 652 751,18 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 61,83%, a budżet roku 2009 –714 508,02 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 59,97%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 873 766,78 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 61,12%, wynagrodzenia bezosobowe –0,02%, a na odpis ZFŚS – 6,61% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 712 171 zł, tj. o 18,49% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 80,92%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 72,16%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 527 994 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 380 985,57 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 257 066,76 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 123 918,81 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                2 997,16 zł
•	pozostali pracownicy                 1 797,49 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 43 022,02 zł, z czego 28 729,32 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 14 292,70 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,10%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,99% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 6,19%, z czego nauczycieli o 9,61%, a pozostałych pracowników zmalały o 0,27% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 35 663,10 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 35 663,12 zł tj. 100% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 34 041,23 zł i takiej kwocie go wykonano (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 512,23 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 5,35% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 78 685,14 zł, tj. 11,05% jej planowanych wydatków rocznych.

4.	Przedszkole Nr 7 w Zabrzu, ul. Wolności 215, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 5 oddziałów (116 dzieci) i w porównaniu z rokiem ubiegłym nic się nie zmieniło (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241775935. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1997 r. Pani Mariola Krinke.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.04.2004 r. Pani Sylwia Konacka, zatrudniona od 1.01.2011 r. w wymiarze 0,5 etatu na podstawie umowy o pracę, której obowiązki i odpowiedzialność powierzono zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 8 (w marcu – 7) nauczycieli i 2 w wymiarze 0,19 etatu oraz 9 pracowników niebędących nauczycielami na 8 etatach, z których 6,5 obsługowych, w tym we wrześniu 2 na 2 etatach w ramach prac interwencyjnych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 5,04%, a pozostałych pracowników zmalało o 4,72 (Tabela 1 – Zał. nr 3).  Z wymienionych 8 nauczycieli jeden posiadał status dyplomowanego, sześciu mianowanych i jeden stażysty (Tabela 2 – Zał. nr 4).
W kontrolowanym przedszkolu system kontroli zarządczej dostosowano do zasad jego organizacji wynikających z zarządzenia Prezydenta Miasta Zabrze Nr 828/BK/2010 z dnia 23 września 2010 r. Aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Wprowadzono: Kodeks etyki pracowników, Regulamin udzielania zamówień na dostawy, usługi i roboty budowlane oraz Politykę bezpieczeństwa ochrony danych osobowych. Dyrektor przedszkola w ramach bieżących obowiązków monitoruje skuteczność kontroli zarządczej i jej poszczególnych elementów. Dokumentacja z kontroli jest dostępna dla wszystkich pracowników. W raporcie z dnia 31.01.2011 r. nie było uwag do omawianej jednostki.
W przedszkolu identyfikowane jest ryzyko zewnętrzne i wewnętrzne związane z wykonywaniem zadań i osiąganiem celów w następujących obszarach: systemy informatyczne, finanse i budżet, przepływ informacji, struktura organizacyjna, zamówienia publiczne, bezpieczeństwo przedszkola, mechanizmy kontrolne wewnętrzne oraz działalność statutowa. Z wynikami zapoznano pracowników, którzy poświadczyli to podpisami.
Zarządzeniem nr 11/2010 z dnia 31.12.10 r. wprowadzono nowe: Zasady (politykę) rachunkowości, które zawierają: pojęcie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych, metody wyceny aktywów i pasywów, ustalania wyniku finansowego, zakładowego planu kont, zasad funkcjonowania i ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych, wykazu ksiąg rachunkowych i opisu systemu przetwarzania danych, ich ochrony, przechowywania i udostępniania oraz rodzajów sprawozdań. Ponadto wprowadzono dokumentację opisującą przyjęte zasady rachunkowości, Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów księgowych i Instrukcję w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych. Zmiany nastąpiły z nowym rokiem.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 592 054,55 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 61,78%, a budżet roku 2009 –623 523,38 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 60,88%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 679 579,14 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 60,37%, wynagrodzenia bezosobowe –0,07%, a na odpis ZFŚS – 6,46% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 600 636 zł, tj. o 11,62% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 79,23%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 73,30%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 449 852 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 329 744,49 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 224 032,86 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 105 711,63 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 319,01 zł
•	pozostali pracownicy                 1 661,35 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 36 944,83 zł, z czego 25 908,03 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 11 036,80 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 19,28%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,69% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,71% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 14,76%, z czego nauczycieli o 12,45%, a pozostałych pracowników o 19,98% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 28 737,14 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 28 737,02 zł tj. 100% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 26 517,54 zł, a wykonano go w kwocie 26 517,50 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 455,82 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 8,33% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 65 681,85 zł, tj. 10,94% jej planowanych wydatków rocznych.

5.	Przedszkole Nr 8 w Zabrzu, ul. Płaskowickiej 3, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 6 oddziałów (150, w marcu 149 dzieci) i w porównaniu z rokiem ubiegłym niemal nic się nie zmieniło (Tabela 1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny – 241773280.
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1992 r. Pani Barbara Mucha. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.01.1997 r. Pani Kornelia Zubek, zatrudniona w wymiarze 0,5 etatu, której obowiązki i odpowiedzialność  powierzono zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 9 nauczycieli i 3 w wymiarze 1,49 etatu (w marcu 2 w wymiarze 0,96 et.) oraz 10 pracowników niebędących nauczycielami odpowiednio na 8,5 etatach, z których 8 na 7 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 17,82%, a pozostałych pracowników zmalało o 8,97% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 9 nauczycieli, sześciu było dyplomowanych, dwóch kontraktowych i jeden stażysta (Tabela 2 – Zał. nr 4). 
System kontroli zarządczej obowiązujący w przedszkolu podlega stałej ewaluacji. W celu prawidłowego funkcjonowania placówki dostosowano wewnętrzne przepisy (regulaminy, procedury i instrukcje) do aktualnych przepisów prawa. Zapoznano z nimi pracowników i zobowiązano do ich przestrzegania. Uwagę z ubiegłorocznego raportu dot. podstawy prawnej Regulaminu kontroli zarządczej wykonano, zmieniając ją na właściwą.
Aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W przedszkolu dokumentuje się identyfikację i analizę ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego związanego z osiąganiem zadań oraz zapoznaje się z nimi pracowników. W 2011 r. przeprowadzono ją w następujących obszarach: efektywność zarządzania zasobami ludzkimi, gospodarowanie finansami i mieniem, struktura organizacyjna i bezpieczeństwo przedszkola. Na bieżąco kontrolowany jest obieg dokumentów księgowych, zatwierdzanie dokumentów finansowych, ewidencja operacji gospodarczych, realizacja planu finansowego, rzetelność sprawozdań finansowych oraz ewidencja majątku.
W przedszkolu, zgodnie z art. 10 ustawy o rachunkowości, obowiązują n/w dokumenty:
•	Zasady (polityka) rachunkowości, w których określono: pojęcie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych, sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego, a także system służący ochronie danych i ich zbiorów,
•	Instrukcja obiegu i kontroli dokumentów księgowych,
•	Instrukcja w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych,
Zmiany nastąpiły z nowym rokiem.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 779 004,28 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 54,54%, a budżet roku 2009 –838 417,68 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 60,13%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 941 032,23 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 58,05%, wynagrodzenia bezosobowe –0,04%, a na odpis ZFŚS – 5,85% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 752 359 zł, tj. o 20,05% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 78,85%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 73,32%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 573 627 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 420 584,55 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 278 954,11 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 141 630,44 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 084,07 zł
•	pozostali pracownicy                 1 868,97 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 50 747,02 zł, z czego 35 079,93 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 15 667,09 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 15,42%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,96% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 18,74% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 11,33%, z czego nauczycieli o 11,83%, a pozostałych pracowników o 9,79% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 37 077,27 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 37 077,00 zł tj. 100% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 31 931,54 zł, a wykonano go w kwocie 31 932,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 439,41 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 6,14% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 87 824,02 zł, tj. 11,67% jej planowanych wydatków rocznych.

6.	Przedszkole Nr 9 w Zabrzu, ul. Matejki 64, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 4 oddziały (100 dzieci) i w porównaniu z rokiem ubiegłym nic się nie zmieniło. (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241767404. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1997 r. Pani Justyna Zawadzka. 
Obowiązki głównej księgowej pełniła od 1.10.1998 r. Pani Elżbieta Wyrembska, zatrudniona w jednostce od 1.01.2006 r. w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 6 nauczycieli i 1 w wymiarze 0,05 etatu (w marcu 2 w wymiarze 0,15 et.) oraz 11 (w marcu – 9) pracowników niebędących nauczycielami na 8,59 (w marcu – 6,59) etatach, z których 8 (w marcu 6) odpowiednio na: 7 i 5 etatach obsługowych – 2 w ramach robót publicznych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 0,65%, a pozostałych pracowników o 11,84% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 6 nauczycieli po trzech posiadało status nauczyciela dyplomowanego i mianowanego Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej w przedszkolu podlega ewaluacji. Istotnym źródłem oceny jego funkcjonowania był ubiegłoroczny raport z kontroli problemowej Nr P-19/10. W miesiącu marcu 2011 r. szczegółowej analizie poddano obowiązujący w przedszkolu Regulamin kontroli zarządczej, wprowadzając w nim zmiany i dostosowując go do zasad organizacji systemu w Gminie Zabrze i w Urzędzie Miejskim w Zabrzu określonych zarządzeniem Nr 828/BK/2010 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 23.09.10 r. Aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. Aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Kontroli skuteczności działania poddano także: Politykę rachunkowości przedszkola ze szczególnym uwzględnieniem planu kont, okresów sprawozdawczych i rodzajów sprawozdań, Jednolity rzeczowy wykaz akt, Instrukcję kancelaryjną oraz Instrukcję archiwalną dla składnicy akt.
Identyfikację ryzyka, czyli wskazanie miejsc i obszarów, w których mogą wystąpić nieprawidłowości, w przedszkolu przeprowadza się raz w roku, łącznie z oceną jego poziomu. Każde zidentyfikowane ryzyko ujmuje się w rejestrze. W celu określenia prawdopodobieństwa zdarzenia oraz skutków ryzyka opracowano tabelę punktową oddziaływania ryzyka oraz matrycę jego oceny. W ocenie przyjęto skalę zgodną z instrukcją stanowiącą załącznik do przytoczonego wcześniej zarządzenia Prezydenta Miasta. W procesie analizy ryzyka uwzględniono czynniki zewnętrzne, wewnętrzne, finansowe, organizacyjne i związane z zarządzaniem. Przyjęto mechanizmy kontrolne oraz opisano działania podjęte w celu redukcji ryzyka. Zarządzanie ryzykiem w przedszkolu jest procesem ciągłym. Działaniami tymi zapoznano wszystkich pracowników.
Zarządzeniem Nr 1/2011 z dnia 28 stycznia, z mocą obowiązującą od 1.01.11 roku, wprowadzono nową Politykę rachunkowości Przedszkola Nr 9.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 594 136,61 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 55,00%, a budżet roku 2009 –614 770,22 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 56,97%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 672 751,07 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 57,24%, wynagrodzenia bezosobowe –0,07%, a na odpis ZFŚS – 6,08% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 547 354 zł, tj. o 18,64% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 74,28%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 67,72%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 423 020 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 286 481,87 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 181 876,93 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 104 604,94 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 269,99 zł
•	pozostali pracownicy                 1 577,04 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 32 790,82 zł, z czego 20 652,93 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 12 137,89 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,68%,
-	premia stanowiła                                               - 19,88% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 3,69%, z czego nauczycieli o 7,79%, a pozostałych pracowników zmalały o 2,75% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 25 716,73 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 24 249,00 zł tj. 94,29% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 23 425,81 zł, a wykonano go w kwocie 23 426,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 451,74 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 10,6% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 57 039,82 zł, tj. 10,42% jej planowanych wydatków rocznych.

7.	Przedszkole Nr 11 w Zabrzu, ul. Fredry 21, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiadało 5 oddziałów (124 dzieci) i w porównaniu z rokiem ubiegłym nic się nie zmieniło (Tabela 1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny – 241766110. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.2001 r. Pani Aleksandra Justyna. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od dnia 1.04.2006 r. Pani Ewa Źrebiec, zatrudniona w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 9 nauczycieli i 2 w wymiarze 0,19 etatu oraz 10 pracowników niebędących nauczycielami na 7,6 etatach, z których 8 na 6,1 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 0,11%, a pozostałych pracowników wzrosło o 3,97% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 9 nauczycieli: dwóch jest dyplomowanych, czterech mianowanych i trzech  kontraktowych (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega stałej ewaluacji. Zgodnie z uwagami zawartymi w ubiegłorocznym raporcie skontrolowano zgodność działalności przedszkola z przepisami prawa, zweryfikowano obowiązujące procedury i regulaminy pod kątem ich zgodności z podstawami prawnymi, dokonano przeglądu, aktualizacji i uzupełnienia procedur wewnętrznych, regulaminów, instrukcji, wytycznych i zarządzeń dyrektora oraz dokumentów określających zakresy obowiązków, uprawnienia i odpowiedzialność pracowników. Aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. 
W jednostce dokumentuje się identyfikację ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego związanego z osiąganiem zadań. Określono poziom tego ryzyka w każdym z zadań. Pracownicy zostali zapoznani z dokumentacją, tj. rejestrem ryzyka, obszarami i zagadnieniami objętymi czynnościami sprawdzającymi, analizą ryzyka i działań podejmowanych w celu redukcji ryzyka oraz regulaminem kontroli zarządczej. Nauczyciele identyfikują i analizują ryzyko związane z ich zadaniami i opracowują propozycje działań w kierunku planowanego celu.
W celu realizacji planu finansowego zgodnie z obowiązującymi przepisami wprowadzono w przedszkolu zarządzeniem nr 9/2010/2011 Politykę rachunkowości, w której określono: rok obrotowy i wchodzące w jego skład okresy sprawozdawcze; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym: zakładowy plan kont, ustalający wykaz kont księgi głównej, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady prowadzenia ksiąg pomocniczych oraz ich powiązania z kontami księgi głównej; wykaz ksiąg rachunkowych; opis systemu przetwarzania danych; system służący ochronie danych i ich zbiorów.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 675 111,92 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 55,23%, a budżet roku 2009 –724 817,41 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 57,56%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 777 897,99 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 55,51%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 7,31% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 583 888 zł, tj. o 24,94% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 85,85%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 82,60%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 435 466 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 359 711,17 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 227 327,28 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 132 383,89 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                2 718,90 zł
•	pozostali pracownicy                 1 935,44 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 43 915,28 zł, z czego 30 337,59 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 13 577,69 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,97%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 15,38%, z czego nauczycieli o 17,20%, a pozostałych pracowników o 12,39% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 34 551,18 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 29 017,00 zł tj. 83,98% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 31 547,64 zł, a wykonano go w kwocie 31 547,63 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w roku 2010. Należy jednak pamiętać, że do 30 września każdego roku, na rachunek ZFŚS, powinny być przekazane wszystkie należne środki.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 449,14 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 5,53% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 72 932,28 zł, tj. 12,49% jej planowanych wydatków rocznych.

8.	Przedszkole Nr 12 w Zabrzu, ul. Św. Urbana 2B, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 4 oddziały (91 dzieci) i w porównaniu z rokiem ubiegłym nic się nie zmieniło. (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241776099.  
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.01.2011 r. Pani Maria Antonik, najpierw jako pełniąca obowiązki, a od 1.09.2011 r. – dyrektor na okres 5 lat (WO.I-4424.20.127.2011.BM). 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.10.2005 r. Pani Anna Husak-Kubica, zatrudniona w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 6 (w marcu 5) nauczycieli i jeden w wymiarze 0,09 etatu (w marcu 2 na 0,445 et.) oraz 8 (w marcu 7) pracowników niebędących nauczycielami na 6,625 (w marcu 5,625) etatach, z których odpowiednio 6 i 5 na 5,125 i 4,125 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 7,49%, a pozostałych pracowników wzrosło o 5,92% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 6 nauczycieli: trzech posiada stopień dyplomowanego, jeden mianowanego, jeden kontraktowego i jeden stażysty (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej obowiązujący w placówce podlega ewaluacji. W planie tej kontroli na 2011 r. ujęto zagadnienia dotyczące dostosowania przepisów wewnętrznych  do ogólnych przepisów prawa. Zmieniono, zgodnie z sugestią zawartą w ubiegłorocznym raporcie, podstawę prawną zarządzenia wprowadzającego system kontroli zarządczej (zarządzenie nr 2/2011 z dnia 7 lutego). Zarządzeniem nr 3/2011 z tego samego dnia wprowadzono Wzór informacji o systemie kontroli zarządczej, zarządzeniami nr 4 i 5/2011 z dnia 11 lutego wprowadzono w przedszkolu Kodeks etyki pracowników oraz Podstawowe zasady (politykę) rachunkowości. Aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. W przedszkolu dokonuje się identyfikacji ryzyka wewnętrznego i zewnętrznego związanego z realizacją zadań. Identyfikacja  prowadzona jest na podstawie dokumentacji zarządzania ryzykiem. Odbywa się ono poprzez identyfikację okoliczności ryzyko-twórczych, mogących przynieść negatywne skutki dla funkcjonowania jednostki. Identyfikacja ryzyka dokonywana jest co najmniej raz w roku. W 2011 r. wyodrębniono je w następujących obszarach: bezpieczeństwo przedszkola, systemy informatyczne, finanse i budżet, mechanizmy kontrolne wewnętrzne. Działania dotyczące zarządzania ryzykiem są dokumentowane w rejestrze zidentyfikowanych ryzyk, który zawiera: obszar wystąpienia, opis ryzyka, jego poziom, przyczyna, prawdopodobieństwo wystąpienia, a także mechanizmy reagowania na nie. Informacje o ryzyku prowadzone są wg stanowisk pracy, a pracownicy wspólnie identyfikują i analizują je pod kątem działań prowadzących do osiągania zaplanowanych celów.
Wspomniane wcześniej Podstawowe zasady (polityka) rachunkowości wraz Zakładowym planem kont zawiera ponadto: Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów księgowych oraz Instrukcję w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 525 552,24 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 56,63%, a budżet roku 2009 –532 308,98 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 60,58%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 567 677,48 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 66,94%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 5,64% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 636 673 zł, tj. o 12,15% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 70,30%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 70,11%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 375 320 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 263 151,15 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 162 294,10 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 100 857,05 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 228,77 zł
•	pozostali pracownicy                 1 880,89 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 27 894,23 zł, z czego 17 693,97 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 10 200,26 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,10%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. zmalały do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 0,50%, z czego nauczycieli o 7,64%, a pozostałych pracowników wzrosły o 13,62% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 21 958,06 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 21 875,00 zł tj. 99,62% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 21 470,95 zł, a wykonano go w kwocie 21 429,00 zł, tj. w 99,80% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 546,53 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 13,07% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 49 769,23 zł, tj. 7,82% jej planowanych wydatków rocznych.

9.	Przedszkole Nr 14 w Zabrzu, ul. ks. P. Ściegiennego 1, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 3 oddziały (70 dzieci) i w porównaniu z rokiem ubiegłym nic się nie zmieniło. (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241766190. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1999 r. Pani Beata Ziółkowska. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od dnia 1.11.2007 r. Pani Barbara Gawlica, zatrudniona w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 5 nauczycieli i 1 w wymiarze 0,05 etatu oraz 7 pracowników niebędących nauczycielami na 5,85 etatach, z których 5 na 4,35 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym nie zmieniło się, a pozostałych pracowników zmalało o 12,11% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 5 nauczycieli wszyscy są dyplomowanymi (Tabela 2 – Zał. nr 4). Z przedstawionych do kontroli dokumentów wynika, że jednostka ma problemy z wyliczeniem prawidłowego zatrudnienia pracowników niebędących nauczycielami, na co w przyszłości trzeba zwrócić uwagę.
System kontroli zarządczej w przedszkolu podlega ewaluacji. Ubiegłoroczny raport nie zawierał uwag. Jednostka identyfikuje ryzyko związane z osiąganiem zadań i zapoznaje z nim pracowników. Opracowywane są kwestionariusze identyfikacji ryzyka, jego zlokalizowania i określenia w odniesieniu do ustalonych celów, sporządzany jest rejestr ryzyka oraz analiza i roczna ocena. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Zarządzeniem nr 15/2009 z dnia 15.12.2009 r. na podstawie art. 10 ustawy o rachunkowości, ustawy o finansach publicznych i innych wprowadzono: Zakładowy plan kont; Politykę oświatową; Instrukcję gospodarki kasowej. Straciła moc Procedura sporządzania, obiegu i kontroli dokumentów finansowych. Czyżby odstąpiono od kontroli tych dokumentów. Kontrolujący mają także wątpliwości do wspomnianego dokumentu – Polityka oświatowa, gdyż pod tą nazwą kryje się zakres działań jednostek oświatowych nie mający nic wspólnego z rachunkowością. Przywołany w zarządzeniu art. 10 ustawy o rachunkowości wyraźnie określa tytuł wymaganego dokumentu i nie należy go zmieniać – Zasady (polityka) rachunkowości.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 434 374,18 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 62,19%, a budżet roku 2009 –523 395,72 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 58,72%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 550 665,97 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 61,90%, wynagrodzenia bezosobowe –0,11%, a na odpis ZFŚS – 5,57% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 453 614 zł, tj. o 17,62% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 85,53%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 79,46%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 343 962 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 273 319,69 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 182 775,72 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 90 543,97 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                4 021,47 zł
•	pozostali pracownicy                 1 506,05 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 30 328,93 zł, z czego 19 767,53 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 10 561,40 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 14,72%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,63% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,58% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 12,91%, z czego nauczycieli o 12,73%, a pozostałych pracowników o 13,27% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 20 826,60 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 20 374,00 zł tj. 97,83% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 20 156,57 zł, a wykonano go w kwocie 18 990,00 zł, tj. w 94,21% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają większych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności skorygowania odpisu przed zakończeniem roku.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 615,80 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 4,01% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 50 702,93 zł, tj. 11,18% jej planowanych wydatków rocznych.

  
10.	 Przedszkole Nr 16 w Zabrzu, ul. Korczoka 96, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada średniorocznie 8 oddziałów - 196 dzieci i w porównaniu z rokiem liczba oddziałów nie zmieniła się, a liczba dzieci wzrosła o 8,29% (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
     Numer statystyczny – 241777822. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.2011 r. Pani Aleksandra Samsonowicz. W okresie od 6.01.2007 r. do 31.08.2011 r. funkcję tę pełniła Pani Iwona Kempny.
Obowiązki głównej księgowej od dnia 9.08.2004 r. pełni Pani Ewa Poliwka zatrudniona na podstawie umowy o pracę, w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 11 (w marcu 10) nauczycieli i 2 w wymiarze 0,68 etatu (w marcu 4 na 1,53 etatach) oraz 12 pracowników niebędących nauczycielami na 10 etatach, z których 10 na 8,5 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 9,40%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 11 nauczycieli, 2 jest dyplomowanymi, 6 mianowanymi i trzech kontraktowymi, a z 10 w marcu odpowiednio: 0, 6, 3 i 1 stażysta (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega stałej ewaluacji. Zgodnie z uwagami kontrolujących, zawartymi w ubiegłorocznym raporcie, zmieniono podstawę prawną zarządzenia o wprowadzeniu systemu. Ponadto dostosowano odpowiednio obowiązujące procedury, zidentyfikowano ryzyko zewnętrzne i wewnętrzne związane z prowadzoną działalnością statutową przedszkola. Opisano je, dokonano oceny i przyjęto odpowiednie mechanizmy kontroli. Identyfikacja ryzyka dokonywana jest co najmniej raz w roku, a z wynikami zapoznaje się pracowników. Nauczyciele identyfikują ryzyko związane z ich zadaniami i wypracowują propozycje działań w kierunku osiągania zaplanowanych celów. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Od 1 stycznia 2011 r. obowiązują w przedszkolu nowe zasady rachunkowości – Polityka rachunkowości wprowadzona zarządzeniem nr 22/2011 z dnia 3.01.2011 r., w której określono: zasady określania roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego; sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych i ich wykaz; metodę i terminy inwentaryzowania składników majątkowych; plan kont; wykaz zbiorów danych; ochronę danych, ich udostępnianie i przechowywanie.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej do końca roku zweryfikowane zostaną zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 670 027,11 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 56,36%, a budżet roku 2009 –861 927,26 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 54,87%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 074 981,98 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 51,30%, wynagrodzenia bezosobowe –0,26%, a na odpis ZFŚS – 6,95% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 798 478 zł, tj. o 25,72% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,76%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 73,32%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 592 407 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 434 360,66 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 274 218,35 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 160 142,31 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                2 644,85 zł
•	pozostali pracownicy                 1 779,36 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 47 897,95 zł, z czego 30 386,79 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 17 511,16 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,26%,
-	premia stanowiła                                               - 19,99% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 10,26%, z czego nauczycieli o 15,18%, a pozostałych pracowników o 2,76% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 43 578,98 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 41 938,42 zł tj. 95,00% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 38 530,68 zł, a wykonano go w kwocie 38 351,00 zł, tj. w 99,53% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają większych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności skorygowania odpisu przed zakończeniem roku.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 370,09 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 15,35% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 89 296,37 zł, tj. 11,18% jej planowanych wydatków rocznych.

11.	 Przedszkole Nr 18 w Zabrzu, ul. Rolnika 33, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 5 oddziałów – 124 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym liczba dzieci zwiększyła się o 2,48% (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241765285.
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 19.05.2008 r. Pani Sylwia Budarczyk. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.01.2004 r. Pani Wiesława Goździk zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu, której powierzono obowiązki i  odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 8 (w marcu 7) nauczycieli i 4 w wymiarze 0,92 (w marcu 3 na 0,4) etatu oraz 10 pracowników niebędących nauczycielami na 9 etatach, z których 8 na 7 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 3,01%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 8 (w marcu 7) nauczycieli, trzech (w marcu 4) posiadało status dyplomowanego, dwóch mianowanego, dwóch ( w marcu 1) kontraktowego i jeden stażysty (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. W kontrolowanym okresie zweryfikowano podstawę prawną systemu. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce dokonuje się identyfikacji ryzyka wewnętrznego i zewnętrznego związanego z realizacją zadań. Prowadzona jest ona na podstawie księgi zarządzania ryzykiem, poprzez identyfikację okoliczności wytwarzających ryzyko i mogących przynosić negatywne skutki. Dokonywana jest co najmniej raz w roku, w szczególności gdy zmieniają się przepisy prawne, czynniki finansowe, czy związane z zarządzaniem placówką. Informacje o ryzyku prowadzi się dla wszystkich pracowników, których zapoznaje się z nimi.
Od początku roku wprowadzono i przyjęto do stosowania zarządzeniem nr 22 z dnia 31.08.2011 r. podstawowe zasady polityki rachunkowości wraz z zakładowym planem kont.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 740 991,07 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 57,78%, a budżet roku 2009 –791 469,31 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 57,37%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 865 239,25 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 59,28%, wynagrodzenia bezosobowe –0,05%, a na odpis ZFŚS – 5,70% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 634 627 zł, tj. o 26,65% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 84,29%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 76,24%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 488 303 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 372 304,46 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 221 109,96 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 151 194,50 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 117,74 zł
•	pozostali pracownicy                 1 866,60 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 44 078,96 zł, z czego 27 679,94 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 16 399,02 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,19%,
-	premia stanowiła                                               - 19,98% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,62% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,94% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 2,48%, z czego nauczycieli o 1,96%, a pozostałych pracowników o 3,25% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 31 666,99 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 31 667,00 zł tj. w 100% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 29 260,40 zł, a wykonano go w kwocie 29 260,37 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 478,07 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 11,93% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 75 745,96 zł, tj. 11,94% jej planowanych wydatków rocznych.

12.	 Przedszkole Nr 19 w Zabrzu, ul. Konopnickiej 1, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 4 oddziały (93 dzieci) i w porównaniu z rokiem ubiegłym stan nie zmienił się (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241767137. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.2002 r. Pani Irena Więcek. 
Obowiązki głównej księgowej od dnia 1.12.2007 r. pełni Pani Jolanta Zamiara zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych. 
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 5 nauczycieli i 2 w wymiarze 0,45 (w marcu 0,49) etatu oraz 9 pracowników niebędących nauczycielami na 6,11 etatach, z których 7 na 5,11 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 1,80%, a pozostałych pracowników wzrosło o 3,04% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 5 nauczycieli dwaj posiadali status dyplomowanego, a trzej mianowanego (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Dokonano w nim niezbędnych korekt, wprowadzono Instrukcję zarządzania ryzykiem oraz wzór informacji o systemie – zarządzenie nr 1/2011 z dnia 28 lutego 2011 r. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. W przedszkolu prowadzi się Rejestr działań ryzykownych, który określa, że tablica ogłoszeń służy do zapoznawania pracowników z wynikami identyfikacji ryzyka. W kontrolowanym okresie zidentyfikowano następujące: brak możliwości zorganizowania zajęć logopedycznych; wzrost kosztów ogrzewania; trudności w dojściu do przedszkola przez podmokły teren; spóźnienia pracowników; zwolnienia lekarskie; brak możliwości zapewnienia ciągłości pracy na stanowiskach w księgowości, czy sekretariacie. Przedszkole posiada zaktualizowane zasady polityki rachunkowości, w których określono: pojęcie roku obrotowego, okresów sprawozdawczych i ustalanie wyniku finansowego; metody wyceny aktywów i pasywów; sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, a w nim: Zakładowy plan kont, Instrukcja inwentaryzacyjna, Instrukcja obiegu dokumentów, Procedury kontroli finansowej i inne.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 516 612,21 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 57,90%, a budżet roku 2009 –594 291,50 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 57,57%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 602 918,49 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 59,44%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 5,72% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 486 126 zł, tj. o 19,37% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 83,64%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 78,50%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 347 598 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 272 873,92 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 164 593,27 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 108 280,65 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 343,35 zł
•	pozostali pracownicy                 1 969,10 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 30 886,72 zł, z czego 19 767,26 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 11 119,46 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 19,38%,
-	premia stanowiła                                               - 20,59% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 5,84%, z czego nauczycieli o 0,31%, a pozostałych pracowników o 15,52% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 21 814,82 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 21 816,00 zł tj. w 100,01% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 20 615,84 zł, a wykonano go w kwocie 20 515,22 zł, tj. w 99,51% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 485,80 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 0,42% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 52 702,72 zł, tj. 10,84% jej planowanych wydatków rocznych.

13.	 Przedszkole Nr 20 w Zabrzu, ul. 3 Maja 89A, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 4 oddziały – 106 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym liczba dzieci wzrosła o 6,0% (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241773824. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.2003 r. Pani Elżbieta Owczarek. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.12.2003 r. Pani Katarzyna Wróbel zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych. Od 18.07.2011 r. zastępuje ją Pani Anna Nosal, zatrudniona także w wymiarze 0,5 etatu na czas zastępstwa, której również powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami wspomnianej ustawy.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 9 (w marcu 8) nauczycieli i dwóch w wymiarze 0,29 etatu (w marcu 0,25) oraz 13 (w marcu 10) pracowników niebędących nauczycielami na 9,48 (w marcu na 7,35) etatach, z których 10 (8) na 7,48 (5,85) etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 16,16%, a pozostałych pracowników o 32,75% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 9 (w marcu 8) nauczycieli, dwóch było dyplomowanych, czterech mianowanych, jeden kontraktowy i dwóch (w marcu 1) stażystów (Tabela 2 – Zał. nr 4).
Zgodnie z uwagami zawartymi w ubiegłorocznym raporcie, skorygowano podstawę prawną organizacji systemu kontroli zarządczej w jednostce. Dokonano analizy ryzyka i zorganizowano mechanizmy kontrolne. Zidentyfikowano ryzyko w obszarze działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności przedszkola. Wnioski rozpatrzono na posiedzeniu Rady Pedagogicznej. Określono poziomy ryzyka i wpisano je do rejestru. Pracowników zapoznano z wynikami i zobowiązano do przestrzegania mechanizmów minimalizujących wystąpienie ryzyka. Przedszkole opracowuje ankiety do samooceny kontroli zarządczej. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W przedszkolu wprowadzono Politykę rachunkowości (zarządzenie nr 6/ 2010/2011 z dnia 1.01.2011 r. – jest to dzień świąteczny, wolny od pracy i zarządzenia tego nie wydano w tym dniu), w której określono: rok obrotowy i wchodzące w jego skład okresy sprawozdawcze; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych; system służący ochronie danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów. W sposobie prowadzenia ksiąg rachunkowych określono: zakładowy plan kont, wykaz kont księgi głównej, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych oraz ich powiązania z kontami księgi głównej; wykaz ksiąg rachunkowych, a przy użyciu komputera – wykaz zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na komputerowych nośnikach danych z określeniem ich struktury, wzajemnych powiązań oraz ich funkcji w organizacji całości ksiąg rachunkowych i w procesach przetwarzania danych; opis systemu przetwarzania danych – opis systemu informatycznego, wykaz programów, programowych zasad ochrony danych, metod zabezpieczenia dostępu do danych i systemu ich przetwarzania, a ponadto określenie wersji oprogramowania i daty rozpoczęcia jego eksploatacji.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowane zostaną zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało. Zawarte dwie umowy o dzieło (archiwizacja i remont) dot. dochodów własnych.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 507 090,29 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 61,84%, a budżet roku 2009 –557 903,53 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 63,16%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 726 742,63 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 55,27%, wynagrodzenia bezosobowe –0,52%, a na odpis ZFŚS – 6,47% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 498 551 zł, tj. o 31,40% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 93,37%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 87,96%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 370 581 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 325 952,83 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 214 901,19 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 111 051,64 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                2 863,06 zł
•	pozostali pracownicy                 1 484,85 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 38 688,11 zł, z czego 25 042,71 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 13 645,40 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 13,94%,
-	premia stanowiła                                               - 17,53% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 17,63% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 18,94% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 12,66%, z czego nauczycieli o 7,05%, a pozostałych pracowników o 25,35% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 32 967,07 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 23 116,00 zł tj. w 70,12% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 25 989,47 zł, a wykonano go w kwocie 25 989,00  zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w 2010 r. Przypominają jednak o konieczności jego przeliczenia przed przelaniem drugiej raty.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 487,94 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 15,32% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 61 804,11 zł, tj. 12,40% jej planowanych wydatków rocznych.

14.	  Przedszkole Nr 23 w Zabrzu, ul. Ślęczka 9, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 5 oddziałów – 118 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym liczba dzieci zwiększyła się o 0,85% (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241767433. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1997 r. Pani Barbara Wolska. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.01.2006 r. Pani Elżbieta Wyrembska zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 7 nauczycieli i jeden w wymiarze 0,13 (w marcu 0,09) etatu oraz 11 pracowników niebędących nauczycielami na 8,23 etatach, z których 9 na 6,73 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 8,51%, a pozostałych pracowników o 1,50% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 7 nauczycieli, czterech posiada status dyplomowanego, dwóch mianowanego i jeden kontraktowego (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji w zakresie bieżącej analizy wystąpienia ryzyka wewnętrznego i zewnętrznego. Analizie poddano także Regulamin kontroli zarządczej przedszkola – opracowano rejestr identyfikowanych ryzyk. Opracowano i wprowadzono w życie Kodeks Etyki Zawodowej Pracowników Przedszkola Nr 23. Dostosowano regulaminy i przepisy wewnętrzne do obowiązujących uregulowań prawnych. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Od 1 stycznia 2011 r. zarządzeniem nr 1/2011 z dnia 7.01.11 r. wprowadzono Politykę rachunkowości wraz z Zakładowym planem kont. Dokumentacja ta określa zasady rachunkowości, obieg i kontrolę dokumentów księgowych.
W przedszkolu dokonuje się identyfikacji ryzyka związanego z celami i zadaniami jednostki. Ma ona na celu uwidocznienie obszarów, których nieprawidłowe funkcjonowanie powoduje ujemne skutki w działalności. Proces zarządzania ryzykiem dokumentowany jest w rejestrze zidentyfikowanych ryzyk zawierającym: obszar, opis, poziom, przyczyna i prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka, a także mechanizmy reagowania na nie. Analiza oszacowanego ryzyka podlega punktowej ocenie. Z powyższymi działaniami zapoznawani są pracownicy przedszkola.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 623 145,87 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 57,95%, a budżet roku 2009 –670 243,88 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 59,16%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 773 382,92 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 59,74%, wynagrodzenia bezosobowe –0,08%, a na odpis ZFŚS – 6,21% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 628 994 zł, tj. o 18,67% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 78,66%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 71,23%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 486 856 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 346 799,04 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 227 549,87 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 119 249,17 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 561,03 zł
•	pozostali pracownicy                 1 685,74 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 39 989,53 zł, z czego 25 571,04 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 14 418,49 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 12,57%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,86% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,71% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 3,62%, z czego nauczycieli o 3,67%, a pozostałych pracowników o 3,52% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 28 320,54 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 27 346,00 zł tj. w 96,56% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 28 663,90 zł, a wykonano go w kwocie 28 673,00  zł, tj. w 100,03% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Przekroczenie o 9,10 zł. Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Zwracają jednak uwagę na konieczność bardziej dokładnego wyliczania odpisu. Kwotę przekroczenia należy zwrócić na rachunek podstawowy przedszkola, a następnie Urzędowi Miejskiemu w Zabrzu.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 465,90 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 7,58% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 67 335,53 zł, tj. 10,71% jej planowanych wydatków rocznych.

15.	  Przedszkole Nr 24 w Zabrzu, ul. Strażacka 1, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 4 oddziały – 100 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym stan nie zmienił się (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241766770. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1997 r. Pani Barbara Giela. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.01.1997 r. Pani Danuta Jankowska, zatrudniona w jednostce na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,2 etatu od dnia 1.01.06 r., a od 1.02.11 r. – 0,25 etatu. Obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych. 
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 5 nauczycieli i 4 w wymiarze 1,39 etatu (w marcu 3 na 0,75 etatu) oraz 11 pracowników niebędących nauczycielami na 7,175 etatach, z których 8 na 6,625 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 3,65%, a pozostałych pracowników o 5,29% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 5 nauczycieli, czterech (w marcu 2) posiadało status dyplomowanego, a jeden (w marcu 3) mianowanego (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. W lutym 2011 r. w Regulaminie kontroli zarządczej dokonano niezbędnych zmian oraz dostosowano go do zasad organizacji systemu w Gminie Zabrze. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W październiku 2010 r., także zarządzeniami, wprowadzono: Kodeks Etyki Pracowników Przedszkola nr 24; Regulamin dokonywania zakupów dostaw, usług i remontów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 14 000 EURO; Politykę bezpieczeństwa danych osobowych. W procesie analizy ryzyka uwzględniono podział na czynniki zewnętrzne, wewnętrzne, finansowe, organizacyjne i związane z zarządzaniem. Do określenia prawdopodobieństwa zdarzenia oraz skutku ryzyka opracowano tabelę punktową oddziaływania ryzyka oraz matrycę oceny ryzyka. W ocenie przyjęto skalę zgodną z ustaleniami Prezydenta Miasta. Wyniki analizy uwzględniono w opracowanym Arkuszu oceny systemu kontroli zarządczej – analizie ryzyka. Przyjęto mechanizmy kontrolne oraz opisano działania podjęte w celu redukcji ryzyka. Z powyższymi działaniami zapoznano wszystkich pracowników przedszkola.
Zarządzeniem Nr 10/2010-11 z dnia 31.12.2010 r. wprowadzono do stosowania nowe: Zasady (politykę) rachunkowości, Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów księgowych i Instrukcję w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych, które weszły w życie od 1 stycznia 2011 r. Polityka rachunkowości zawiera: określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; plan kont, zasady funkcjonowania i ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych; wykaz zbiorów stanowiących księgi rachunkowe oraz dokumentacja systemów przetwarzania danych, ich ochrony, przechowywania i udostępniania; okresy sprawozdawcze i rodzaje sprawozdań.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 565 340,14 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 62,62%, a budżet roku 2009 –585 259,10 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 62,49%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 632 017,88 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 62,23%, wynagrodzenia bezosobowe –0,08%, a na odpis ZFŚS – 5,79% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 555 740 zł, tj. o 12,07% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 77,05%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 71,92%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 423 729 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 304 724,82 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 193 398,35 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 111 326,47 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 605,49 zł
•	pozostali pracownicy                 1 726,39 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 34 292,68 zł, z czego 21 839,30 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 12 453,38 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 14,99%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 9,86%, z czego nauczycieli o 13,07%, a pozostałych pracowników o 4,70% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 25 104,55 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 24 203,00 zł tj. w 96,41% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 22 767,87 zł, a wykonano go w kwocie 22 768,00  zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 475,76 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 0,96% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 58 495,68 zł, tj. 10,53% jej planowanych wydatków rocznych.

16.	 Przedszkole Nr 25 w Zabrzu, ul. Cieszyńska 33, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 5 oddziałów – 120 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym stan nie zmienił się (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241780592. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od 1.03.2006 r. Pani Katarzyna Graczyk. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.09.2008 r. Pani Ewa Widulińska zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych.    
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 11 (w marcu 10) nauczycieli i 2 w wymiarze 0,15 (w marcu 3 na 0,66) etatu oraz 12 (w marcu 10) pracowników niebędących nauczycielami na 9,56 (w marcu 7,56) etatach, z których 9 (w marcu 7) odpowiednio na 8 (6) etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 17,24%, a pozostałych pracowników o 8,33% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 11 (w marcu 10) nauczycieli, czterech posiada status dyplomowanego, dwóch mianowanego, pięciu (w marcu 2) kontraktowego i  dwóch stażysty w marcu (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji w zakresie bieżącej analizy wystąpienia ryzyka wewnętrznego i zewnętrznego. Dostosowano regulaminy i przepisy wewnętrzne do obowiązujących uregulowań prawnych. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. Opracowano i wprowadzono w życie kodeks etyki zawodowej pracowników, procedurę dokonywania zakupów, dostaw i usług o wartości nieprzekraczającej 14 000 EURO.
Od 1 stycznia 2011 r. zarządzeniem nr 11/2010/2011 z dnia 28.02.11 r. wprowadzono Politykę rachunkowości wraz z Zakładowym planem kont. Dokumentacja ta określa zasady rachunkowości i obieg dokumentów księgowych.
W przedszkolu dokonuje się identyfikacji ryzyka związanego z celami i zadaniami jednostki w następujących obszarach: systemy informatyczne, finanse i budżet, przepływ informacji, struktura organizacyjna, zamówienia publiczne, bezpieczeństwo przedszkola, mechanizmy kontroli wewnętrznej i działalność statutowa przedszkola. Z powyższymi działaniami zapoznawani są pracownicy przedszkola.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 679 628,81 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 57,10%, a budżet roku 2009 –736 755,57 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 59,84%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 814 105,87 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 60,83%, wynagrodzenia bezosobowe –0,12%, a na odpis ZFŚS – 6,44% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 712 820 zł, tj. o 12,44% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,13%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 75,73%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 539 113 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 408 277,78 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 282 430,57 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 125 847,21 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                2 977,34 zł
•	pozostali pracownicy                 1 707,33 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 43 745,48 zł, z czego 30 512,03 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 13 233,45 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 12,89%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,58% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,94% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 17,96%, z czego nauczycieli o 26,67%, a pozostałych pracowników o 2,20% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 38 757,10 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 38 757,20 zł tj. w 100% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 31 906,68 zł, a wykonano go w kwocie 31 906,69  zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 535,48 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 7,28% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 82 502,68 zł, tj. 11,57% jej planowanych wydatków rocznych.

17.	  Przedszkole Nr 27 w Zabrzu, ul. Wojciecha 8, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 5 oddziałów – 133 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym liczba dzieci wzrosła o 6,4% (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 271511124. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.2007 r. Pani Małgorzata Turek. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.09.2008 r. Pani Ewa Widulińska zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych. 
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 9 (w marcu 8) nauczycieli i jeden w wymiarze 0,09 (w marcu 0,10) etatu oraz 11 (w marcu 10) pracowników niebędących nauczycielami na 10 (w marcu 9) etatach, z których 8 (w marcu 7) odpowiednio na 7,5 (6,5) etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 10,9%, a pozostałych pracowników o 4,56% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 9 (w marcu 8) nauczycieli, czterech posiada status dyplomowanego, trzech mianowanego i dwóch (w marcu 1) stażysty (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji w zakresie bieżącej analizy wystąpienia ryzyka wewnętrznego i zewnętrznego. Dostosowano regulaminy i przepisy wewnętrzne do obowiązujących uregulowań prawnych. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. Opracowano i wprowadzono w życie kodeks etyki zawodowej pracowników, procedurę dokonywania zakupów, dostaw i usług o wartości nieprzekraczającej 14 000 EURO.
Od 1 stycznia 2011 r. zarządzeniem nr 11/2010/2011 z dnia 28.02.11 r. wprowadzono Politykę rachunkowości wraz z Zakładowym planem kont. Dokumentacja ta określa zasady rachunkowości i obieg dokumentów księgowych.
W przedszkolu dokonuje się identyfikacji ryzyka związanego z celami i zadaniami jednostki w następujących obszarach: systemy informatyczne, finanse i budżet, przepływ informacji, struktura organizacyjna, zamówienia publiczne, bezpieczeństwo przedszkola, mechanizmy kontroli wewnętrznej i działalność statutowa przedszkola. Z powyższymi działaniami zapoznawani są pracownicy przedszkola.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 706 157,60 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 62,92%, a budżet roku 2009 –729 238,45 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 61,84%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 813 365,10 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 60,33%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 6,28% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 675 121 zł, tj. o 17,00% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 86,41%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 73,92%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 512 819 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 379 092,25 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 244 094,19 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 134 998,06 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 295,45 zł
•	pozostali pracownicy                 1 594,03 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 44 644,76 zł, z czego 27 132,55 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 17 512,21 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,30%,
-	premia stanowiła                                               - 16,68% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,38% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,88% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 9,22%, z czego nauczycieli o 22,58%, a pozostałych pracowników zmalały o 8,77% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 35 303,73 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 35 203,81 zł tj. w 99,72% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 30 833,45 zł i wykonano go w takiej samej kwocie (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 486,13 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 0,29% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 79 848,57 zł, tj. 11,83% jej planowanych wydatków rocznych.

18.	 Przedszkole Nr 28 w Zabrzu, ul. Niedziałkowskiego 35, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 7 oddziałów, z których 6 w przedszkolu i jeden w zakładzie opieki zdrowotnej (148 + 13 dzieci). W porównaniu z rokiem ubiegłym liczba dzieci zmniejszyła się o 1,23% (Tabela 1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny – 241779815. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.01.1991 r. Pani Gabriela Malek. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 5.02.2007 r. Pani Bożena Jędruch zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której obowiązki i odpowiedzialność powierzono zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych.  
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 9 nauczycieli i 3 w wymiarze 1,57 etatu (w marcu 4 na 1,49 et.) oraz 13 (w marcu 11) pracowników niebędących nauczycielami na 10,5 (w marcu na 8,5) etatach, z których 11 (w marcu 9) odpowiednio na: 9,5 i 7,5 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 5,65%, a pozostałych pracowników o 6,92% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 9 nauczycieli, czterech posiada status dyplomowanego, dwóch  (w marcu 1) mianowanego, dwóch (w marcu trzech) kontraktowego i jeden stażysty (Tabela 2 – Zał. nr 4).
Obowiązujący system kontroli zarządczej w przedszkolu podlega stałej ewaluacji. Pracownicy przestrzegają zasad i procedur zapisanych w przepisach wewnętrznych, regulaminach, instrukcjach funkcjonujących w przedszkolu zgodnie z przydziałami ich czynności i odpowiedzialności. Wprowadzono Kodeks Etyki Pracowników oraz Regulamin dokonywania zakupów dostaw, usług i remontów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 14 000 EURO. Kadra kierownicza przedszkola w ramach wykonywania bieżących obowiązków monitoruje skuteczność kontroli zarządczej i jej poszczególnych elementów. Dokumentacja kontroli zarządczej jest stale dostępna dla wszystkich pracowników.
Aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W przedszkolu dokonano identyfikacji, oceny i analizy ryzyka oraz jego skutków. Założono rejestr zidentyfikowanych ryzyk oraz przeprowadzono ich analizę w obszarach: organizacja prawna przedszkola, gospodarowanie finansami i mieniem przedszkola, efektywność zarządzania zasobami ludzkimi oraz ochrona przed zagrożeniem. Dokumentacja ta jest dostępna dla wszystkich pracowników.
W przedszkolu, zgodnie z art. 10 ustawy o rachunkowości obowiązują:
•	Zasady (polityka) rachunkowości, w których określono: pojęcie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych, sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego, a także system służący ochronie danych i ich zbiorów,
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 817 573,45 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 57,56%, a budżet roku 2009 –883 013,93 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 60,40%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 947 067,27 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 55,71%, wynagrodzenia bezosobowe –0,20%, a na odpis ZFŚS – 7,42% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 801 754 zł, tj. o 15,34% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 73,70%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 69,13%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 609 837 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 421 590,06 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 290 239,92 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 131 350,14 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 065,48 zł
•	pozostali pracownicy                 1 595,02 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 49 155,53 zł, z czego 33 523,98 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 15 631,55 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,97%,
-	premia stanowiła                                               - 16,46% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 17,69% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 18,59% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 14,93%, z czego nauczycieli o 23,73%, a pozostałych pracowników zmalały o 0,68% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 39 140,84 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 39 006,27 zł tj. w 99,06% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 39 129,71 zł, a wykonano go w kwocie 39 146,48  zł, tj. w 100,04% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Przekroczenie o 16,77 zł. Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Zwracają jednak uwagę na konieczność bardziej dokładnego wyliczania odpisu. Kwotę przekroczenia należy zwrócić na rachunek podstawowy przedszkola, a następnie Urzędowi Miejskiemu w Zabrzu.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 406,95 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 0,11% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 77 412,66 zł, tj. 9,66% jej planowanych wydatków rocznych.

19.	 Przedszkole Nr 29 w Zabrzu, ul. Paderewskiego 53, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 4 oddziały – 99 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym liczba dzieci wzrosła o 5,32% (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241767189. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.2001 r. Pani Katarzyna Sputo.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.03.2001 r. Pani Jolanta Zamiara zatrudniona w wymiarze 0,5 etatu na postawie umowy o pracę, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych było 6 nauczycieli i 2 w wymiarze 0,19 etatu oraz 9 pracowników niebędących nauczycielami na 6,12 etatach, z któ rych 7 na 4,87 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym nie zmieniło się, a pozostałych pracowników zmalało o 1,96% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 6 nauczycieli, jeden posiadał status nauczyciela dyplomowanego, a pięciu mianowanego (Tabela 2 – Zał. nr 4).

System kontroli zarządczej podlega ewaluacji, dokonano korekt w kontroli zarządczej – wprowadzono Instrukcję zarządzania ryzykiem oraz wzór informacji o systemie kontroli zarządczej – zarządzenie nr 1/2011 z dnia 25 lutego. Aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Oprócz wspomnianej Instrukcji zarządzania ryzykiem w przedszkolu prowadzi się Rejestr działań ryzykownych, z którymi zapoznaje się pracowników przy wykorzystaniu tablicy ogłoszeń. W 2011 r. w jednostce zidentyfikowano następujące ryzyka:
•	brak możliwości zatrudnienia pedagoga w ramach pomocy pedagogiczno –psychologicznej,
•	trudności w przeprowadzeniu koniecznych remontów – nieszczelność okien, ocieplenie budynku, zakup odpowiedniego wyposażenia placu zabaw,
•	nieobecność pracownika (L-4) na stanowisku intendent-kucharz.
Przedszkole posiada zaktualizowane Zasady polityki rachunkowości, w których określono: pojęcie roku obrotowego, okresów sprawozdawczych i ustalania wyniku finansowego; metody wyceny aktywów i pasywów; sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, obejmujący: Zakładowy plan kont, Przepisy ogólne, Zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych, Instrukcję inwentaryzacyjną, Instrukcję obiegu dokumentów itp.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Przedszkole w 2011 roku zawarło jedną umowę cywilnoprawną dot. zastępstwa za chorą intendentkę – 1 000,00 zł zapłaconą z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 479 300,41 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 59,41%, a budżet roku 2009 –541 156,83 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 62,48%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 638 538,81 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 58,04%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 5,98% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 515 729 zł, tj. o 19,23% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 80,22%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 72,65%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 392 782 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 285 371,43 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 194 510,57 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 90 860,86 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 491,48 zł
•	pozostali pracownicy                 1 682,61 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 31 462,53 zł, z czego 20 342,04 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 11 120,49 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 19,20%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,66% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,85% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 6,89%, z czego nauczycieli o 7,95%, a pozostałych pracowników zmalały o 4,70% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 23 428,17 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 23 432,00 zł tj. w 100,02% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 22 178,89 zł i wykonano go w takiej samej kwocie (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 464,36 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 3,41% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 54 894,53 zł, tj. 10,64% jej planowanych wydatków rocznych.

20.	  Przedszkole Nr 32 w Zabrzu, ul. Lipowa 14, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 4 oddziały – 100 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym stan nie zmienił się (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241768600. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.2002 r. Pani Barbara Jędrek. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 2.01.1997 r. Pani Danuta Jankowska, zatrudniona w jednostce na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,2 etatu od dnia 1.01.06 r., a od 1.02.2011 r. – 0,25 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 5 nauczycieli i 1 w wymiarze 0,09 (w marcu 0,05) etatu oraz 8 pracowników niebędących nauczycielami na 5,365 etatach, z których 5 na 3,865 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 0,59%, a pozostałych pracowników wzrosło o 2,19% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 5 nauczycieli, trzech było mianowanych, dwóch kontraktowych (w marcu po jednym kontraktowym i stażyście) (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Przeprowadzono ankietę wśród pracowników. Wprowadzono procedury zarządzania ryzykiem oraz jego analizy. Aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W procesie identyfikacji i analizy ryzyka uwzględniono podział na czynniki zewnętrzne i wewnętrzne w obszarach: bezpieczeństwo przedszkola; zamówienia publiczne; struktura organizacyjna; przepływ informacji; finanse i budżet; system informatyczny; mechanizmy kontrolne wewnętrzne; działalność dydaktyczna, wychowawcza i opiekuńcza. Do określenia prawdopodobieństwa zdarzenia oraz skutku ryzyka opracowano tabelę. Ustalono trójstopniową skalę poziomu ryzyka: wysoki, średni i niski. Wyniki analizy uwzględniono w opracowanym Arkuszu oceny systemu kontroli zarządczej. Przyjęto mechanizmy kontrolne oraz opisano działania podjęte w celu redukcji ryzyka. Z działaniami tymi zapoznano wszystkich pracowników przedszkola.
Zarządzeniem nr 6A z dnia 30.12.2010 r. wprowadzono: Zasady (politykę) rachunkowości, Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów księgowych oraz Instrukcję w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych. Polityka rachunkowości zawiera: określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; zakładowy plan kont, zasady funkcjonowania i ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych; wykaz zbiorów stanowiących księgi rachunkowe oraz dokumentacja systemów przetwarzania danych, ich ochrony, przechowywania i udostępniania; okresy sprawozdawcze i rodzaje sprawozdań.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Przedszkole w 2011 roku zawarło jedną umowę cywilnoprawną dot. usług bhp – 12x180,00 zł zapłaconą z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 391 474,64 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 60,15%, a budżet roku 2009 –425 324,29 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 60,45%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 486 105,62 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 60,18%, wynagrodzenia bezosobowe –0,37%, a na odpis ZFŚS – 6,73% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 401 517 zł, tj. o 17,40% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 76,84%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 71,72%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 308 044 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 220 935,55 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 151 249,75 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 69 685,80 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 321,25 zł
•	pozostali pracownicy                 1 443,22 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 24 650,49 zł, z czego 15 237,24 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 9 413,25 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,29%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 4,71%, z czego nauczycieli o 18,83%, a pozostałych pracowników zmalały o 16,75% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 20 922,79 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 18 500,00 zł tj. w 88,42% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 19 673,90 zł, a wykonano go w kwocie 19 674 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o obowiązku przeliczenia odpisu przed przelaniem drugiej raty.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 343,97 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 4,07% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 43 150,49 zł, tj. 10,75% jej planowanych wydatków rocznych.

21.	  Przedszkole Nr 33 w Zabrzu, ul. Sobieskiego 5a, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 9 oddziałów, w tym 2 w zakładzie opieki zdrowotnej – 184 + 16 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym stan nie zmienił się (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241770620. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1997 r. Pani Małgorzata Adamek. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.02.2001 r. Pani Sylwia Konacka zatrudniona na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której  powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 13 nauczycieli i 6 w wymiarze 2,25 (w marcu 5 na 1,55) etatów oraz 14 pracowników niebędących nauczycielami na 12,10 etatach, z których 12 na 10,1 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 4,67%, a pozostałych pracowników zmalało o 15,38% (Tabela 1 –Zał. nr 3). Z wymienionych 13 nauczycieli, 7 posiadało status nauczyciela dyplomowanego, dwóch mianowanego i 4 kontraktowego (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. W lutym 2011 r. w Regulaminie kontroli zarządczej dokonano niezbędnych zmian oraz dostosowano go do zasad organizacji systemu w Gminie Zabrze. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W październiku 2010 r., także zarządzeniami, wprowadzono: Kodeks Etyki Pracowników Przedszkola nr 33; Regulamin dokonywania zakupów dostaw, usług i remontów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 14 000 EURO; Politykę bezpieczeństwa danych osobowych. W procesie analizy ryzyka uwzględniono podział na czynniki zewnętrzne, wewnętrzne, finansowe, organizacyjne i związane z zarządzaniem. Do określenia prawdopodobieństwa zdarzenia oraz skutku ryzyka opracowano tabelę punktową oddziaływania ryzyka oraz matrycę oceny ryzyka. W ocenie przyjęto skalę zgodną z ustaleniami Prezydenta Miasta. Wyniki analizy uwzględniono w opracowanym Arkuszu oceny systemu kontroli zarządczej – analizie ryzyka. Przyjęto mechanizmy kontrolne oraz opisano działania podjęte w celu redukcji ryzyka. Z powyższymi działaniami zapoznano wszystkich pracowników przedszkola.
Zarządzeniem Nr 12/2010-11 z dnia 31.12.2010 r. wprowadzono do stosowania nowe: Zasady (politykę) rachunkowości, Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów księgowych i Instrukcję w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych, które weszły w życie od 1 stycznia 2011 r. Polityka rachunkowości zawiera: określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; plan kont, zasady funkcjonowania i ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych; wykaz zbiorów stanowiących księgi rachunkowe oraz dokumentacja systemów przetwarzania danych, ich ochrony, przechowywania i udostępniania; okresy sprawozdawcze i rodzaje sprawozdań.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 093 694,24 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników–58,03%, a budżet roku 2009–1 275 740,82 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 58,32%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 489 091,13 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 59,11%, wynagrodzenia bezosobowe –0,05%, a na odpis ZFŚS – 5,96% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 191 700 zł, tj. o 19,97% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 77,34%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 71,10%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 896 942 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 637 735,07 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 437 647,33 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 200 087,74 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 290,09 zł
•	pozostali pracownicy                 1 837,35 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 73 749,12 zł, z czego 51 579,99 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 22 169,13 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 15,39%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,70% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 4,00%, z czego nauczycieli o 4,72%, a pozostałych pracowników o 2,44% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 55 058,92 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 55 058,70 zł tj. w 100% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 52 457,98 zł, a wykonano go w kwocie 52 458,84 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 556,54 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 6,94% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 128 807,82 zł, tj. 10,81% jej planowanych wydatków rocznych.

  
22.	  Przedszkole Nr 34 w Zabrzu, ul. Brysza 4, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 7 oddziałów – 124 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym liczba dzieci wzrosła o 2,48% (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241770493. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.03.2004 r. Pani Ewa Pecka. 
Obowiązki głównej księgowej pełniła od 1.02.2001 r. Pani Cecylia Wojciechowska zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,25 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. Od 1 kwietnia 2011 r. zatrudniono na tym stanowisku Panią Martę Kotarbę-Szatoń. Wymiaru zatrudnienia nie podano. Powołana ustawa o finansach publicznych od 1.01.2010 r. już nie obowiązywała, gdyż zmieniono ją ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U.  Nr 157, poz. 1240 ze zmianami).
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 13 nauczycieli i 3 w wymiarze 0,59 etatu oraz 12 pracowników niebędących nauczycielami na 10,63 etatach, z których 11 na 10,13 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 9,14%, a pozostałych pracowników o 16,61% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 13 nauczycieli, 7 posiadało status nauczyciela dyplomowanego, dwóch mianowanego, a 4 kontraktowego (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Dostosowano się do uwag zawartych w ubiegłorocznym raporcie. Poprawiono podstawę prawną zarządzenia wprowadzającego system. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W przedszkolu dokonuje się identyfikacji ryzyka. Pracownicy identyfikują je na swoich stanowiskach pracy. Określa się przyczynę ryzyka, skutek oraz przyjęte mechanizmy kontroli. W placówce zidentyfikowano ryzyka w następujących obszarach: środowisko wewnętrzne; budżet; informacja i komunikacja. W procesie analizy ryzyka uwzględniano: czynniki zewnętrzne; czynniki finansowe; czynniki związane z prowadzoną działalnością. Celami kontroli zarządczej były: zgodność działalności z przepisami prawa oraz procedurami wewnętrznymi; ochrona zasobów; przestrzeganie i promowanie zasad etycznego postępowania; skuteczność i efektywność działań; wiarygodność sprawozdań; efektywność i skuteczność przepływu informacji. Zidentyfikowane ryzyka opisano. Wprowadzono mechanizmy kontrolne oraz wyznaczono osoby odpowiedzialne za ich funkcjonowanie. Przeanalizowano zadania wrażliwe w celu redukcji ryzyka. Z działaniami tymi zapoznaje się pracowników w czasie zebrań, narad oraz na posiedzeniach Rady Pedagogicznej. 
W przedszkolu obowiązują przyjęte Zasady (polityka) rachunkowości, dokumentacja kontroli zarządczej, uchwały organu prowadzącego, zarządzenia Prezydenta Miasta, kierownika jednostki, regulaminy, procedury określające zasady gospodarki finansowej, instrukcje itp.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 938 353,95 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników–62,93%, a budżet roku 2009–1 024 719,23 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 64,91%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 244 001,63 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 62,90%, wynagrodzenia bezosobowe –0,66%, a na odpis ZFŚS – 5,53% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 182 731 zł, tj. o 4,93% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 76,26%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 70,33%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 914 626 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 643 268,18 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 475 770,71 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 167 497,47 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 751,84 zł
•	pozostali pracownicy                 1 732,85 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 75 409,73 zł, z czego 57 453,05 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 17 956,68 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 13,82%,
-	premia stanowiła                                               - 19,53% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 22,03% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 22,68% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 19,34%, z czego nauczycieli o 22,63%, a pozostałych pracowników o 10,88% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 50 897,24 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 50 897,01 zł tj. w 100% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 43 298,41 zł, a wykonano go w kwocie 43 299,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 808,21 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 12,3% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 126 306,74 zł, tj. 10,68% jej planowanych wydatków rocznych.

23.	  Przedszkole Nr 35 w Zabrzu, ul. Chopina 26, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 4 oddziały – 99 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym liczba dzieci zmniejszyła się o 1,0% (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241766758. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1997 r. Pani Henryka Kurnicka. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.01.1997 r. Pani Danuta Jankowska, zatrudniona w jednostce na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,2 etatu od dnia 1.01.06 r. Wtedy także powierzono jej obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych. Od dnia 1.02.2011 r. – 0,25 etatu.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 7 (w marcu 6) nauczycieli i jeden w wymiarze 0,9 (w marcu 3 na 0,99) etatu oraz 9 (w marcu 11) pracowników niebędących nauczycielami na 6,88 (w marcu 7,93) etatach, z których 6 (w marcu 7) odpowiednio na 5,38 i 6,38 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 3,98%, a pozostałych pracowników o 0,83% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 7 (w marcu 6) nauczycieli, trzech posiadało status nauczyciela dyplomowanego, jeden (w marcu 0) mianowanego, 2 (w marcu 3) kontraktowego i jeden (w marcu 0) stażysty (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. W lutym 2011 r. w Regulaminie kontroli zarządczej dokonano niezbędnych zmian oraz dostosowano go do zasad organizacji systemu w Gminie Zabrze. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W styczniu 2011 r. i w grudniu 2010 r., także zarządzeniami, wprowadzono: Kodeks Etyki Pracowników Przedszkola nr 35; Regulamin dokonywania zakupów dostaw, usług i remontów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 14 000 EURO; Politykę bezpieczeństwa danych osobowych. W procesie analizy ryzyka uwzględniono podział na czynniki zewnętrzne, wewnętrzne, finansowe, organizacyjne i związane z zarządzaniem. Do określenia prawdopodobieństwa zdarzenia oraz skutku ryzyka opracowano tabelę punktową oddziaływania ryzyka oraz matrycę oceny ryzyka. W ocenie przyjęto skalę zgodną z ustaleniami Prezydenta Miasta. Wyniki analizy uwzględniono w opracowanym Arkuszu oceny systemu kontroli zarządczej – analizie ryzyka. Przyjęto mechanizmy kontrolne oraz opisano działania podjęte w celu redukcji ryzyka. Z powyższymi działaniami zapoznano wszystkich pracowników przedszkola.
Zarządzeniem Nr 9/2010-11 z dnia 31.12.2010 r. wprowadzono do stosowania nowe: Zasady (politykę) rachunkowości, Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów księgowych i Instrukcję w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych, które weszły w życie od 1 stycznia 2011 r. Polityka rachunkowości zawiera: określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; plan kont, zasady funkcjonowania i ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych; wykaz zbiorów stanowiących księgi rachunkowe oraz dokumentacja systemów przetwarzania danych, ich ochrony, przechowywania i udostępniania; okresy sprawozdawcze i rodzaje sprawozdań.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. przedszkole zawarło jedną umowę cywilnoprawną na roczny przegląd budynku za 150,00 zł, którą zapłacono z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 521 490,29 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników–62,43%, a budżet roku 2009–581 550,17 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 62,94%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 650 204,21 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 61,39%, wynagrodzenia bezosobowe –0,04%, a na odpis ZFŚS – 6,37% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 530 988 zł, tj. o 18,34% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 77,53%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 72,68%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 407 431 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 296 136,94 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 190 652,34 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 105 484,60 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 004,77 zł
•	pozostali pracownicy                 1 607,75 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 35 127,93 zł, z czego 21 687,71 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 13 440,22 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 13,96%,
-	premia stanowiła                                               - 17,32% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 18,70% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 18,67% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 3,03%, z czego nauczycieli o 5,74%, a pozostałych pracowników zmalały o 1,54% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 27 766,62 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 23 502,00 zł tj. w 84,64% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 25 412,90 zł, a wykonano go w kwocie 25 413,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności przeliczania odpisu przed przekazaniem drugiej raty we wrześniu. 
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 460,50 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 5,03% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 58 629,93 zł, tj. 11,04% jej planowanych wydatków rocznych.

24.	  Przedszkole Nr 36 w Zabrzu, ul. Heweliusza 36, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 5 oddziałów 116 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym liczba dzieci zwiększyła się o 10,48% (Tabela 1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny – 241766681. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1997 r. Pani Barbara Pawełczyk. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.01.1997 r. Pani Danuta Jankowska, zatrudniona w jednostce na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,2 etatu od dnia 1.01.06 r. Wtedy także powierzono jej obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych. Od dnia 1.02.2011 r. – 0,25 etatu.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 7 nauczycieli i jeden w wymiarze 0,05 etatu – w marcu oraz 11 pracowników niebędących nauczycielami na 8,625 etatach, z których 9 na 8,125 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 10,5%, a pozostałych pracowników o 7,66% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 7 nauczycieli, czterech posiada status nauczyciela dyplomowanego, jeden mianowanego, dwóch ( w marcu 1) kontraktowego oraz w marcu jeden – stażysty.
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Wśród pracowników przeprowadzono ankietę samooceny. Na jej podstawie opracowano rejestr i analizę ryzyka. Wprowadzono procedury związane z zarządzaniem ryzykiem zewnętrznym i wewnętrznym w obszarach: bezpieczeństwo przedszkola; zamówienia publiczne; struktura organizacyjna; przepływ informacji; finanse i budżet; systemy informatyczne; mechanizmy kontroli wewnętrznej; działalność wychowawczo-dydaktyczna. Opracowano arkusz Analizy ryzyka zadań wrażliwych oraz Rejestr – analiza ryzyka. Wyniki analizy uwzględniane są w planowaniu pracy aby zapobiegać i redukować zidentyfikowane ryzyka. Z działaniami tymi zapoznano wszystkich pracowników. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Zarządzeniem nr 7/2010 z dnia 22 grudnia 2010 r. wprowadzono do stosowania nowe: Zasady (politykę) rachunkowości, Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów księgowych i Instrukcję w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych, które weszły w życie od 1 stycznia 2011 r. Polityka rachunkowości zawiera: określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; plan kont, zasady funkcjonowania i ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych; wykaz zbiorów stanowiących księgi rachunkowe oraz dokumentacja systemów przetwarzania danych, ich ochrony, przechowywania i udostępniania; okresy sprawozdawcze i rodzaje sprawozdań.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 565 978,24 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników–55,49%, a budżet roku 2009 – 624 247,46 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 56,98%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 736 108,61 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 57,93%, wynagrodzenia bezosobowe –0,09%, a na odpis ZFŚS – 5,78% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 642 249 zł, tj. o 12,75% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 77,93%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 72,51%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 483 332 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 350 474,71 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 220 343,22 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 130 131,49 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 472,71 zł
•	pozostali pracownicy                 1 715,19 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 39 740,64 zł, z czego 25 026,59 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 14 714,05 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,39%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,90% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 18,38%, z czego nauczycieli o 23,64%, a pozostałych pracowników o 10,43% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 28 605,30 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 27 489,00 zł tj. w 96,10% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 24 644,23 zł, a wykonano go w kwocie 24 644,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności przeliczania odpisu przed przekazaniem drugiej raty we wrześniu. 
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 479,39 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 6,11% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 67 229,64 zł, tj. 10,47% jej planowanych wydatków rocznych.

25.	 Przedszkole Nr 38 w Zabrzu, ul. Zamenhofa 4a, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 5 oddziałów – 125 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym stan nie zmienił się (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241768527. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1997 r. Pani Mariola Gabzdyl. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.10.1998 r. Pani Danuta Strozik zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 7 (w marcu 8) nauczycieli i jeden w wymiarze 0,1 et. oraz 11 pracowników niebędących nauczycielami na 8,55 etatach, z których 10 na 8,05 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 4,58%, a pozostałych pracowników  zmalało o 1,04% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 7 (w marcu 8) nauczycieli, czterech posiadało status nauczyciela dyplomowanego, trzech mianowanego, a w marcu jeden – stażysty (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. W lutym 2011 r. w Regulaminie kontroli zarządczej dokonano niezbędnych zmian oraz dostosowano go do zasad organizacji systemu w Gminie Zabrze. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Zarządzeniami, wprowadzono także: Kodeks Etyki Pracowników Przedszkola nr 38; Regulamin dokonywania zakupów dostaw, usług i remontów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 14 000 EURO; Politykę bezpieczeństwa danych osobowych. W procesie analizy ryzyka uwzględniono podział na czynniki zewnętrzne, wewnętrzne, finansowe, organizacyjne i związane z zarządzaniem. Do określenia prawdopodobieństwa zdarzenia oraz skutku ryzyka opracowano tabelę punktową oddziaływania ryzyka oraz matrycę oceny ryzyka. W ocenie przyjęto skalę zgodną z ustaleniami Prezydenta Miasta. Wyniki analizy uwzględniono w opracowanym Arkuszu oceny systemu kontroli zarządczej – analizie ryzyka. Przyjęto mechanizmy kontrolne oraz opisano działania podjęte w celu redukcji ryzyka. Z powyższymi działaniami zapoznano wszystkich pracowników przedszkola.
W przedszkolu funkcjonują Zasady (polityka) rachunkowości, które zawierają: określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; plan kont, zasady funkcjonowania i ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych; wykaz zbiorów stanowiących księgi rachunkowe oraz dokumentacja systemów przetwarzania danych, ich ochrony, przechowywania i udostępniania; okresy sprawozdawcze i rodzaje sprawozdań. W grudniu 2010 r. wprowadzono do stosowania Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów księgowych i Instrukcję w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych, które weszły w życie od 1 stycznia 2011 r.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 706 792,31 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników–53,59%, a budżet roku 2009 – 739 977,70 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 58,38%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 873 043,65 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 56,21%, wynagrodzenia bezosobowe –0,23%, a na odpis ZFŚS – 6,05% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 717 318 zł, tj. o 17,84% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 76,52%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 74,68%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 500 953 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 374 101,49 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 239 916,19 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 134 185,30 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 430,80 zł
•	pozostali pracownicy                 1 743,80 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 41 734,21 zł, z czego 26 902,96 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 14 831,25 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 15,30%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,95% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,64% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 8,59%, z czego nauczycieli o 11,39%, a pozostałych pracowników o 3,91% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 32 103,86 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 31 861,61 zł tj. w 99,25% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 29 698,98 zł, a wykonano go w kwocie 29 699,40 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.  
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 487,90 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 4,97% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 73 595,82 zł, tj. 10,26% jej planowanych wydatków rocznych.

26.	 Przedszkole Nr 39 w Zabrzu, ul. Pobożnego 5, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 6 oddziałów – 143 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym stan nie zmienił się (Tabela 1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny – 241773669. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1992 r. Pani Dorota Jamińska. 
Obowiązki głównej księgowej pełniła od 1.01.2006 r. Pani Danuta Strozik zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której  powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 11 (w marcu 9) nauczycieli i 1 w wymiarze 0,09 etatu oraz 11 (w marcu 12) pracowników niebędących nauczycielami na 11 (w marcu 10) etatach, z których odpowiednio 9 i 10 na 8,5 i 9,5 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 10,12%, a pozostałych pracowników zmalało o 2,27% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 11 (w marcu 9) nauczycieli, siedmiu posiadało status nauczyciela dyplomowanego, jeden mianowanego, dwóch (w marcu 1) kontraktowego i jeden – stażysty (Tabela 2 – Zał. nr 3).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Wprowadzono prawidłową podstawę prawną w Regulaminie kontroli zarządczej oraz opracowano i wdrożono Kodeks etyki pracowników przedszkola nr 39. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W przedszkolu dokumentuje się identyfikację zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka związanego z osiąganiem zadań. Identyfikacja ryzyka zawarta jest w dokumencie pn. Zarządzanie ryzykiem, który w poszczególnych obszarach działalności przedszkola określa: cel, opis ryzyka, poziom, przyczynę, skutek i przyjęte mechanizmy ograniczania ryzyka. Identyfikację ryzyka dokonuje się co najmniej raz w roku. W sytuacjach zmiany przepisów, czy zmieniających się czynników finansowych lub związanych z organizacją i zarządzaniem, dokonuje się identyfikacji częściej. Pracownicy zapoznawani są z tymi działaniami.
W przedszkolu obowiązują nowe: Zasady (polityka) rachunkowości, Instrukcja obiegu i kontroli dokumentów księgowych, Instrukcja w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych, Polityka bezpieczeństwa ochrony danych osobowych, Instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych osobowych, które weszły w życie od 1 stycznia 2011 r. 
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.

Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 861 020,80 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników–61,27%, a budżet roku 2009 – 894 675,85 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 56,21%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 983 517,93 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 61,70%, wynagrodzenia bezosobowe –0,04%, a na odpis ZFŚS – 5,73% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 848 651 zł, tj. o 13,71% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 76,31%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 70,06%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 648 115 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 454 083,90 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 297 052,19 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 157 031,71 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 297,28 zł
•	pozostali pracownicy                 1 623,07 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 54 508,79 zł, z czego 35 664,85 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 18 843,94 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,29%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,85% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 4,17%, z czego nauczycieli o 6,45%, a pozostałych pracowników o 0,12% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 39 110,06 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 37 219,32 zł tj. w 95,17% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 34 782,70 zł, a wykonano go w kwocie 34 783,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności przeliczania odpisu przed przekazaniem drugiej raty we wrześniu.   
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 503,18 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 5,64% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 91 728,11 zł, tj. 10,81% jej planowanych wydatków rocznych.

27.	 Przedszkole Nr 41 w Zabrzu, ul. Nyska 21, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 6 oddziałów – 144 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym stan nie zmienił się (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241768591. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od 1.09.2000 r. Pani Marzena Zakrzewska. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.09.2009 r. Pani Danuta Strozik zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której  powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 10 (w marcu 11) nauczycieli i dwóch w wymiarze 0,18 (w marcu 0,14) etatu oraz 10 pracowników niebędących nauczycielami na 9,25 etatach, z których 8 na 7,75 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 6,12%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 10 (w marcu 11) nauczycieli, jeden jest dyplomowanym, sześciu (w marcu 7) mianowanych i trzech kontraktowych (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Wprowadzono prawidłową podstawę prawną w Regulaminie kontroli zarządczej oraz opracowano i wdrożono Kodeks etyki pracowników przedszkola nr 41. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. W procesie analizy ryzyka uwzględniono podział na czynniki zewnętrzne, wewnętrzne, finansowe, organizacyjne i związane z zarządzaniem. Do określenia prawdopodobieństwa zdarzenia oraz skutku ryzyka opracowano tabelę punktową oddziaływania ryzyka oraz matrycę oceny ryzyka. W ocenie przyjęto skalę zgodną z ustaleniami Prezydenta Miasta. Wyniki analizy uwzględniono w opracowanym Arkuszu oceny systemu kontroli zarządczej – analizie ryzyka. Przyjęto mechanizmy kontrolne oraz opisano działania podjęte w celu redukcji ryzyka. Z powyższymi działaniami zapoznano wszystkich pracowników przedszkola.
W przedszkolu funkcjonują Zasady (polityka) rachunkowości, które zawierają: określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; plan kont, zasady funkcjonowania i ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych; wykaz zbiorów stanowiących księgi rachunkowe oraz dokumentacja systemów przetwarzania danych, ich ochrony, przechowywania i udostępniania; okresy sprawozdawcze i rodzaje sprawozdań. W grudniu 2010 r. wprowadzono do stosowania Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów księgowych i Instrukcję w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych, które weszły w życie od 1 stycznia 2011 r.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 797 055 ,74 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników–58,95%, a budżet roku 2009 – 851 867,68 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 58,99%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 907 585,11 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 60,48%, wynagrodzenia bezosobowe –0,14%, a na odpis ZFŚS – 6,36% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 803 982 zł, tj. o 11,42% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 75,49%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 73,51%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 579 574 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 426 069,60 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 283 001,95 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 143 067,65 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 023,53 zł
•	pozostali pracownicy                 1 718,53 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 47 643,38 zł, z czego 31 360,99 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 16 282,39 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,65%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 10,34%, z czego nauczycieli o 15,93%, a pozostałych pracowników o 0,71% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 38 518,85 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 38 492,03 zł tj. w 99,93% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 34 930,53 zł, a wykonano go w kwocie 34 931,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 468,34 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 1,75% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 86 135,41 zł, tj. 10,71% jej planowanych wydatków rocznych.

28.	  Przedszkole Nr 43 w Zabrzu, ul. Klonowa 2, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 5 oddziałów – 122 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym stan nie zmienił się (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241776490. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1997 r. Pani Elżbieta Olejnik. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 2.10.2006 r. Pani Urszula Cegiełka, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. Od 2.10.2000 r. zatrudniona jako st. księgowa w wymiarze 0,5 etatu, od 1.01.2005 r. – 0,75 etatu, od 2.10.2006 r. główna księgowa, a od 1.02.2008 r. w pełnym wymiarze czasu pracy.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 8 nauczycieli i 2 w wymiarze 0,215 etatu (w marcu 4 na 1,375 etat. ) oraz 8 (w marcu 9) pracowników niebędących nauczycielami na 7,38 (w marcu na 7,48) etatach, z których 6 (w marcu 7) odpowiednio na 5,38 i 5,48 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 3,85%, a pozostałych pracowników o 6,18% (Tabela 1 – Zał. nr ). Z wymienionych 8 nauczycieli, czterech posiada status nauczyciela dyplomowanego, dwóch mianowanego i dwóch kontraktowego (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej dostosowano do zasad organizacji w Gminie. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. System ten podlega ewaluacji. W okresie objętym kontrolą wprowadzono w przedszkolu: Politykę bezpieczeństwa ochrony danych osobowych; Regulamin udzielania zamówień na dostawy, usługi i roboty budowlane; Kodeks etyki pracowników przedszkola.
Placówka dokonała identyfikacji i analizy ryzyka. Wskazane przyczyny występowania ryzyka podzielono na wewnętrzne i zewnętrzne. Pracowników zapoznano z wynikami analizy i przyjętymi mechanizmami ograniczającymi jego występowanie. Wskazano również wrażliwe obszary działalności.
Dokumenty zapewniające realizację planu finansowego w przedszkolu w 2011 r., to: Polityka rachunkowości wraz z Planem kont, Instrukcja inwentaryzacyjna i Instrukcja obiegu dokumentów.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 739 567,18 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników–57,14%, a budżet roku 2009 – 796 339,79 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 59,05%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 869 553,96 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 58,90%, wynagrodzenia bezosobowe –0,17%, a na odpis ZFŚS – 6,25% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 717 134 zł, tj. o 17,53% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 86,36%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 74,17%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 538 351 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 399 268,78 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 272 780,89 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 126 487,89 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 371,41 zł
•	pozostali pracownicy                 1 889,01 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 46 092,12 zł, z czego 32 007,72 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 14 084,40 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 15,98%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,03% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono w poprzednim roku – 19,96% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 10,06%, z czego nauczycieli o 14,07%, a pozostałych pracowników o 2,29% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 32 743,82 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 32 562,00 zł tj. w 99,44% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 32 024,24 zł, a wykonano go w kwocie 32 024,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 564,07 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 7,01% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 78 654,12 zł, tj. 10,97% jej planowanych wydatków rocznych.

29.	 Przedszkole Nr 45 w Zabrzu, ul. Kopalniana 7, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 3 oddziały – 75 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym stan nie zmienił się (Tabela 1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny – 241766675. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmowała od 1983 r. Pani Gabriela Lis. Od dnia 22.08.2011 r. jednostką kieruje Pani Beata Piper-Siwiec.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.01.1997 r. Pani Danuta Jankowska, zatrudniona w jednostce na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,2 etatu od dnia 1.01.06 r. Wtedy także powierzono jej obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych. Od 1.02.2011 r. – 0,25 etatu.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 4 nauczycieli i 3 (w marcu 2) w wymiarze 1,13 (w marcu 0,57) etatów oraz 9 pracowników niebędących nauczycielami na 6,875 (w marcu 6,5) etatów, z których 6 odpowiednio na 5,375 i 5 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 4,26%, a pozostałych pracowników wzrosło o 15,94% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych czterech nauczycieli, jeden posiada status dyplomowanego, jeden (w marcu 2) mianowanego i dwóch (w marcu 1) kontraktowego (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Nowy dyrektor wchodzi dopiero w zagadnienia objęte kontrolą. W placówce dokonuje się identyfikacji ryzyka wewnętrznego i zewnętrznego, związanego z realizacją zadań. Identyfikowane są raz w roku okoliczności mogące przynieść negatywne skutki dla funkcjonowania przedszkola chyba, że wystąpią zmiany przepisów prawa, czynników finansowych, bądź związanych z zarządzaniem, to częściej. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Zarządzeniem Nr 1/2011-12 z dnia 20.09.2011 r. wprowadzono do stosowania: Zasady (politykę) rachunkowości, Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów księgowych i Instrukcję w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych, które obowiązują od 1 stycznia 2011 r. Polityka rachunkowości zawiera: określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; plan kont, zasady funkcjonowania i ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych; wykaz zbiorów stanowiących księgi rachunkowe oraz dokumentacja systemów przetwarzania danych, ich ochrony, przechowywania i udostępniania; okresy sprawozdawcze i rodzaje sprawozdań.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. przedszkole zawarło jedną umowę cywilnoprawną na roczny przegląd budynku za 150,00 zł, którą zapłacono z § 4170.

Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 408 036,22 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników–55,44%, a budżet roku 2009 – 451 058,48 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 59,32%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 527 291,19 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 56,09%, wynagrodzenia bezosobowe –0,03%, a na odpis ZFŚS – 6,31% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 417 233 zł, tj. o 20,87% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 83,71%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 74,25%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 310 445 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 230 494,03 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 135 035,06 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 95 458,97 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 178,79 zł
•	pozostali pracownicy                 1 585,43 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 26 780,84 zł, z czego 15 693,84 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 11 087,00 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 14,15%,
-	premia stanowiła                                               - 18,29% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 18,89% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,86% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 9,64%, z czego nauczycieli o 8,95%, a pozostałych pracowników o 10,63% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 20 226,47 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 17 739,00 zł tj. w 87,70% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 18 646,90 zł, a wykonano go w kwocie 18 647,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności przeliczania odpisu przed przekazaniem drugiej raty we wrześniu.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 517,45 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 3,92% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 44 519,84 zł, tj. 10,67% jej planowanych wydatków rocznych.

30.	 Przedszkole Nr 46 w Zabrzu, ul. Pokoju 37, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 6 oddziałów – 150 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym nastąpił wzrost oddziałów o 1, a liczba dzieci wzrosła o 12,78% (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241779407. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1997 r. Pani Maria Urbańczyk. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.11.2007 r. Pani Barbara Gawlica zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,75 etatu, której  powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 9 (w marcu 10) nauczycieli i jeden w wymiarze 0,09 etatu oraz 12 (w marcu 11) pracowników niebędących nauczycielami na 10,75 (w marcu 9,75) etatach, z  których 9 na 8 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 25,77%, a pozostałych pracowników o 24,09% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 9 (w marcu 10) nauczycieli, czterech (w marcu 3) posiadało status nauczyciela dyplomowanego, czterech mianowanego, jeden kontraktowego i jeden (w marcu 2) stażysty (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Ubiegłoroczny raport nie zawierał uwag. Jednostka identyfikuje ryzyko związane z osiąganiem zadań  i analizuje je. Powołano zespół do spraw zarządzania ryzykiem. W 2011 r. ryzyko zidentyfikowano w następujących obszarach: organizacja przyprowadzania i odbierania dzieci; odpłatności za pobyt i żywienie; wielkość budżetu; zatrudnienie pracowników niepedagogicznych; ciągłość pracy systemów informatycznych; infrastruktura; delegowanie uprawnień. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Zarządzeniem nr 10/2009 z dnia 15.12.2009 r. dyrektora Przedszkola nr 14 na podstawie art. 10 ustawy o rachunkowości, ustawy o finansach publicznych i innych wprowadzono: Zakładowy plan kont; Politykę oświatową; Instrukcję gospodarki kasowej. Straciła moc Procedura sporządzania, obiegu i kontroli dokumentów finansowych. Czyżby odstąpiono od kontroli tych dokumentów. Dlaczego dyrektor innego przedszkola wydaje zarządzenia w kontrolowanej jednostce? Kontrolujący mają także wątpliwości do wspomnianego dokumentu – Polityka oświatowa, gdyż pod tą nazwą kryje się zakres działań jednostek oświatowych nie mający nic wspólnego z rachunkowością. Przywołany w zarządzeniu art. 10 ustawy o rachunkowości wyraźnie określa tytuł wymaganego dokumentu i nie należy go zmieniać – Zasady (polityka) rachunkowości.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 663 860,43 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników–58,52%, a budżet roku 2009 – 720 202,34 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 58,31%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 810 466,60 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 58,28%, wynagrodzenia bezosobowe –0,19%, a na odpis ZFŚS – 6,49% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 670 767 zł, tj. o 17,24% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 86,11%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 85,29%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 500 005 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 426 467,26 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 269 393,85 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 157 073,41 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 066,87 zł
•	pozostali pracownicy                 1 702,69 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 47 030,27 zł, z czego 29 565,92 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 17 464,35 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,78%,
-	premia stanowiła                                               - 19,52% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,90% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Fundusz premiowy w 2010 r. przekroczono – 21,19%, tj. o 1 545,42 zł (Tabela 5A – Zał. nr 9). Kwotę tę należy wpłacić na rachunek podstawowy jednostki, a następnie zwrócić Urzędowi Miejskiemu. Kserokopię dowodu wpłaty dostarczyć do BK UM Zabrze w terminie do 31 marca 2012 r.
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 35,48%, z czego nauczycieli o 36,61%, a pozostałych pracowników o 33,58% (Tabela 6 – Zał. nr 10). Jak to możliwe, że przy tak poważnych ograniczeniach budżetowych dopuszczono do takiego wzrostu wynagrodzeń, przekraczającego wzrost w innych przedszkolach 2 – 10-krotnie oraz do przekroczenia w ciągu 9 m-cy planu wydatków – 86,11%, a w zakresie wynagrodzeń osobowych – 85,29%, kiedy wykonanie w tym okresie powinno kształtować się w granicach 75%?
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 38 707,02 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 38 707,04 zł tj. w 100% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 29 544,10 zł, a wykonano go w kwocie 30 646,00 zł, tj. w 103,73% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Przekroczenie o 1 101,90 zł. Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w 2010 r. Kwotę przekroczenia należy zwrócić na rachunek podstawowy przedszkola, a następnie Urzędowi Miejskiemu w Zabrzu.
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 427,87 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 0,34% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 85 737,31 zł, tj. 12,78% jej planowanych wydatków rocznych.

31.	 Przedszkole Nr 47 w Zabrzu, ul. Kalinowa 9, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 6 oddziałów – 150 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym stan nie zmienił się (Tabela 1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 241773310. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.03.2008 r. Pani Małgorzata Tyrała. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.01.1997 r. Pani Kornelia Zubek zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której  powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych było 8 nauczycieli i 3 w wymiarze 1,44 etatów oraz 11 pracowników niebędących nauczycielami na 8,6 etatach, z których 8 na 7 etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 6,32%, a pozostałych pracowników o 3,15% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 8 nauczycieli, czterech (w marcu 3) posiadało status nauczyciela dyplomowanego, trzech (w marcu 4) mianowanego i jeden kontraktowego (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Uzupełniono braki wskazane w ubiegłorocznym raporcie. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W przedszkolu dokumentuje się identyfikację zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka związanego z osiąganiem zadań. Dyrektor nadzoruje ryzyko i uczestniczy w jego identyfikacji dokonywanej w odniesieniu do zadań i celów w danym roku kalendarzowym. Z dokumentacją zawierającą przyczynę ryzyka, skutek oraz przyjęte mechanizmy kontroli zapoznawani są pracownicy przedszkola. W 2010 r. zidentyfikowano następujące ryzyka:
•	niezapewnienie właściwego stanu obiektu i otoczenia zgodnie z przepisami bhp,
•	wydawanie dzieci osobom nieupoważnionym,
•	wykonywanie zadań poza godzinami pracy,
•	wypadki wśród dzieci,
•	wyjścia i korzystanie z ogrodu przedszkolnego,
•	zmiany w prawie,
•	przekroczenie wydatków,
•	stabilność działalności placówki.
Ryzyka te opisano i wprowadzono mechanizmy kontrolne. Przeanalizowano również zadania wrażliwe w celu redukcji ryzyka tzn. zakupy specjalisty ds. żywienia i administracji, zapisy do przedszkola oraz publikacja zdjęć i prac dzieci.
Zarządzeniem nr 4a/2011 z dnia 25.03.2011 r. wprowadzono i przyjęto do stosowania z mocą obowiązującą od 1.01.2011 r. Podstawowe zasady polityki rachunkowości wraz z Zakładowym planem kont.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 820 600,96 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników–58,11%, a budżet roku 2009 – 886 588,13 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 58,35%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 954 247,77 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 57,97%, wynagrodzenia bezosobowe –0,05%, a na odpis ZFŚS – 6,42% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 750 740 zł, tj. o 21,33% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 79,23%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 74,76%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 563 485 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 421 230,31 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 278 489,37 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 142 740,94 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 264,06 zł
•	pozostali pracownicy                 1 844,20 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 49 909,69 zł, z czego 32 849,43 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 17 060,26 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,90%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,93% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,97% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 5,74%, z czego nauczycieli o 6,57%, a pozostałych pracowników o 4,16% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 35 740,02 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 35 740,00 zł tj. w 100% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 35 543,37 zł, a wykonano go w kwocie 35 543,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 440,60 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 7,52% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 85 649,69 zł, tj. 11,41% jej planowanych wydatków rocznych.

32.	 Przedszkole Nr 48 w Zabrzu, ul. Kotarbińskiego 48, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 12 oddziałów, w tym 5 integracyjne i 4 specjalne – 189 dzieci (w marcu 13 oddziałów, w tym 4 specjalne i 4 integracyjne – 214 dzieci). W porównaniu z rokiem ubiegłym ilość dzieci zmniejszyła się o 2,37% (Tabela 1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny – 241768496. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.1997 r. Pani Jolanta Kosczielny. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1 marca 2006 r. Pani Marzena Pilich, zatrudniona wcześniej jako księgowa, st. księgowa na części etatu, a od 1.11.2007 r. gł. księgowa w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 28 (w marcu 26) nauczycieli i 5 w wymiarze 2,68 (w marcu 6 w wymiarze 3,16) etatów oraz 18 pracowników niebędących nauczycielami na 17,88 – w marcu 20 na 19,63 etatach, z których 17 na 16,88 (w marcu 19 na 18,63) etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 0,20%, a pozostałych pracowników wzrosło o 0,47% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 28 (w marcu 26) nauczycieli, ośmiu posiada status nauczyciela dyplomowanego, czterech mianowanego, czternastu (w marcu 13) kontraktowego i dwóch (w marcu 1) stażysty (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej w przedszkolu jest monitorowany i oceniany także poprzez prowadzenie rejestru czynności sprawdzających tzw. książkę kontroli wewnętrznej. W ramach ubiegłorocznych zaleceń posegregowano ustawy oraz przepisy wykonawcze dot. działalności przedszkola oraz stworzono rejestr upoważnień pracowników. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W przedszkolu dokonuje się identyfikacji ryzyka. Pracownicy identyfikują je na swoich stanowiskach pracy. Dyrektor nadzoruje ryzyko i uczestniczy w jego identyfikacji dokonywanej w odniesieniu do zadań i celów w danym roku kalendarzowym. Z dokumentacją zapoznawani są pracownicy przedszkola na zebraniach i posiedzeniach Rady Pedagogicznej.
W placówce zidentyfikowano następujące ryzyka:
•	przekroczenia wydatków,
•	braku promocji przedszkola,
•	wykonywania zadań poza godzinami pracy,
•	braku informacji o przewozach dzieci 
•	wypadków wśród dzieci,
•	zmian w prawie,
•	stabilności działalności jednostki,
•	wyjścia dzieci z sal zajęć.
Ryzyka te opisano i wprowadzono mechanizmy kontrolne. Przeanalizowano również zadania wrażliwe w celu redukcji ryzyka tzn. zakupy intendenta, zapisy do przedszkola.
Zarządzeniem dyrektora wprowadzono i przyjęto do stosowania z mocą obowiązującą od 1.01.2011 r. Podstawowe zasady polityki rachunkowości wraz z Instrukcją inwentaryzacji oraz z Zakładowym planem kont.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 709 675,06 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników–63,94%, a budżet roku 2009–2 172 327,46 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 63,73%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 659 141,42 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 61,18%, wynagrodzenia bezosobowe –0,35%, a na odpis ZFŚS – 6,40% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 2 385 404 zł, tj. o 10,29% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 74,38%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 67,47%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 861 581 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 255 992,99 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 948 146,20 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 307 846,79 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 568,75 zł
•	pozostali pracownicy                 1 761,34 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 148 905,32 zł, z czego 113 576,28 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 35 329,04 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 10,42%,
-	premia stanowiła                                               - 20,44% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 21,67% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,83% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 9,53%, z czego nauczycieli o 10,26%, a pozostałych pracowników o 7,34% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 101 645,27  zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 101 645,25  zł tj. w 100% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 104 084,77 zł, a wykonano go w kwocie 104 084,61 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 958,56 zł i wzrósł w porównaniu z rokiem ubiegłym o 4,04% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 250 550,57 zł, tj. 10,50% jej planowanych wydatków rocznych.

33.	 Przedszkole Nr 49 w Zabrzu, ul. Sportowa 42, od 2011 r. jest jednostką budżetową. Posiada 5 oddziałów – 133 dzieci i w porównaniu z rokiem ubiegłym liczba dzieci wzrosła o 6,40% (Tabela 1 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 241765322. 
Stanowisko dyrektora przedszkola zajmuje od dnia 1.09.2007 r. Pani Ewa Bilska.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 18.08.2008 r. Pani Wiesława Goździk, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. Wymiar zatrudnienia – 0,5 etatu.
W przedszkolu pełnozatrudnionych jest 7 nauczycieli i jeden w wymiarze 0,05 etatu oraz 11 (w marcu 10) pracowników niebędących nauczycielami na 9,05 (w marcu 7,55) etatach, z których 9 na 7,55 (w marcu 8 na 6,05) etatach obsługowych (Tabela 2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 9,98%, a pozostałych pracowników o 11,51% (Tabela 1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 7 nauczycieli, czterech posiada status nauczyciela dyplomowanego, jeden – mianowanego, dwóch (w marcu 1) – kontraktowego i w marcu jeden – stażysty (Tabela 2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Zastosowano się do uwag ubiegłorocznego raportu w sprawie podstawy prawnej jego organizacji. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W przedszkolu dokonuje się identyfikacji ryzyka wewnętrznego i zewnętrznego związanego z realizacją zadań. Identyfikacja prowadzona jest na podstawie księgi zarządzania ryzykiem. Zarządzanie odbywa się poprzez identyfikację okoliczności wytwarzających ryzyko, mogących przynieść negatywne skutki. Identyfikacja dokonywana jest co najmniej raz w roku, w szczególności gdy zmieniają się przepisy prawne, czynniki finansowe i związane z zarządzaniem placówką. Informacje o ryzyku prowadzi się na wszystkich stanowiskach pracy. Nauczyciele identyfikują i analizują ryzyko związane z ich zadaniami oraz wypracowują propozycje działań w kierunku osiągania planowanych celów.
Zarządzeniem nr 5 z dnia 31.08.2011 r. wprowadzono i przyjęto do stosowania z mocą obowiązującą od 1.01.2011 r. Podstawowe zasady polityki rachunkowości wraz z Zakładowym planem kont.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. przedszkole nie zawierało.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 555 027,94 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników–57,16%, a budżet roku 2009 – 653 909,11 zł, w którym wynagrodzenia stanowiły 57,89%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 786 925,22 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 55,54%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 5,51% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 596 145 zł, tj. o 24,24% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 87,82%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 78,46%. Obrazuje to Tabela 3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 451 731 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 354 424,68 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5), z czego 227 504,96 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 126 919,72 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolu kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 585,58 zł
•	pozostali pracownicy                 1 754,00 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 37 970,76 zł, z czego 24 239,08 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 13 731,68 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,99%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,44% (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 14,88%, z czego nauczycieli o 16,48%, a pozostałych pracowników o 12,12% (Tabela 6 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w przedszkolu 28 178,67  zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 28 178,65  zł tj. w 100% (Tabela 4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 24 070,03 zł, a wykonano go w kwocie 24 070,02 zł, tj. w 100% (Tabela 4A – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczny koszt utrzymania 1 dziecka w przedszkolu wynosił w okresie analizowanym 436,31 zł i zmalał w porównaniu z rokiem ubiegłym o 5,36% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 66 149,41 zł, tj. 11,10% jej planowanych wydatków rocznych.
II.   S z k o ł y   P o d s t a w o w e

1.	Szkoła Podstawowa Nr 1 w Zabrzu, ul. Sportowa 5, jest jednostką budżetową, składającą się z 22 oddziałów (498 uczniów – w marcu 486)  i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów wzrosła o 2,30 (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 000726174.
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2003 r. Pani Beata Nieć.
Główną księgową jest od 1.11.1998 r. Pani Anna Nosal zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu, której obowiązki i odpowiedzialność powierzono zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych.  
W szkole pełnozatrudnionych jest 34 (w marcu 36) nauczycieli i 9 w wymiarze 4,45 etatów (w marcu 8 na 2,99 et.) oraz 15 (w marcu 14) pracowników niebędących nauczycielami na 14,14 (w marcu 13,14 etatach), z których 13 (w marcu 12) odpowiednio na 12,39 i 11,39 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 2,93%, a pozostałych pracowników zmalało o 1,23% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 34 (w marcu 36) nauczycieli, 20 (w marcu 18) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 10 (w marcu 12) – mianowanego, 4 (w marcu 5) – kontraktowego i jeden w marcu stażysty (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej jest stale doskonalony i podlega ewaluacji poprzez uwzględnianie wniosków pracowników i kadry kierowniczej. Stosując się do uwag ubiegłorocznego raportu, w zarządzeniu nr 6/2010 z dnia 25.06.2010 r. wprowadzającego system kontroli zarządczej, podano właściwą podstawę prawną. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Dokonano analizy możliwości występowania w szkole ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego, a z jej wynikami zapoznano pracowników. Oceniono poziom występowania ryzyka w wybranych obszarach pracy oraz kluczowych stanowisk. Szkoła opracowuje dla pracowników ankiety samooceny.
W szkole funkcjonują opracowane pisemnie w 2010 r. następujące procedury: gospodarki pieniężnej; gospodarki środkami rzeczowymi; zasad ewidencji finansowo-księgowej; prowadzenia gospodarki magazynowej; zasad gromadzenia i dysponowania środkami publicznymi; zakresu pobierania, gromadzenia i odprowadzania dochodów budżetowych; zabezpieczenia informatyki; zakładowego planu kont z dnia 1.01.2011 r.; zasad przeprowadzania inwentaryzacji; kontroli sprawozdań budżetowych i finansowych; obiegu dowodów finansowo-księgowych; zasad ewidencji wydatków strukturalnych i sporządzania sprawozdania Rb-WSa.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej w miarę potrzeb zweryfikowane zostaną zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła zawarła dwie umowy-zlecenia z osobami fizycznymi na:
•	Obsługę kotłowni w obiekcie sportowym i basenu w dni wolne od pracy za 350 zł,
•	Prowadzenie i aktualizowanie szkolnej witryny internetowej za 300 złotych w pierwszych 6 miesiącach i 250 zł od września.
Należności z tych umów płacono z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 611 711,49 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 62,39%, a budżet roku 2009 – 2 792 603,21 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 64,04%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 931 147,23 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 63,45%, wynagrodzenia bezosobowe –0,26%, a na odpis ZFŚS – 5,12% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 2 622 964 zł, tj. o 10,51% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 90,80%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 90,62%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 631 027 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 477 977,60 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 1 243 972,99 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 234 004,61 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 571,56 zł
•	pozostali pracownicy                 1 906,20 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 196 115,02 zł, z czego 170 597,79 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 25 517,23 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,91%,
-	premia stanowiła                                               - 18,78% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,51% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,11% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 11,93%, z czego nauczycieli o 11,71%, a pozostałych pracowników o 13,12% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 125 208,26  zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 110 147,00  zł tj. w 87,97% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 115 701,24 zł, a wykonano go w kwocie 95 198,00 zł, tj. w 82,28% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Wielkość odpisu należy jednak korygować przed zakończeniem każdego roku budżetowego oraz przed przekazaniem drugiej raty. W ubiegłym roku na kwestię tę zwracano już uwagę.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 540,08 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 7,98% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 306 262,02 zł, tj. 11,68% jej planowanych wydatków rocznych.

2.	Szkoła Podstawowa Nr 4 w Zabrzu, ul. Czołgistów 1, była jednostką budżetową istniejącą do dnia 31.08.2011 r., składającą się z 1 oddziału (13 uczniów) i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmalała o jeden, a średnioroczna liczba uczniów o 38,10% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).   
Numer statystyczny – 000726205.
Dyrektorem szkoły była od dnia  1.04.1998 r. Pani Lilianna Wilk. 
Obowiązki głównej księgowej pełniła od 16.07.1998 r. Pani Zuzanna Grochowska zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W szkole pełnozatrudnionych było 2 nauczycieli i 7 w wymiarze 1,40 etatów oraz 5 pracowników niebędących nauczycielami na 3,13 etatach, z których 2 na: 1,5 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 14,67%, a pozostałych pracowników o 29,66% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 2 nauczycieli, obaj posiadają status nauczyciela dyplomowanego (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej funkcjonował w sposób wystarczający i z uwagi na likwidację jednostki, nie wymagał rozwoju. Szkoła nie posiadała dokumentu identyfikującego zewnętrzne i wewnętrzne ryzyko. W zakresie rachunkowości budżetowej wykorzystywała posiadane dokumenty, takie jak: zakładowy plan kont; instrukcja obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych; instrukcja w sprawie udokumentowania środków trwałych oraz pozostałych środków trwałych; instrukcja inwentaryzacyjna. Nowych nie tworzono.
Szkoła prowadziła dokumentację zgodnie z wykazem akt dla placówek oświatowych. W bieżącym roku przygotowano ją do archiwizacji i w dniu 22 sierpnia 2011 r. przekazano do Archiwum Śląskiego Kuratorium Oświaty w Sosnowcu. Dokumentacja administracyjno-ekonomiczna przekazana zostanie do Archiwum UM w Zabrzu.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. szkoła nie zawierała.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 809 106,05 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 65,94%, a budżet roku 2009 – 617 018,35 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 65,03%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 467 913,90 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 62,32%, wynagrodzenia bezosobowe –0,56%, a na odpis ZFŚS – 4,99% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 312 177 zł, tj. o 33,28% ubiegłorocznego wykonania. Do końca sierpnia br. wykonano je w 86,14%, w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 96,54%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 154 437 złotych, wykonano do 31 sierpnia br. w kwocie 149 100,12 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 115 680,35 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 33 419,77 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 682,91 zł
•	pozostali pracownicy                 1 186,36 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 18 024 zł, z czego 12 636,26 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 5 387,74 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,26%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. zmalały do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 25,18%, z czego nauczycieli o 18,39%, a pozostałych pracowników o 41,91% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 8 544,89 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 8 380,00  zł tj. w 98,07% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 14 951,00 zł, a wykonano go w kwocie 14 553,00 zł, tj. w 97,34% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 2 585,58 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 28,94% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 26 404,00 zł, tj. 8,46% jej planowanych wydatków rocznych.

3.	Szkoła Podstawowa Nr 5 w Zabrzu, ul. Królewska 4, jest jednostką budżetową, składającą się z 19 (w marcu 20)oddziałów (447, w marcu 457) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmalała o jeden, a średnioroczna liczba uczniów o 5,22% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 000726211. 
     Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2002 r. Pani Alicja Korol.
Obowiązki głównej księgowej pełni zatrudniona od 1.12.2010 r. w wymiarze 0,5 etatu Pani Jolanta Górecka, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 42 nauczycieli i 3 (w marcu 5) w wymiarze 1,10 (w marcu 3,05) etatów oraz 18 (w marcu 17) pracowników niebędących nauczycielami na 14,75 etatach, z których 15 (w marcu 14) na 12,75 etatach obsługowych  (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 0,8%, a pozostałych pracowników zmalało o 4,16% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 42 nauczycieli, 34 posiadało status nauczyciela dyplomowanego, 7 (6) – mianowanego, jeden – kontraktowego i w marcu jeden – stażysty (Tabele 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Poprawiono podstawę prawną zarządzenia wprowadzającego system oraz uzupełniono system o zarządzenie wprowadzające przyjęte zasady (politykę) rachunkowości i zarządzenie Prezydenta Miasta w sprawie organizacji systemu kontroli zarządczej. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Zarządzeniami wprowadzono w szkole: Regulamin samooceny pracowników; Procedury wyznaczania celów, ryzyk i reakcji na ryzyko. Powołano zespół do identyfikacji ryzyka oraz wprowadzono rejestr ryzyka. Przeprowadzono w/w samoocenę, zidentyfikowano ryzyka oraz reakcje na nie, a z wynikami zapoznano pracowników.
W jednostce obowiązują następujące dokumenty wymagane art. 10 ustawy o rachunkowości: Zakładowy plan kont; Metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; Wykaz ksiąg rachunkowych; Opis systemu przetwarzania danych; Instrukcja sporządzania, obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych, Instrukcja inwentaryzacyjna; Instrukcja dotycząca ochrony danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła zawarła trzy umowy-zlecenia z wychowawcami zimowisk (dwie po 800 zł i jedna 848 zł) oraz dwie umowy o dzieło na przeprowadzenie warsztatów oraz ocenianie finalistów IV Wojewódzkiego Festiwalu Młodych Talentów za 550 i 659 złotych.
Należności z tych umów płacono z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 895 803,31 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 68,04%, a budżet roku 2009 – 2 923 612,85 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 69,98%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 975 691,89 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 69,06%, wynagrodzenia bezosobowe –0,15%, a na odpis ZFŚS – 6,21% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 3 003 271 zł, tj. o 0,93% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 82,26%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 75,79%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 160 290 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 637 197,91 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 1 377 118,80 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 260 079,11 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 461,05 zł
•	pozostali pracownicy                 1 959,16 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 181 490,56 zł, z czego 155 405,01 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 26 085,55 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,93%,
-	premia stanowiła                                               - 19,79% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,84% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,59% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 10,21%, z czego nauczycieli o 8,88%, a pozostałych pracowników o 17,86% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 136 556,08  zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 125 308,00  zł tj. w 91,76% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 127 822,22 zł, a wykonano go w kwocie 127 600,00 zł, tj. w 99,83% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Wielkość odpisu należy jednak korygować przed przekazaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 604,65 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 15,31% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 306 798,56 zł, tj. 10,22% jej planowanych wydatków rocznych.

4.	Szkoła Podstawowa Nr 6 w Zabrzu, ul. Klonowa 23, jest jednostką budżetową, składającą się z 17 oddziałów (365 uczniów, w marcu – 354) i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba zmniejszyła się o 1, a uczniów wzrosła o 0,85% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny – 000726228. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.1988 r. Pani Janina Michalska.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.10.2002 r. Pani Agnieszka Johan zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy,  której powierzono obowiązki i odpowiedzialność  zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 31 (w marcu 30) nauczycieli i 3 w wymiarze 1,27 etatu (w marcu 4 na 1,72 et.) oraz 11 (w marcu 12) pracowników niebędących nauczycielami na 8,63 (w marcu na 9,25) etatach, z których 8 (w marcu 9) odpowiednio na: 6,38 i 7,00 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 1,51%, a pozostałych pracowników wzrosło o 0,11% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 31 (w marcu 30) nauczycieli, 16 (w marcu 15) posiadało status nauczyciela dyplomowanego, 11 (w marcu 10) – mianowanego i 4 (w marcu 5) – kontraktowego (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega stałej ewaluacji. Corocznie monitorowany jest ogólny stan: środowiska wewnętrznego, celów i zarządzania ryzykiem, mechanizmów kontroli i komunikacji oraz monitorowania i oceny. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Zarządzanie ryzykiem obejmuje corocznie: definiowanie obszarów wrażliwych, rejestrowanie ryzyk wraz z określeniem istotności, sporządzanie mapy ryzyka oraz określenie reakcji na poszczególne ryzyka. Proces identyfikacji ryzyka ma miejsce we wrześniu każdego roku. Zidentyfikowane ryzyko ujmuje się w rejestrze. Każdy pracownik jest zobowiązany do zgłaszania nowych ryzyk zidentyfikowanych podczas wykonywania przydzielonych czynności. Zidentyfikowane ryzyko podlega analizie pod kątem jego istotności na osiąganie celów i zadań. Oceniane jest pod względem prawdopodobieństwa jego wystąpienia w skali od 1 do 5 oraz skutku jego oddziaływania na realizację celów i zadań w takiej samej skali. Iloczyn tych ocen określa istotność ryzyka. Dla każdego istotnego ryzyka ustala się optymalną reakcję. W szkole przyjęto następujące reakcje:
•	tolerowanie, gdy koszty przeciwdziałania ryzyku będą przewyższać straty związane z jego wystąpieniem albo gdy zdolności przeciwdziałania są ograniczone lub wykraczają poza decyzje i działania wewnętrzne,
•	przeniesienie, gdy ryzykiem obciążona zostanie inna instytucja (np. ubezpieczyciel, firma zewnętrzna),
•	wycofanie się, gdy pomimo podejmowanych działań, nie udało się zmniejszyć istotności do akceptowanego poziomu,
•	przeciwdziałanie, gdy podejmuje się działania zmierzające do likwidacji ryzyka lub jego ograniczenia.
Dokumentacja przyjętych w szkole zasad rachunkowości obejmuje: 
•	Metody wyceny aktywów i pasywów,
•	Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym: zakładowy plan kont, wykaz ksiąg rachunkowych, opis systemu przetwarzania danych, instrukcję obiegu i kontroli dokumentów księgowych,
•	Instrukcję inwentaryzacyjną,
•	Instrukcję dotyczącą ochrony danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowane zostaną zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
Umów-zleceń i umów o dzieło z osobami fizycznymi w 2011 r. szkoła nie zawierała.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 892 974,00 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 64,17%, a budżet roku 2009 – 1 920 147,38 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,79%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 984 687,55 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 69,77%, wynagrodzenia bezosobowe –0,08%, a na odpis ZFŚS – 6,63% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 2 080 833 zł, tj. o 4,84% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 78,82%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 74,31%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 454 009 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 080 524,86 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 929 640,69 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 150 884,17 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 238,04 zł
•	pozostali pracownicy                 1 826,24 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 122 915,65 zł, z czego 106 149,71 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 16 765,94 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 11,90%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,03% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 18,45% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 8,28%, z czego nauczycieli o 8,25%, a pozostałych pracowników o 8,43% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 96 717,93  zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 96 310,00  zł tj. w 99,58% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 91 865,87 zł, a wykonano go w kwocie 91 852,00 zł, tj. w 99,98% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 509,04 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 9,90% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 219 225,65 zł, tj. 10,54% jej planowanych wydatków rocznych.

5.	Szkoła Podstawowa Nr 7 w Zabrzu, ul. Pokoju 41, jest jednostką budżetową, składającą się z 19 oddziałów (480, w marcu 464 uczniów) i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o 1, a liczba uczniów o 0,84% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny – 001073047. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2005 r. Pani Beata Kiermasz.
Obowiązki głównej księgowej pełni zatrudniona w pełnym wymiarze czasu   pracy od 24.09.2008 r. Pani Ewa Kowalik, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 32 (w marcu 30) nauczycieli i 7 w wymiarze 3,17 etatów (w marcu 10 na 5,28 etatach) oraz 14 pracowników niebędących nauczycielami na 13,25 etatach, z których 12 na 11,25 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 0,45%, a pozostałych pracowników wzrosło o 1,21% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 32 (w marcu 30) nauczycieli, 13 (w marcu 12) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 15 – mianowanego i 4 (w marcu 3) – kontraktowego (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej jest stale udoskonalany i podlega ewaluacji poprzez uwzględnianie wniosków pracowników i kadry kierowniczej dotyczących obszarów stanowiących ryzyko zaburzeń w funkcjonowaniu jednostki. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce dokumentuje się identyfikację zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka związanego z osiąganiem zadań oraz zapoznaje się z wynikami pracowników.
Zarządzeniem nr 19/2011 z dnia 25.05.2011 r. przyjęto w szkole Zasady (politykę) rachunkowości oraz zarządzania środkami publicznymi, na którą składają się:
•	Instrukcja obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych,
•	Zakładowy plan kont,
•	Instrukcja w sprawie udokumentowania zmian w stanie środków trwałych
•	Instrukcja w sprawie przechowywania dokumentów i ich zabezpieczenia,
•	Instrukcja kasowa,
•	Instrukcja magazynowa,
•	Instrukcja w zakresie wydatków strukturalnych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowane zostaną zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła zawarła jedną umowę-zlecenia z osobą fizyczną na sprawowanie opieki nad dziećmi w czasie wyjazdu śródrocznego w kwocie 250 złotych, którą zapłacono z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 397 730,72 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 66,07%, a budżet roku 2009 – 2 435 595,44 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,77%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 627 699,87 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 64,11%, wynagrodzenia bezosobowe –0,01%, a na odpis ZFŚS – 6,16% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 2 472 351 zł, tj. o 5,91% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,23%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 77,51%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 700 081 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 317 673,91 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 1 099 948,95 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 217 724,96 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 474,03 zł
•	pozostali pracownicy                 1 804,00 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 144 323,24 zł, z czego 119 778,74 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 24 544,50 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,43%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 7,29%, z czego nauczycieli o 8,23%, a pozostałych pracowników o 2,76% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 110 377,57 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 110 093,51  zł tj. w 99,74% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 104 148,38 zł, a wykonano go w kwocie 103 733,00 zł, tj. w 99,60% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 474,76 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 5,86% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 254 416,75 zł, tj. 10,29% jej planowanych wydatków rocznych.

6.	Szkoła Podstawowa Nr 8 z oddziałami integracyjnymi w Zabrzu, ul. Londzina 2, jest jednostką budżetową, składającą się z 18 oddziałów (344, w marcu 315 uczniów) i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zwiększyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów wzrosła o 2,20% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny – 000726240. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.1996 r. Pani Dorota Małek.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.01.2003 r. Pani Ewa Poliwka zatrudniona na podstawie umowy o pracę  w pełnym wymiarze czasu pracy, której w dniu powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W szkole pełnozatrudnionych jest 44 (w marcu 42) nauczycieli i 6 w wymiarze 3,28 (w marcu 3,0) etatów oraz 9 pracowników niebędących nauczycielami na 8,25 etatach, z których 7 odpowiednio na 6,25 etatach (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 4,78%, a pozostałych pracowników o 56,29% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 44 (w marcu 42) nauczycieli, 21 (w marcu 19) posiadało status nauczyciela dyplomowanego, 10 (w marcu 12) – mianowanego i 13 (w marcu 12) – kontraktowego (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej poddawany jest corocznej ewaluacji. Uwagi zawarte w ubiegłorocznym raporcie wykorzystano przy ustaleniu prawidłowych podstaw jego wprowadzenia. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/ BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W szkole identyfikuje się ryzyko wewnętrzne i zewnętrzne. Zidentyfikowano okoliczności stwarzające ryzyka, które mogą negatywnie wpływać na osiąganie celów i zadań. Opisano je, dokonano oceny poziomu ryzyka, przyjęto mechanizmy kontrolne oraz wyznaczono osoby odpowiedzialne. Pracownicy zostali zapoznani ze zidentyfikowanymi ryzykami.
Zarządzeniem 01/2010 z dnia 4.01.2010 r. wprowadzono zasady prowadzenia rachunkowości tzw. Politykę rachunkowości. Określono w niej:
•	Zasady określania roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych oraz zasady opracowywania, obiegu i kontroli dowodów księgowych,
•	Zasady przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych, dokonywania zmian w stanie środków trwałych, zasady wyceny aktywów i pasywów oraz zasady ustalania wyniku finansowego,
•	Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych,
•	Zasady przechowywania i zabezpieczenia dokumentów finansowo-księgowych,
•	Zasady organizacji i funkcjonowania kontroli finansowej w jednostce,
•	Zakładowy plan kont.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowane zostaną zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła zawarła jedną umowę-zlecenia z osobą fizyczną na malowanie klas, korytarza, jadalni i biblioteki w kwocie 2 000 złotych, którą zapłacono z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 286 395,60 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 70,29%, a budżet roku 2009 – 2 458 330,72 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 68,72%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 730 027,35 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 69,66%, wynagrodzenia bezosobowe –0,17%, a na odpis ZFŚS – 6,22% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 2 835 133 zł, tj. o 3,85% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,44%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 78,73%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 011 649 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 583 799,57 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 1 378 906,64 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 204 892,93 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                      3 329,97 zł
•	pozostali pracownicy              2 817,56 zł – jest to zawyżona średnia, gdyż w czerwcu wypłacono dodatkowo wynagrodzenie przywróconej do pracy pracownicy w kwocie 53 270,71 zł, bez której wynosi ona 2 085,01 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 177 929,78 zł, z czego 161 663,80 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 16 265,98 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 13,68%,
-	premia stanowiła                                               - 24,11% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 24,45% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 24,41% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 16,88%, z czego nauczycieli o 10,36%, a pozostałych pracowników o 93,90%, co jest wynikiem wspomnianego już wcześniej  wynagrodzenia przywróconej do pracy pracownicy (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 136 758,87 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 132 674,87  zł tj. w 97,01% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 119 977,46 zł, a wykonano go w kwocie 118 299,00 zł, tj. w 98,60% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 789,40 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 12,07% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 310 604,65 zł, tj. 10,96% jej planowanych wydatków rocznych.

7.	Szkoła Podstawowa Nr 14 z oddziałami integracyjnymi w Zabrzu, ul. Gdańska 10, jest jednostką budżetową, składającą się z 26 oddziałów i 523 (w marcu 503) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów wzrosła o 0,59% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer identyfikacyjny – 000726100. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2005 r. Pani Elżbieta Wojciechowska.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.07.2001 r. Pani Iwona Kurasz zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W szkole pełnozatrudnionych jest 77(w marcu 79) nauczycieli i 3 w wymiarze 1,67 (w marcu 1,28) etatów oraz 15 pracowników niebędących nauczycielami na 14 etatach, z których 12 na 11 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 0,70%, a pozostałych pracowników o 6,38% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 77 (w marcu 79) nauczycieli, 32 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 22 (w marcu 21) – mianowanego, 21 (w marcu 24) – kontraktowego i 2 – stażysty (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega stałej ewaluacji. Zgodnie z założeniami kontroli zarządczej pracownicy przestrzegają zasad i procedur przepisów wewnętrznych, regulaminów, instrukcji oraz przydziałów czynności i odpowiedzialności. Duży nacisk kładzie się na prawidłowy obieg dokumentów, sposób kontroli finansowej, zatwierdzanie dokumentów finansowych, ewidencję operacji gospodarczych, realizację planu, rzetelność sprawozdań, ewidencję majątku, komunikację interpersonalną, przestrzeganie bezpieczeństwa danych osobowych pracowników oraz podejmowanie optymalnych decyzji koniecznych do prawidłowego funkcjonowania szkoły. W dniu 21.02.2011 r. wprowadzono Kodeks etyki nauczycieli i Kodeks etyki pracowników niebędących nauczycielami. Kadra kierownicza na bieżąco monitoruje skuteczność kontroli zarządczej i jej poszczególnych elementów. Niezbędne dokumenty kontroli na bieżąco są dostępne dla pracowników. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W szkole identyfikowane i analizowane są ryzyka, które mogą negatywnie wpłynąć na jej funkcjonowanie. Prowadzony jest rejestr zidentyfikowanych ryzyk. Analiza ryzyka w 2010 r. dot. organizacji prawnej szkoły; gospodarowania finansami i mieniem; efektywności zarządzania zasobami ludzkimi; ochrony przed zagrożeniami. W roku kontrolowanym analiza ta dot. obszarów: działalność dydaktyczna szkoły; bezpieczeństwo; efektywność gospodarowania budżetem; systemy informatyczne. Dokumentacja powyższa jest stale dostępna dla wszystkich pracowników.
Realizację planu finansowego w szkole zapewniają następujące dokumenty:
•	Zasady (polityka) rachunkowości, które zawierają określenie: roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym; Zakładowy plan kont, wykaz ksiąg rachunkowych, opis przetwarzania danych, opis systemu informatycznego, jego wersję i datę rozpoczęcia eksploatacji; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów – dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych,
•	Instrukcja obiegu i kontroli dokumentów księgowych,
•	Instrukcja inwentaryzacyjna,
•	Instrukcja kasowa,
•	Procedury kontroli finansowej, w tym wstępna ocena celowości zaciągania zobowiązań finansowych,
•	Procedura gromadzenia środków finansowych na wydzielonym rachunku dochodów i wydatków nimi finansowanych,
•	Procedura wydatkowania środków finansowych,
•	Regulamin zamówień publicznych o wartości szacunkowej nieprzekraczającej wyrażonych w złotych wartości 14 000 Euro.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych w rozdziałach podstawowych. Zawarte umowy dotyczyły wypoczynku uczniów w rozdziale 85412 w ramach zimowisk, półkolonii i kolonii letnich.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 3 839 519,58 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 70,45%, a budżet roku 2009 – 4 261 555,28 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 71,31%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 4 691 959,70 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 67,54%, wynagrodzenia bezosobowe –0,16%, a na odpis ZFŚS – 6,74% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 4 541 977 zł, tj. o 3,20% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,15%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 76,86%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 3 308 532 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 2 542 772,88 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 2 295 602,33 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 247 170,55 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 204,36 zł
•	pozostali pracownicy                 1 961,67 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 282 825,45 zł, z czego 255 919,35 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 26 906,10 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,40%,
-	premia stanowiła                                               - 23,46% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 23,35% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 24,81% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 10,20%, z czego nauczycieli o 10,75%, a pozostałych pracowników o 5,36% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 230 987,82 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 230 633,00  zł tj. w 99,85% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 213 612,32 zł, a wykonano go w kwocie 213 443,00 zł, tj. w 99,92% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 802,96 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 7,14% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 513 458,45 zł, tj. 11,30% jej planowanych wydatków rocznych.

8.	Szkoła Podstawowa Nr 15 w Zabrzu, ul. Czołgistów 1, jest jednostką budżetową, składającą się z 11 (w marcu 10) oddziałów, 210 (w marcu 188) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a uczniów zmalała o 0,51% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer identyfikacyjny – 000726116. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2006 r. Pani Grażyna Kasperek.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.10.2001 r. w pełnym wymiarze czasu pracy Pani Elżbieta Dziuba, której w dniu powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W szkole pełnozatrudnionych jest 17 nauczycieli i 6 (w marcu 5) w wymiarze 3,93 (w marcu 2,91) etatów oraz 9 pracowników niebędących nauczycielami na 7,75 etatach, z których 8 na 6,75 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 2,04%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 17 nauczycieli, 12 posiada status nauczyciela dyplomowanego, dwóch (w marcu 1) – mianowanego i  trzech (w marcu 4) kontraktowego (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. W pracy szkoły dokonuje się zmian wynikających ze spostrzeżeń kontrolujących. Polegają one na: usprawnianiu sposobu komunikacji, budowaniu profesjonalnych postaw, ciągłej weryfikacji działań minimalizujących zbędne czynności i procedury, aktualizowaniu bazy prawnej i zapoznawaniu z nią pracowników oraz aktualizowaniu zarządzania ryzykiem. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W szkole dokumentuje się identyfikację ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego związanego z osiąganiem zadań i zapoznaje się z nią pracowników. Pozwala to na wypracowanie mechanizmów kontrolnych  minimalizujących niepożądane skutki w pracy szkoły. Ocena ryzyka dokonywana jest w następujących obszarach: baza organizacyjno-prawna; rachunkowość; gospodarka majątkowo-finansowa; fundusz wynagrodzeń; specyfika działalności szkoły; dyscyplina pracy. Przynajmniej raz w roku sprawdza się, czy zidentyfikowane ryzyka nie uległy zmianie i czy stosowane mechanizmy kontrolne są nadal skuteczne.
Zasady rachunkowości w szkole reguluje zarządzenie nr 3/07/2010 z załącznikami, w których określono aktualizowany na bieżąco plan kont oraz rok obrotowy wraz z okresami sprawozdawczymi. Prowadzenie ksiąg odbywa się komputerowo na podstawie programu Qwant. Stosuje się także instrukcję obiegu i kontroli dowodów finansowo-księgowych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej nie zweryfikowano jeszcze zapisów, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych w rozdziałach podstawowych.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 268 352,34 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 68,09%, a budżet roku 2009 – 1 294 959,21 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 68,46%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 389 639,21 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,30%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 6,17% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 1 390 819 zł, tj. o 0,08% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 79,14%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 75,90%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 975 921 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 740 714,84 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 611 580,07 zł na wynagrodzenia nauczycieli i 129 134,77 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 392,58 zł
•	pozostali pracownicy                 1 851,39 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 74 404,71 zł, z czego 60 193,77 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 14 210,94 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,92%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 6,92%, z czego nauczycieli o 7,68%, a pozostałych pracowników o 3,48% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 63 818,10 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 58 569,00  zł tj. w 91,77% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 58 867,85 zł, a wykonano go w kwocie 58 544,00 zł, tj. w 99,45% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności przeliczenia funduszu przed przekazaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 623,94 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 6,50% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 132 973,71 zł, tj. 9,56% jej planowanych wydatków rocznych.

9.	Szkoła Podstawowa Nr 16 w Zabrzu, ul. Lompy 78, jest jednostką budżetową, składającą się z 13 (w marcu 12) oddziałów, 263 (w marcu 252) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a uczniów zmalała o 4,12% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer identyfikacyjny – 000726122. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.1988 r. Pani Elżbieta Latocha. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 28.02.1998 r. Pani Anna Górczyńska zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 22 (w marcu 21) nauczycieli i 3 (w marcu 2) odpowiednio w wymiarze: 0,69 i 0,44 etatu oraz 13 pracowników niebędących nauczycielami na 12,75 etatach, z których 12 na 11,75 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 1,02%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 22 (w marcu 21) nauczycieli, 16 (w marcu 15) posiada status nauczyciela dyplomowanego, trzech (w marcu 2) – mianowanego i trzech (w marcu 4) – kontraktowego. (Tabele 2/1– Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Nastąpiła weryfikacja mechanizmów kontrolnych oraz działań prowadzących do wyeliminowania zbędnych czynności oraz zwiększenia efektywności i skuteczności działań.
Opracowano i wdrożono Kodeks etyki. Wzmożono nadzór nad rzetelnością prowadzenia ksiąg rachunkowych, wykorzystaniem funduszu premiowego, ZFŚS oraz wypłacaniem dodatku motywacyjnego. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W szkole dokumentuje się identyfikację ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego, a z wynikami zapoznawani są pracownicy. Prowadzona jest ona w oparciu o 3-letni plan badania poszczególnych obszarów z wykorzystaniem rejestru ryzyka. Do identyfikacji wykorzystuje się ankiety, kwestionariusze, obserwacje oraz zgłaszane uwagi. Znowelizowano także Regulamin organizacyjny szkoły. W 2011 r. wprowadzono Instrukcję ochrony danych osobowych, przeprowadzono analizę rejestr operacji finansowych i gospodarczych, a do końca roku zbadane zostaną potencjał i możliwości szkoły oraz kwestie prawne. 
Od 1 stycznia 2011 r. obowiązuje w szkole zarządzenie  nr 8 z dnia 21.12.2010 r. którym wprowadzono Zasady profilaktyki rachunkowości wraz z Zakładowym planem kont. Czy aby w nazwie tego dokumentu nie popełniono błędu? Profilaktyka to zapobieganie i kontrolujący nie potrafią zrozumieć w jakim zakresie ma być prowadzona? Ustawa o rachunkowości nazywa te zasady Polityką i taką nazwę należy przywołać w zarządzeniu. Zawartość tego dokumentu, opisana w ankiecie, nie budzi zastrzeżeń kontrolujących.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych w rozdziałach podstawowych. Przedstawione dwie umowy pochodzą z 2010 r.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 657 857,17 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 60,28%, a budżet roku 2009 – 1 818 590,03 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 63,59%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 997 463,69 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 58,12%, wynagrodzenia bezosobowe –0,08%, a na odpis ZFŚS – 5,45% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 865 356 zł, tj. o 6,61% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 89,11%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 89,37%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 163 387 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 039 677,84 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 817 580,88 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  222 096,96 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                4 151,84 zł
•	pozostali pracownicy                 1 935,49 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 104 892,70 zł, z czego 81 966,51 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 22 926,19 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,23%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,89% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,85% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 7,32%, z czego nauczycieli o 5,84%, a pozostałych pracowników o 13,16% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 73 450,23 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 66 923,00  zł tj. w 91,11% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 68 039,77 zł, a wykonano go w kwocie 63 264,00 zł, tj. w 92,98% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący mają następujące zastrzeżenia do naliczania ZFŚS w latach 2010-11 i przypominają o: 
•	konieczności dokonywania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty oraz przed zakończeniem roku budżetowego,
•	obowiązku dokonywania zmian w planie finansowym już we wrześniu i nieodkładanie tego do grudnia,
•	korzystaniu do wyliczeń z właściwych danych, gdyż w zał. 1a do ankiety wykorzystano nieprawidłowe.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 721,44 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 10,13% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 171 815,70 zł, tj. 9,21% jej planowanych wydatków rocznych.

10.	 Szkoła Podstawowa Nr 17 w Zabrzu, ul. Korczoka 98, jest jednostką budżetową, składającą się z 13 oddziałów 270 (w marcu 278) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 4,51% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny - 271518681. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2007 r. jest Pani Agata Gąsior.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.06.2005 r. Pani Ramona Szaniawska zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialności zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W szkole pełnozatrudnionych jest 22 nauczycieli i 4 (w marcu 9) odpowiednio w wymiarze: 1,16 i 3,63 etatów oraz 11 pracowników niebędących nauczycielami na 10,75 etatach, z których 10 na 9,75 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 0,13%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 22 nauczycieli, 17 posiada status nauczyciela dyplomowanego, (w marcu 1) – mianowanego, 4 – kontraktowego i jeden – stażysty (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji poprzez opracowywanie nowych dokumentów związanych z kontrolą zarządczą i dostosowywanie ich do obowiązujących przepisów prawnych. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W identyfikacji ryzyka w szkole wykorzystano kombinację dwóch metod, tj. „burzy mózgów” oraz posiadanego doświadczenia i prognoz na przyszłość. Uwzględniono przy tym czynniki je kształtujące i to zarówno ze względu na źródła zewnętrzne, jak i wewnętrzne. W procesie identyfikacji ryzyka uwzględniono wszystkie obszary działalności szkoły tzn.: bazę organizacyjno-prawną; rachunkowość; gospodarkę majątkowo-finansową; fundusz wynagrodzeń; specyfikę prowadzonej działalności oraz dyscyplinę pracy. W ocenie ryzyka uwzględniono prawdopodobieństwo jego wystąpienia, oddziaływanie i stosowane mechanizmy kontrolne. W szkole występują  ryzyka: wysoce prawdopodobne (4 pkt), prawdopodobne (3 pkt), mało prawdopodobne (2 pkt), prawie niemożliwe (1 pkt), które jako jedyne można zaakceptować. Przynajmniej raz w roku wyznaczeni pracownicy dokonują przeglądu ryzyka i sprawdzają, czy uległo ono zmianie oraz czy dotychczas stosowane mechanizmy kontrolne są skuteczne. Z wynikami działań zapoznawani są pracownicy.
W szkole funkcjonują Zasady (polityka) rachunkowości, które obejmują: zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych, zasady wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego, zakładowy plan kont oraz wykaz zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na komputerowych nośnikach danych i ochrona zbiorów rachunkowych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej nie zweryfikowano jeszcze zapisów, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze – brak informacji w ankiecie na ten temat.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 725 680,45 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 66,44%, a budżet roku 2009 – 1 881 121,08 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 66,78%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 947 486,33 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 65,62%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 5,95% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 776 820 zł, tj. o 8,76% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 86,66%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 80,11%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 243 597 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 996 198,60 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 830 274,60 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  165 924,00 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 691,29 zł
•	pozostali pracownicy                 1 714,98 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 109 907,44 zł, z czego 90 873,59 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 19 033,85 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,55%,
-	premia stanowiła                                               - 18,36% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,56% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,67% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 6,51%, z czego nauczycieli o 8,79%, a pozostałych pracowników zmalały o 3,61% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 81 067,72 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 81 045,00  zł tj. w 99,97% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 76 166,40 zł, a wykonano go w kwocie 75 985,00 zł, tj. w 99,76% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 621,42 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 6,76% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 190 952,44 zł, tj. 10,75% jej planowanych wydatków rocznych.

11.	 Szkoła Podstawowa Nr 18 w Zabrzu, ul. Karczewskiego 10, jest jednostką budżetową, składającą się z 14 (w marcu 15) oddziałów – 305 uczniów (w marcu 329) i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów zmniejszyła się o 1,53% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny – 000726145. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia 1.09.2007 r. Pani Eugenia Pudło.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 3.07.2006 r. Pani Katarzyna Wróbel zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. Od 8.07.2011 na zwolnieniu lekarskim, a od 5.10.2011 na urlopie  macierzyńskim. 
W okresie od 11.07. do 30.09.11 r. zastępowała ją Pani Ewa Szlęzak, a od 3.10. do 29.02.12 r. Pani Sonia Nowak, zatrudnione w wymiarze ½ etatu, którym także powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z w/w ustawą.
W szkole pełnozatrudnionych jest 27 (w marcu 29) nauczycieli i 4 w wymiarze 2,39 (w marcu 3 na 1,22) etatów oraz 16 (w marcu 13) pracowników niebędących nauczycielami odpowiednio na: 14,75 i 12,5 etatach, z których 12 (w marcu 11) na: 11,75 i 10,5 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 1,60%, a pozostałych pracowników o 12,00% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 27 (w marcu 29) nauczycieli, 19 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 6 – mianowanego, 1 (w marcu 2) – kontraktowego i jeden (w marcu 2) – stażysty (Tabela 2/1– Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega bieżącej ewaluacji. Wykorzystano w nim uwagi z ubiegłorocznego raportu, zmieniając podstawę prawną zarządzenia wprowadzającego go. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. Wg pisemnego oświadczenia szkoła posiada dokumentację dotyczącą identyfikacji zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka związanego z osiąganiem celów i zadań, z którą zapoznawani są pracownicy. Nie podano jednak w tym zakresie żadnych bliższych danych. Prawidłową realizację planu finansowego zapewniają w szkole n/w dokumenty: Polityka rachunkowości – plan kont; Instrukcja obiegu dokumentów księgowych; Instrukcja inwentaryzacyjna; Regulamin udzielania zamówień publicznych o wartości do 14 000 Euro; Procedury kontroli finansowej; Polityka bezpieczeństwa.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowane zostaną zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi w rozdziałach podstawowych, poddanych kontroli. 
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 092 053,48 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 66,86%, a budżet roku 2009 – 2 093 523,52 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,76%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 254 357,64 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 63,19%, wynagrodzenia bezosobowe –0,12%, a na odpis ZFŚS – 6,14% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 2 181 452 zł, tj. o 3,23% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,52%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 77,61%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 467 579 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 139 037,19 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 944 634,36 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  194 402,83 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 523,31 zł
•	pozostali pracownicy                 1 641,36 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 128 861,69 zł, z czego 106 928,89 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 21 932,80 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 13,42%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,14% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,67% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 11,01%, z czego nauczycieli o 12,54%, a pozostałych pracowników o 4,14% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 96 413,70 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 87 215,00  zł tj. w 90,46% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 87 824,93 zł, a wykonano go w kwocie 87 495,00 zł, tj. w 99,62% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności przeliczania funduszu przed przekazaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 615,55 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 12,38% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 216 076,69 zł, tj. 9,91% jej planowanych wydatków rocznych.

12.	 Szkoła Podstawowa Nr 21 w Zabrzu, ul. Bytomska 26, jest jednostką budżetową, składającą się z 16 oddziałów (w marcu 15) – 357 uczniów (w marcu 342) i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmalała o jeden, a średnioroczna liczba uczniów o 2,53% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer identyfikacyjny – 000727268. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2001 r. Pan Jan Pająk.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.12.1998 r. Pani Teresa Jazurek zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W szkole pełnozatrudnionych jest 26 (w marcu 27) nauczycieli i 6 w wymiarze 2,39 etatów (w marcu 9 na 4,33 etatach) oraz 11 (w marcu 9) pracowników niebędących nauczycielami na 10,5 (w marcu 8,5) etatach, z których 9 (w marcu 7) odpowiednio na: 9 i 7 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 5,08%, a pozostałych pracowników wzrosło o 8,82% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 26 (w marcu 27) nauczycieli, 16 (w marcu 14) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 8 (w marcu 9) – mianowanego i 2 (w marcu 4) kontraktowego (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej poddawany jest corocznej ewaluacji. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Identyfikacja zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka w szkole ma miejsce w takich obszarach jak:
•	Prawidłowe funkcjonowanie jednostki, w którym kontroli poddana zostaje baz organizacyjno-prawna, gospodarka finansowo-majątkowa, fundusz wynagrodzeń, dyscyplina pracy, ZFŚS, ochrona przed zagrożeniami;
•	Przypadki losowe pracy szkoły, w którym identyfikowane jest ryzyko związane ze wskaźnikiem zachorowalności, ze złożonością systemów informatycznych oraz z rzetelnością sprawozdań finansowych;
•	Zakłócenie pracy kluczowych stanowisk, w którym analizuje się szkody w mieniu ruchomym, zakłócenia w ciągłości pracy jednostki, wypadków oraz odniesionych obrażeń przy pracy.
W każdym z w/w obszarów dokonuje się opisu ryzyka, jego oceny, przyczyny, skutku, zastosowanych mechanizmów kontrolnych, osób odpowiedzialnych oraz terminu realizacji. Z wynikami tych działań zapoznaje się pracowników.
Zarządzeniem nr 1/K/2011 z dnia 14.01.2011 r. wprowadzono w szkole Politykę rachunkowości, która określa: rok obrotowy oraz okresy sprawozdawcze, miejsce i sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego, zasady inwentaryzacji, zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych w oparciu o plan kont, zasady prowadzenia księgowości elektronicznej oraz ochronę danych, ich udostępniania, przechowywania ksiąg rachunkowych i dowodów księgowych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Brak informacji, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła zrealizowała dwie umowy-zlecenia: na przegląd, regulację i bieżące naprawy automatyki oraz dobowe zabezpieczenie kotłowni gazowej w okresie grzewczym 2010/11 za 1 200 zł oraz na pomalowanie klasy, położenie wykładziny podłogowej i pomalowanie pomieszczeń sanitarnych za 700 zł, które zapłacono z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 739 827,65 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 67,81%, a budżet roku 2009 – 1 901 902,54 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,95%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 041 983,81 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,90%, wynagrodzenia bezosobowe –0,12%, a na odpis ZFŚS – 6,18% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 997 627 zł, tj. o 2,17% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 79,90%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 77,14%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 382 323 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 066 390,04 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 914 305,59 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  152 084,45 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 485,06 zł
•	pozostali pracownicy                 1 826,84 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 120 580,29 zł, z czego 104 242,16 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 16 338,13 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 19,02%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,51% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,77% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 4,57%, z czego nauczycieli o 4,75%, a pozostałych pracowników o 3,51% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 89 392,88 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 89 521,00  zł tj. w 100,14% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 86 937,90 zł, a wykonano go w kwocie 86 938,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności przeliczania funduszu przed przekazaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 511,06 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 5,94% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 210 101,29 zł, tj. 10,52% jej planowanych wydatków rocznych.

13.	 Szkoła Podstawowa Nr 22 w Zabrzu, ul. Bytomska 94, jest jednostką budżetową, składającą się z 15 (w marcu 16) oddziałów – 313 uczniów (w marcu 329) i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów zmniejszyła się o 1,22% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer identyfikacyjny – 000727274. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2002 r. Pan Jan Zygmunt.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.05.1997 r. Pani Jadwiga Dolecka zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,75 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 25 (w marcu 26) nauczycieli i 3 w wymiarze 1,22 etatów (w marcu na 1,5 etatu) oraz 9 pracowników niebędących nauczycielami na 8,5 etatach, z których 8 na 7,75 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 0,74%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 25 (w marcu 26) nauczycieli, 16 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 7 – mianowanego, dwóch – kontraktowego i jeden – stażysty w marcu Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Uwagi z ubiegłorocznego raportu wykorzystywane są na bieżąco. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK /2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Zidentyfikowano okoliczności stwarzające ryzyka, które mogą negatywnie wpłynąć na osiąganie celów i zadań, opisano je, dokonano oceny poziomu ryzyka, przyjęto mechanizmy kontrolne oraz wyznaczono osoby odpowiedzialne za działania. Z wynikami zapoznano pracowników.
Zasady prowadzenia rachunkowości w szkole określono zarządzeniami nr 1/2006 oraz nr 8/2010 z dnia 31.12.2010 r., którym sprecyzowano pojęcie roku obrotowego i okresów sprawozdawczych. Zarządzeniem nr 7/2010 z dnia 31.12.2010 r. wprowadzono Zakładowy plan kont.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Nie podano informacji, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi w rozdziałach podstawowych, poddanych kontroli. 
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 700 118,43 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 68,22%, a budżet roku 2009 – 1 967 750,75 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 65,34%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 981 593,49 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 65,46%, wynagrodzenia bezosobowe –0,01%, a na odpis ZFŚS – 6,00% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 901 720 zł, tj. o 4,03% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 82,05%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 78,58%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 314 830 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 033 221,82 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 889 814,81 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  143 407,01 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 652,32 zł
•	pozostali pracownicy                 1 874,60 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 114 640,24 zł, z czego 99 176,72 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 15 463,52 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,78%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,82% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 11,70%, z czego nauczycieli o 12,57%, a pozostałych pracowników o 6,59% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 83 382,51 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 77 708,00  zł tj. w 93,19% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 78 061,04 zł, a wykonano go w kwocie 77 846,00 zł, tj. w 99,72% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności przeliczania funduszu przed przekazaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 535,66 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 6,31% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 192 348,24 zł, tj. 10,11% jej planowanych wydatków rocznych.

14.	 Szkoła Podstawowa Nr 23 w Zabrzu, ul. Pestalozziego 16, jest jednostką budżetową, składającą się z 8 oddziałów – 177 (w marcu 172) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów wzrosła o jeden, a średnioroczna liczba uczniów o 10,13% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer identyfikacyjny – 000727280. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.01.1996 r. Pani Wiesława Pałuszka.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.02.1996 r. Pani Maria Czyż zatrudniona w jednostce od dnia 3.09.2001 r. na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której dnia powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W szkole pełnozatrudnionych jest 12 nauczycieli i 7 w wymiarze 3,06 etatów (w marcu 6 na 3,74 etatach) oraz 9 (w marcu 8) pracowników niebędących nauczycielami na 6,88 etatach, z których 8 (w marcu 7) na 6,38 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 7,19%, a pozostałych pracowników o 0,46% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 12 nauczycieli, 10 (w marcu 9) posiada status nauczyciela dyplomowanego, jeden w marcu – mianowanego i dwóch – kontraktowego (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej obowiązujący w szkole podlega ewaluacji. Prowadzona jest stała aktualizacja i zmiany dokumentów wewnętrznych wg potrzeb. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W szkole identyfikuje się ryzyko wewnętrzne i zewnętrzne. Zidentyfikowano okoliczności stwarzające ryzyka, które mogą negatywnie wpłynąć na osiąganie celów i zadań, opisano je, dokonano oceny poziomu ryzyka, przyjęto mechanizmy kontrolne oraz wyznaczono osoby odpowiedzialne za działania. Z wynikami zapoznano pracowników.
W odpowiedzi na wymienienie dokumentów określonych w art. 10 ustawy o rachunkowości, podano: Regulamin organizacyjny; Zasady kontroli zarządczej; Zakładowy plan kont; Instrukcja sporządzania, obiegu i kontroli dokumentów; Instrukcja w sprawie przechowywania i zabezpieczania dokumentów finansowo-księgowych; Instrukcja w sprawie przeprowadzania inwentaryzacji składników majątkowych; Instrukcja w sprawie gospodarki kasowej; Instrukcja w sprawie ewidencji druków ścisłego zarachowania; Instrukcja w sprawie wydatkowania środków publicznych; Regulamin udzielania zamówień publicznych. Brakuje jednak najistotniejszego, wymienionego przez ustawę tj. Zasady (polityka) rachunkowości. Część przyjętych zasad rachunkowości uregulowano w w/w dokumentach ale nie wyczerpują one w całości wymogów w tym zakresie.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Nie podano informacji, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła zawarła trzy umowy zlecenia na prowadzenie zajęć sportowo-rekreacyjnych, na boisku Orlik za 3 500, 4 500 i 1 000 zł, realizowane z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 152 826,56 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 60,84%, a budżet roku 2009 – 1 151 640,79 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 61,18%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 171 356,80 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 60,58%, wynagrodzenia bezosobowe – 1,0%, a na odpis ZFŚS – 6,22% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 1 230 847 zł, tj. o 5,08% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 80,99%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 73,54%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 815 713 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 599 873,87 złotych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 478 473,43 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  121 400,44 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 427,71 zł
•	pozostali pracownicy                 2 043,78 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 67 100,59 zł, z czego 54 721,63 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 12 378,96 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,82%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 21,17%, z czego nauczycieli o 19,43%, a pozostałych pracowników o 28,58% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10).
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 50 598,70 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 50 316,00  zł tj. w 99,44% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 44 260,58 zł, a wykonano go w kwocie 44 156,00 zł, tj. w 99,76% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 637,75 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 13,21% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 117 416,59 zł, tj. 9,54% jej planowanych wydatków rocznych.

15.	 Szkoła Podstawowa Nr 24 w Zabrzu, ul. Tarnopolska 85, jest jednostką budżetową, składającą się z 14 (w marcu 15) oddziałów – 332 (w marcu 353) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o dwa, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 6,49% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer identyfikacyjny – 000727297. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2002 r. Pani Ewa Kocimska.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.07.1998 r. Pani Zuzanna Stroka zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 25 nauczycieli i 11 na 4,49 (w marcu 13 na 6,31) etatach oraz 14 (w marcu 15) pracowników niebędących nauczycielami na 10,77 (w marcu 11,25) etatach, z których 12 (w marcu 13) odpowiednio na: 9,02 i 9,5 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 5,96%, a pozostałych pracowników wzrosło o 2,82% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 25 nauczycieli, 14 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 8 – mianowanego i 3 – kontraktowego (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Zaktualizowano obowiązujące w szkole regulaminy i procedury. Wdrożono nowe: Kodeks etyki; Procedura tworzenia planu finansowego oraz dokonywania zmian w planie; Regulamin w zakresie przetwarzania danych osobowych; Instrukcję dotyczącą ewidencjonowania oraz kontroli druków ścisłego zarachowania; Instrukcję postępowania z pieczęciami; Instrukcję wydatkowania środków publicznych; Instrukcję kasową; Postępowanie w sprawie wydatków strukturalnych.
Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W szkole dokumentuje się identyfikację ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego związanego z osiąganiem celów i zadań i zapoznaje się z nią pracowników. Wprowadzono Procedurę zarządzania ryzykiem. Jej częścią składową jest analiza ryzyka w następujących obszarach: baza organizacyjno-prawna; gospodarka finansowo-majątkowa; zamówienia publiczne; fundusz wynagrodzeń; dyscyplina pracy; ochrona przed zagrożeniami. W każdym z tych obszarów wyszczególniono opis ryzyka, jego przyczynę, skutek, mechanizmy kontrolne oraz osoby odpowiedzialne. Obszary te są kontrolowane na bieżąco, w miarę potrzeb.
W szkole obowiązują następujące dokumenty określone w art. 10 ustawy o rachunkowości: Polityka rachunkowości; Zakładowy plan kont; Instrukcja sporządzania, obiegu i kontroli dowodów księgowych i inne.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Nie podano informacji, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 955 070,04 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 67,73%, a budżet roku 2009 – 2 125 946,66 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 69,26%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 324 678,94 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 63,21%, wynagrodzenia bezosobowe –0,09%, a na odpis ZFŚS – 6,50% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 2 066 418 zł, tj. o 11,11% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 78,25%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 74,83%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 444 371 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 080 821,88 zł (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 896 192,12 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  184 629,76 zł na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 253,08 zł
•	pozostali pracownicy                 1 813,83 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 122 307,61 zł, z czego 101 777,57 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 20 530,04 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,57%,
-	premia stanowiła                                               - 19,14% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,03% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,78% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. zmalały do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 0,37%, z czego nauczycieli o 1,38%, a pozostałych pracowników wzrosły o 4,84% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 97 209,56 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 94 412,00  zł tj. w 97,12% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 95 750,69 zł, a wykonano go w kwocie 95 566,00 zł, tj. w 99,81% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności jego przeliczenia przed realizacją drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 519,23 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 6,65% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 216 719,61 zł, tj. 10,49% jej planowanych wydatków rocznych.

16.	 Szkoła Podstawowa Nr 25 w Zabrzu, ul. Kotarbińskiego 18, jest jednostką budżetową składającą się z 13 (w marcu 12) oddziałów 278 (w marcu 267) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów wzrosła o 1,88% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer identyfikacyjny – 271518698. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2001 r. Pani Elżbieta Kurasiewicz.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.07.2001 r. Pani Irena Wójcik zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.  
W szkole pełnozatrudnionych jest 25 (w marcu 24) nauczycieli i 4 (w marcu 2) w wymiarze odpowiednio: 1,99 i 0,44 etatów oraz 13 (w marcu 14) pracowników niebędących nauczycielami na 12,75 (w marcu na 13,75) etatach, z których 10 (w marcu 11) odpowiednio na: 9,75 i 10,75 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 1,12%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 25 (w marcu 24) nauczycieli, 11 (w marcu 10) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 10 – mianowanego, 3 (w marcu 4) kontraktowego i jeden – stażysty (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Z powyższych danych wynika, że nie uwzględniono ubiegłorocznej uwagi kontrolujących o przeroście administracji. 
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. W jednostce identyfikuje się ryzyko wewnętrzne i zewnętrzne związane z osiąganiem zadań. Zidentyfikowano ryzyka, które mogą negatywnie wpłynąć na osiąganie celu i zadań – opisano ryzyka, dokonano ich oceny, przyjęto mechanizmy kontrolne oraz wyznaczono osoby odpowiedzialne za działania. Z wynikami zapoznano pracowników.
Zarządzeniem nr 3/2009 z dnia 28.12.2009 r. wprowadzono w szkole Zasady (politykę) prowadzenia rachunkowości oraz zarządzania środkami publicznymi. Składają się na nie:
•	Instrukcja obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych;
•	Zakładowy plan kont;
•	Instrukcja w sprawie udokumentowania zmian w stanie środków trwałych;
•	Instrukcja inwentaryzacyjna środków trwałych oraz pozostałych środków trwałych;
•	Instrukcja w sprawie przechowywania dokumentów i ich zabezpieczenia;
•	Instrukcja kasowa;
•	Instrukcja magazynowa;
•	Instrukcja procedur kontroli zarządczej;
•	Instrukcja w sprawie wydatków strukturalnych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Nie podano informacji, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi. Wykazana w § 4170 kwota 286,00 zł dot. refundacji umowy zlecenia z 2010 r. dla G-25.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 747 670,70 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 63,83%, a budżet roku 2009 – 1 857 169,62 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 62,58%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 937 249,07 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 64,89%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 6,22% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 920 342 zł, tj. o 0,87% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,12%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 77,67%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 258 795 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 977 752,83 zł (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 767 983,06 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  209 769,77 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 374,12 zł
•	pozostali pracownicy                 1 781,94 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 108 232,59 zł, z czego 85 603,82 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 22 628,77 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 19,34%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,87% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,56% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 5,69%, z czego nauczycieli o 6,19%, a pozostałych pracowników o 3,92% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 84 418,64 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 84 076,00  zł tj. w 99,59% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 78 572,65 zł, a wykonano go w kwocie 78 228,00 zł, tj. w 99,56% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 639,46 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 4,08% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 192 308,59 zł, tj. 10,01% jej planowanych wydatków rocznych.

17.	 Szkoła Podstawowa Nr 26 w Zabrzu, ul. Ogórka 9, jest jednostką budżetową, składającą się z 12 oddziałów 287 (w marcu 278) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 0,71% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny - 000727311. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09. 2001 r. Pani Eleonora Kaczorowska.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.07.1999 r. Pani Danuta Urbanek zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 19 (w marcu 18) nauczycieli i 7 w wymiarze 2,61 etatów (w marcu 8 na 3,83 etat.) oraz 8 pracowników niebędących nauczycielami na 7,75 etatach, z których 6 na 6,5 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 3,50%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 19 (w marcu 18) nauczycieli, 13 (w marcu 12) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 2 – mianowanego i 4 kontraktowego (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
W systemie kontroli zarządcze, zgodnie z uwagami ubiegłorocznego raportu, wprowadzono właściwą podstawę prawną. Podlega on ciągłej ewaluacji. W 2011 r. uzupełniono go o: Instrukcję dotyczącą ewidencji i kontroli druków ścisłego zarachowania; Procedury zarządzania ryzykiem; Kodeks etyki; Instrukcję wydatkowania środków publicznych na zadania określone w art. 4 ustawy Prawo zamówień publicznych; oraz Instrukcję w sprawie ewidencji i sporządzania sprawozdań budżetowych Rb-WS w zakresie wydatków strukturalnych. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. 
W szkole dokumentuje się identyfikację ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego związanego z osiąganiem celów i zadań oraz zapoznaje się z nią pracowników. Dotyczy ona następujących obszarów: baza organizacyjno prawna, gospodarka finansowo-majątkowa, zamówienia publiczne, fundusz wynagrodzeń, dyscyplina pracy oraz ochrona przed zagrożeniami. W każdym obszarze wyszczególniono opis ryzyka, jego przyczynę, skutek, mechanizmy kontrolne, termin oraz osoby odpowiedzialne. Obszary te są kontrolowane na bieżąco lub w miarę potrzeb (zamówienia publiczne). Z wynikami zapoznano pracowników.
W ramach kontroli zarządczej zweryfikowano działalność dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, zebrano informacje o wynikach sprawdzianów w klasie VI i wdrażaniu wniosków z tych analiz. Wyniki przedstawiono nauczycielom.
Zarządzeniem nr 01/2010 z dnia 2.08.2010 r. ustalono w szkole Zasady (politykę) rachunkowości, które zawierają: określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; plan kont i zasady funkcjonowania i ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych; wykaz zbiorów stanowiących księgi rachunkowe oraz dokumentacja systemów przetwarzania danych, ich ochrony, przechowywania i udostępniania; okresy sprawozdawcze i rodzaje sprawozdań.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła zawarła 3 umowy o dzieło z osobami fizycznymi: 
•	Wymiana wykładziny podłogowej za 1 400 zł;
•	Pomalowanie dwóch klas za 1 000 zł;
•	Malowanie pomieszczeń biurowych za 1 005 zł.
Należność zapłacono z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 340 725,67 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 69,10%, a budżet roku 2009 – 1 541 127,39 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,45%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 657 867,44 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 65,18%, wynagrodzenia bezosobowe –0,31%, a na odpis ZFŚS – 6,17% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 623 074 zł, tj. o 2,10% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 79,44%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 75,91%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 086 580 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 824 860,63 zł (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 687 091,24 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  137 769,39 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 335,23 zł
•	pozostali pracownicy                 1 975,19 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 93 466,31 zł, z czego 76 774,56 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 16 691,75 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 19,41%,
-	premia stanowiła                                               - 19,25% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,04% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8), na co należy zwrócić uwagę przed zakończeniem roku budżetowego. Funduszu premiowego nie przekroczono w poprzednim roku – 19,89% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 4,28%, z czego nauczycieli o 4,28%, a pozostałych pracowników o 4,24% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 71 107,39 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 63 234,00  zł tj. w 88,93% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 68 714,45 zł, a wykonano go w kwocie 66 637,00 zł, tj. w 96,98% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty i przed zakończeniem roku budżetowego.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 509,82 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 5,94% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 156 700,31 zł, tj. 9,65% jej planowanych wydatków rocznych.

18.	  Szkoła Podstawowa Nr 28 w Zabrzu, ul. Kosmowskiej 43, jest jednostką budżetową, składającą się z 19 oddziałów, 426 (w marcu 429) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmalała o jeden, a średnioroczna liczba uczniów o 4,68% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer identyfikacyjny – 000727334. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2007 r. Pani Bożena Olichwer.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.01.1999 r. Pani Barbara Świegocka zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W szkole pełnozatrudnionych jest 36 (w marcu 35) nauczycieli i 5 w wymiarze 1,88 (w marcu 2,49) etatów oraz 11 pracowników niebędących nauczycielami na 10,25 etatach (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 5,75%, a pozostałych pracowników o 3,53% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 36 (w marcu 35) nauczycieli, 22 ( w marcu 17) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 6 (w marcu 11) – mianowanego, 8 (w marcu 5) – kontraktowego i w marcu 2 – stażysty (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej funkcjonuje na podstawie Regulaminu kontroli zarządczej i podlega ewaluacji. Skorygowano podstawę prawną jego wprowadzenia. W każdym roku na konferencji badany jest poziom spełnienia wymagań wobec szkół podstawowych określony w rozporządzeniu MEN z dnia 7.10.2009 r. Wnioski zatwierdzone przez Radę Pedagogiczną są realizowane w następnym roku szkolnym. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. 
Wprowadzone w szkole procedury zarządzania ryzykiem określają sposoby tego zarządzania, identyfikację ryzyka, jego analizę i ocenę. Z wynikami zapoznano pracowników.
W jednostce obowiązuje wprowadzona zarządzeniem nr 4/2011 z dnia 14 stycznia 2011 r. Polityka rachunkowości, która zawiera:
•	Zakładowy plan kont obejmujący wykaz księgi głównej;
•	Przyjęte zasady księgowania;
•	Metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego;
•	Określenie roku obrotowego i okresy sprawozdawcze;
•	Wykaz stosowania ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera i dokumentacje systemu przetwarzania danych, zasady ochrony danych, przechowywania i udostępniania;
•	Zasady inwentaryzacji.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła zawarła 5 umów o dzieło z osobami fizycznymi: dwie na przygotowanie przedstawienia teatralnego w ramach „Programu teatr uczy i bawi” za 660,00 i 600,00 zł; trzy na przygotowanie przedstawienia teatralnego „Z teatrem przez rok szkolny” za 450, 780 i 1150,00 zł.
Należność zapłacono z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 336 397,52 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 66,46%, a budżet roku 2009 – 2 543 607,38 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 64,20%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 860 539,96 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 60,68%, wynagrodzenia bezosobowe –0,32%, a na odpis ZFŚS – 6,52% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 2 549 749 zł, tj. o 10,86% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 82,38%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 76,82%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 697 052 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 303 634,63 zł (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 1 138 751,98 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  164 882,65 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 363,63 zł
•	pozostali pracownicy                 1 787,35 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 143 589,28 zł, z czego 125 255,78 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 18 333,50 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 13,10%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 2,55%, z czego nauczycieli o 3,25%, a pozostałych pracowników zmalały o 2,01% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 113 274,39 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 113 204,00  zł tj. w 99,94% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 113 093,19 zł, a wykonano go w kwocie 113 101,00 zł, tj. w 100,01% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Przekroczenie o 7,81 zł. Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Zwracają jednak uwagę na konieczność bardziej dokładnego wyliczania odpisu. Kwotę przekroczenia należy zwrócić na rachunek podstawowy szkoły, a następnie Urzędowi Miejskiemu w Zabrzu.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 545,31 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 4,29% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 256 793,28 zł, tj. 10,07% jej planowanych wydatków rocznych.

19.	  Szkoła Podstawowa Nr 30 w Zabrzu, ul. Wawrzyńskiej 11, jest jednostką budżetową, składającą się z 18 oddziałów 409 (w marcu 399) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów zmniejszyła się o 3,13% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer identyfikacyjny – 000727357. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.1997 r. Pani Anita Wawroszek.
Obowiązki głównej księgowej pełniła od 13.07.2009 r. do 31.10.2011 r. zatrudniona na umowie zleceniu, a potem na podstawie umowy o pracę, w wymiarze ½ etatu Pani Jadwiga Dolecka, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. W wyniku przeprowadzonego postępowania konkursowego wyłoniono kandydata na głównego księgowego.
W szkole pełnozatrudnionych jest 31 (w marcu 30) nauczycieli i 11 (w marcu 9) w wymiarze 5,22 (w marcu 3,88) etatów oraz 12 (w marcu 13) pracowników niebędących nauczycielami na 10 (w marcu na 11,75) etatach, z których 9 (w marcu 11) odpowiednio na: 7,5 i 9,75 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 3,22%, a pozostałych pracowników o 7,76% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 31 (w marcu 30) nauczycieli, 14 (w marcu 10) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 14 (w marcu 17) – mianowanego, 2 (w marcu 3) – kontraktowego i jeden – stażysty (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega okresowej ewaluacji. Wprowadzono właściwą podstawę prawną jego organizacji oraz wykorzystano w nim obowiązujące w szkole dokumenty: Instrukcję sporządzania, obiegu i kontroli dowodów księgowych; Zakładowy plan kont; Instrukcję przeprowadzania i rozliczania inwentaryzacji; Instrukcję dotyczącą przechowywania dokumentów i ich zabezpieczenia; Zarządzenie w sprawie ewidencjonowania składników majątkowych szkoły. Wykorzystano również w tym zakresie zarządzenie Prezydenta Miasta. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. 
Zgodnie z Instrukcją zarządzania ryzykiem zarządzanie ryzykiem odbywa się poprzez: identyfikację, analizę i reakcję na ryzyko. Dyrektor nie rzadziej niż raz w roku dokonuje identyfikacji ryzyka w odniesieniu do celów i zadań szkoły. Do 30 września 2011 r. zidentyfikowano ryzyko w zakresie:
•	Szkód w mieniu ruchomym (włamania, kradzieże, zagubienia, uszkodzenia, dewastacje)
•	Zakłócenia ciągłości pracy jednostki
•	Wypadków lub odniesienia obrażeń przy pracy.
Zidentyfikowane ryzyka poddano analizie określającej prawdopodobieństwo jego wystąpienia (prawie niemożliwe, mało prawdopodobne, prawdopodobne, wysoce prawdopodobne) i możliwych jego skutków (niskie, średnie i wysokie). W stosunku do każdego zidentyfikowanego ryzyka określono rodzaj reakcji na nie oraz mechanizmy kontrolne. Z wynikami zapoznaje się pracowników.
Zarządzeniem nr 2/2009 z dnia 1.10.2009 r. określono Zasady prowadzenia rachunkowości w szkole. Kontrolujący sugerują aby rozszerzyć je o inne wymagane zasady, które powinna określić polityka rachunkowości, takie jak: określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, wykaz ksiąg rachunkowych, opis przetwarzania danych, opis systemu informatycznego, jego wersję i datę rozpoczęcia eksploatacji; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów – dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych itp.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła zawarła 11 umów-zleceń z osobami fizycznymi: trzy na wykonywanie obowiązków głównej księgowej – 2 x 1 850,00 i 2 500,00 zł oraz 8 na prowadzenie zajęć rekreacyjno-sportowych – 9 000,00 i 4 250,00 złotych. Należność zapłacono z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 906 996,70 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 66,74%, a budżet roku 2009 – 2 082 694,56 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 68,08%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 272 794,42 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 64,96%, wynagrodzenia bezosobowe –1,27%, a na odpis ZFŚS – 6,70% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 2 244 372 zł, tj. o 1,25% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 78,45%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 73,76%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 569 510 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 157 651,39 zł (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 985 224,02 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  172 427,37 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 108,16 zł
•	pozostali pracownicy                 1 622,24 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 138 994,89 zł, z czego 116 338,77 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 22 656,12 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 14,83%,
-	premia stanowiła                                               - 18,93% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 16,67% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,90% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 10,48%, z czego nauczycieli o 11,31%, a pozostałych pracowników o 5,96% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 108 939,14 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 100 506,00  zł tj. w 92,26% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 98 680,00 zł, a wykonano go w kwocie 98 862,00 zł, tj. w 100,18% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Przekroczenie o 180,00 zł. Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Zwracają jednak uwagę na konieczność bardziej dokładnego wyliczania odpisu przed przekazaniem drugiej raty i przed zakończeniem roku budżetowego. Kwotę przekroczenia należy zwrócić na rachunek podstawowy szkoły, a następnie Urzędowi Miejskiemu w Zabrzu.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 486,24 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 8,52% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 239 500,89 zł, tj. 10,67% jej planowanych wydatków rocznych.

20.	  Szkoła Podstawowa Nr 31 w Zabrzu, ul. Jordana 7, jest jednostką budżetową, składającą się z 17 (w marcu 18) oddziałów 367 (w marcu 393) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zwiększyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 1,03% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer statystyczny – 000727363. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia 1.09.2006 r. Pani Barbara Garczyk.
Obowiązki głównej księgowej od 2.01.2006 r. pełni Pani Elżbieta Saternus zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 30 nauczycieli (w marcu 29) i 7 w wymiarze 3,28 etatów (w marcu 8 na 3,92 etatach) oraz 13 pracowników niebędących nauczycielami na 12,76 etatach, z których 11 na 10,76 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 2,37%, a pozostałych pracowników wzrosło o 11,34% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 30 (w marcu 29) nauczycieli, 14 (w marcu 11) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 12 (w marcu 14) – mianowanego i 4 – kontraktowego (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Kontynuowane są prace nad dokumentami i bieżąca analiza funkcjonowania placówki pod kątem skutecznej i efektywnej kontroli zarządczej prowadzącej do osiągania celów i zadań szkoły. Wykonano uwagi kontrolujących zawarte w ubiegłorocznym raporcie. Opracowano i wprowadzono Kodeks etyki nauczycieli i pracowników niepedagogicznych. W szkole badany jest poziom spełnienia wymagań wobec szkół podstawowych określony w rozporządzeniu MEN z dnia 7.10.2009 r. Wnioski zatwierdzone przez Radę Pedagogiczną są realizowane w następnym roku szkolnym. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Ponadto dokonano identyfikacji ryzyka wewnętrznego i zewnętrznego związanego z realizowanymi zadaniami, przeprowadzono jego analizę i ocenę, a z wynikami zapoznano pracowników. Dotyczyła ona: zakłóceń w pracy kluczowych stanowisk oraz przypadków losowych w pracy. W każdym roku przeprowadzana jest ankieta wśród rodziców na temat postrzegania działalności, a wyniki przedstawiane Radzie Pedagogicznej.
W szkole obowiązuje Polityka rachunkowości wprowadzona zarządzeniem 06/07/2008, w której określono: miejsce i sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych; rok obrotowy oraz okresy sprawozdawcze; technikę prowadzenia ksiąg rachunkowych; metodę wyceny aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego; metodę i terminy inwentaryzowania składników majątkowych; metodę i wycenę aktywów obrotowych; opis sposobu i metody prowadzenia ksiąg rachunkowych; zakładowy plan kont; wykaz zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na komputerowych nośnikach danych; ochrona danych, ich udostępnianie i przechowywanie ksiąg rachunkowych i dowodów księgowych.
Instrukcja określająca zasady i tryb postępowania z dokumentacją jest dopiero w trakcie przygotowania.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 079 900,95 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 68,30%, a budżet roku 2009 – 2 250 249,97 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 68,93%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 357 284,46 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 66,76%, wynagrodzenia bezosobowe –0,14%, a na odpis ZFŚS – 6,03% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 2 423 789 zł, tj. o 2,82% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,57%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 79,05%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 687 793 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 334 257,12 zł (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 1 115 635,86 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  218 621,26 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 766,62 zł
•	pozostali pracownicy                 1 903,70 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 145 243,88 zł, z czego 120 012,45 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 25 231,43 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,81%,
-	premia stanowiła                                               - 19,69% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 18,60% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 18,51% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 10,44%, z czego nauczycieli o 9,61%, a pozostałych pracowników o 14,89% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 103 148,41 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 98 726,00  zł tj. w 95,71% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 97 390,19 zł, a wykonano go w kwocie 94 955,00 zł, tj. w 97,50% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty i przed zakończeniem roku budżetowego.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 572,28 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 6,83% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 243 969,88 zł, tj. 10,07% jej planowanych wydatków rocznych.

21.	  Szkoła Podstawowa Nr 36 w Zabrzu, pl. Warszawski 6, jest jednostką budżetową, składającą się z 21 oddziałów, 526 (w marcu 519) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów wzrosła o 2,76% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3).
Numer identyfikacyjny – 000727417. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2011 r. Pani Krystyna Wiśniewska. Poprzednio stanowisko to zajmowała Pani Jolanta Wysocka od 1.09.2006 r. do 31.08.2011 r.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.09.1999 r. Pani Beata Węgrzyn, zatrudniona w jednostce od 1.01.1996 r., na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W szkole pełnozatrudnionych jest 36 nauczycieli i 13 w wymiarze 6,34 etatów (w marcu 12 na 5,32 etatach) oraz 15 (w marcu 14) pracowników niebędących nauczycielami na 14,5 (w marcu 13,5) etatach, z których 13 odpowiednio na: 12,5 i 11,5 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 4,18%, a pozostałych pracowników o 0,34% (Tabela 7/1 – Zał. nr 7). Z wymienionych 36 nauczycieli, 20 (w marcu 19) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 8 (w marcu 10) – mianowanego, 6 (w marcu 5) – kontraktowego i 2 – stażysty (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Uwagi z ubiegłorocznego raportu są na bieżąco realizowane. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/ BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. 
W jednostce raz w roku jest dokonywana identyfikacja ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego związanego z celami i zadaniami szkoły. Zidentyfikowane ryzyka poddawane są analizie dla określenia prawdopodobieństwa ich wystąpienia oraz możliwych skutków. Informacje potrzebne do wykonywania zadań przekazywane są pracownikom.
Zarządzeniem nr 22/09/10 z dnia 4 stycznia 2010 r. określono zasady prowadzenia rachunkowości, wymagane art. 10 ustawy o rachunkowości.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Brak informacji, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 602 144,15 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 66,26%, a budżet roku 2009 – 2 629 329,21 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 69,11%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 623 955,44 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,51%, wynagrodzenia bezosobowe –0,02%, a na odpis ZFŚS – 6,39% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 2 703 144 zł, tj. o 3,02% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,19%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 77,15%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 924 539 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 484 701,13 zł (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 1 253 916,76 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  230 784,37 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 406,46 zł
•	pozostali pracownicy                 1 762,39 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 164 612,28 zł, z czego 139 195,48 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 25 416,80 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,77%,
-	premia stanowiła                                               - 18,42% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,98% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 16,31%, z czego nauczycieli o 18,09%, a pozostałych pracowników o 7,48% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 127 224,23 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 124 706,22  zł tj. w 98,02% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). O kwotę 2 518,00 zł zwiększono go w październiku (100%). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 115 709,86 zł, a wykonano go w kwocie 114 930,00 zł, tj. w 99,33% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 467,75 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 9,46% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 289 318,50 zł, tj. 10,70% jej planowanych wydatków rocznych.
22.	  Szkoła Podstawowa Nr 42 z Oddziałami Integracyjnymi w Zabrzu, ul. Gagarina 2, jest jednostką budżetową, składającą się z 16 oddziałów w tym 6 integracyjnych, 336 (w marcu 320) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 2,69% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 001396856. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2000 r. Pani Dorota Fresel.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 30.06.1997 r. Pani Zuzanna Grochowska zatrudniona od 1.09.1992 r. na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 44 (w marcu 42) nauczycieli i 2 w wymiarze 1,19 etatów (w marcu 6 na 3,86 etatach) oraz 16 (w marcu 17) pracowników niebędących nauczycielami na 13,25 (w marcu 13,38) etatach, z których 13 (w marcu 14) odpowiednio na: 10,25 i 10,38 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 1,6%, a pozostałych pracowników o 0,88% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 44 (w marcu 42) nauczycieli, 22 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 11 (w marcu 10) – mianowanego i 11 (w marcu 10) – kontraktowego (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Wykonano uwagi kontrolujących zawarte w ubiegłorocznym raporcie. Opracowano i wprowadzono Kodeks etyki pracowników pedagogicznych i niepedagogicznych. Wśród pracowników przeprowadzono ankiety samooceny kontroli zarządczej i opracowano zestawienie wyników. W szkole badany jest poziom spełnienia wymagań wobec szkół podstawowych określony w rozporządzeniu MEN z dnia 7.10.2009 r. Wnioski zatwierdzone przez Radę Pedagogiczną są realizowane w następnym roku szkolnym. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Ponadto dokonano identyfikacji ryzyka wewnętrznego i zewnętrznego, a z wynikami zapoznano pracowników. Dotyczyła ona: zakłóceń w pracy kluczowych stanowisk oraz przypadków losowych w pracy. Opracowano ankietę dla rodziców na temat postrzegania działalności na zewnątrz.
W szkole wprowadzono zarządzeniem 1/2011 z dnia 3.01.2011 r. Zasady (politykę) prowadzenia rachunkowości oraz zarządzania środkami publicznymi. Składają się na nie:
•	Instrukcja obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych;
•	Zakładowy plan kont;
•	Instrukcja w sprawie udokumentowania zmian w stanie środków trwałych;
•	Instrukcja inwentaryzacyjna środków trwałych oraz pozostałych środków trwałych;
•	Instrukcja w sprawie przechowywania dokumentów i ich zabezpieczenia;
•	Instrukcja kasowa;
•	Instrukcja magazynowa;
•	Instrukcja w sprawie wydatków strukturalnych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła zawarła pięć umów zleceń: jedną na pełnienie zadań służb BHP za 5 160,00 zł (do września 3 870,00 zł) oraz cztery na prowadzenie zajęć rekreacyjno-sport. z rozdziału 85412 za kwotę 3 585,90 zł. Należności te zapłacono z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 603 705,38 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 67,32%, a budżet roku 2009 – 2 736 192,94 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 69,00%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 3 106 477,20 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 65,56%, wynagrodzenia bezosobowe –0,15%, a na odpis ZFŚS – 6,46% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 3 068 155 zł, tj. o 1,23% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 78,89%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 74,54%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 137 869 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 593 504,48 zł (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 1 355 896,57 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  237 607,91 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 317,67 zł
•	pozostali pracownicy                 1 957,07 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 178 976,29 zł, z czego 152 841,78 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 26 134,51 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,14%,
-	premia stanowiła                                               - 24,19% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 24,74% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 25,00% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 8,04%, z czego nauczycieli o 8,44%, a pozostałych pracowników o 5,84% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 138 203,33 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 130 291,00  zł tj. w 94,27% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 131 521,80 zł, a wykonano go w kwocie 131 497,00 zł, tj. w 99,98% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 813,32 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 6,47% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 309 267,29 zł, tj. 10,08% jej planowanych wydatków rocznych.

23.	  Szkoła Podstawowa Nr 43 w Zabrzu, ul. Buchenwaldczyków 25, jest jednostką budżetową składającą się z 20 (w marcu 19) oddziałów 438 (w marcu 413) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów zmniejszyła się o 3,22% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 000730900. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.10.1993 r. Pan Marek Ziętal.
Obowiązki głównej księgowej od dnia 1.07.1996 r. pełni Pani Maria Godowska zatrudniona w jednostce od 1.07.2002 r. na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 36 (w marcu 34) nauczycieli i 7 w wymiarze 4,39 etatów (w marcu 8 na 4,73 etatach) oraz 16 pracowników niebędących nauczycielami na 15,50 etatach, z których 12 na 11,50 etatach obsługowych (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 4,09%, a pozostałych pracowników zmalało o 1,15% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Z wymienionych 36 (w marcu 34) nauczycieli, 16 (w marcu 15) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 11 – mianowanego, 7 (w marcu 8) – kontraktowego i jeden – stażysty (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji polegającej m.in. na bieżącym nadzorze w zakresie prawidłowości wykonywania operacji finansowych, gospodarczych i kadrowych, a także ich zgodności z przepisami oraz procedurami wewnętrznymi. Główna księgowa dokonuje bieżących i okresowych kontroli wewnętrznych, zgodnie z zapisem art. 54 ust. 1-7 ustawy o finansach publicznych. Ewaluacją objęto także realizację celów i zadań szkoły pod kątem celowości, oszczędności i terminowości. W/w czynności sprawdzające są rejestrowane w książce kontroli wewnętrznej. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce dokonywana jest identyfikacja zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka. W tym celu opracowane zostały kwestionariusze identyfikacji ryzyka. Zidentyfikowane ryzyka wpisywane są do rejestru, a następnie poddawane analizie w celu ustalenia ich poziomu, stopnia zagrożenia oraz przyjęcia właściwej reakcji na nie. 
Jednostka ustaliła Zasady (politykę) rachunkowości, w których określono: rok obrotowy i wchodzące w jego skład okresy sprawozdawcze; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego; zakładowy plan kont, w którym ustalono wykaz kont Księgi głównej i zasad klasyfikacji zdarzeń gospodarczych; sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych; zasady inwentaryzacji; system ochrony danych.
Instrukcja kancelaryjna opracowana w jednostce jest zbliżona treścią do instrukcji kancelaryjnej dla gmin, wprowadzonej rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18.01.2011 r. Zbieżność dotyczy m.in. systemu rejestracji, obiegu pism, znakowania i prowadzenia spraw, co umożliwia wymianę korespondencji drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze. Do czasu sporządzania ankiety, nie wysłano jej jeszcze do zatwierdzenia.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 282 507,97 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 67,27%, a budżet roku 2009 – 2 461 323,01 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,81%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 507 574,12 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 67,84%, wynagrodzenia bezosobowe –0,06%, a na odpis ZFŚS – 6,26% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 2 461 857 zł, tj. o 1,82% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 80,17%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 76,75%. Obrazuje to Tabela 3/1 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 736 552 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 332 848,09 zł (Tabela 3/1 – Zał. nr 5), z czego 1 113 350,55 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  219 497,54 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/1 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 176,01 zł
•	pozostali pracownicy                 1 716,30 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 153 143,21 zł, z czego 127 296,21 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 25 847,00 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,85%,
-	premia stanowiła                                               - 19,42% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,48% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/1 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,47% (Tabela 5A/1 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 1,86%, z czego nauczycieli o 0,94%, a pozostałych pracowników o 6,78% (Tabela 6/1 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 123 310,40 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 105 480,00  zł tj. w 85,54% (Tabela 4/1 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 111 802,73 zł, a wykonano go w kwocie 106 447,00 zł, tj. w 95,21% (Tabela 4A /1– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty i przed zakończeniem roku budżetowego.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 520,51 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 2,64% (Tabela 7/1 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 258 623,21 zł, tj. 10,51% jej planowanych wydatków rocznych.

III.	G i m n a z j a

1.	Gimnazjum Nr 9 w Zabrzu, ul. Olchowa 2, jest jednostką budżetową składającą się z 9 (w marcu 11) oddziałów w tym 3 integracyjne, 200 (w marcu 215) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o dwa, a średnioroczna liczba uczniów o 18,29% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 276304157. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.1999 roku Pani Urszula Marażewska.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.09.1999 r. Pani Joanna Piotrowska zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 29 (w marcu 34) nauczycieli i 8 w wymiarze 4,26 etatów (w marcu 4 na 2,10 etat.) oraz 15 (w marcu 16) pracowników niebędących nauczycielami na 12,5 (w marcu 13,25) etatach, z których 13 (w marcu 14) odpowiednio na: 10,5 i 11,25 etatach obsługowych (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 5,86%, a pozostałych pracowników o 2,79%  (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Z wymienionych 29 (w marcu 34) nauczycieli, 19 (w marcu 22) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 8 (w marcu 10) – mianowanego i dwóch – kontraktowego (Tabela 2/2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji w celu usprawnienia, rozwoju i lepszego zrozumienia. Systematycznie monitoruje się realizację wyznaczonych celów i zadań oraz aktualizuje akty prawne obowiązujące w jednostce. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. 
W szkole prowadzony jest kwestionariusz identyfikacji ryzyka. Wyszczególniono w nim 64 okoliczności stwarzające ryzyko, mogące powodować negatywne skutki, zebrane w zespoły tematyczne: potencjał i możliwości organizacji; kwestie prawne; działalność operacyjna; wyniki organizacji; kwestie finansowe. Zidentyfikowano 11 okoliczności wpływających na zewnętrzne i wewnętrzne ryzyko związane z osiąganiem celów. Szczególnej kontroli poddano obszary: środowisko wewnętrzne; cele i zarządzanie ryzykiem; mechanizmy kontroli; informację i komunikację. Analiza ryzyka jest dokumentowana, a z wynikami zapoznaje się pracowników.
Zarządzeniem nr 8/2010/2011 wprowadzono w szkole Zasady (politykę) rachunkowości zawierającą: określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; metody wyceny aktywów i pasywów; sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym: zakładowy plan kont, wykaz ksiąg rachunkowych oraz opis systemu przetwarzania danych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 554 308,79 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 68,28%, a budżet roku 2009 – 2 603 051,15 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 68,45%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 682 740,03 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,35%, wynagrodzenia bezosobowe –0,02%, a na odpis ZFŚS – 6,06% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 2 527 724 zł, tj. o 5,78% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,52%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 79,26%. Obrazuje to Tabela 3/2 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 729 327 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 370 634,72 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5), z czego 1 148 623,84 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  222 010,88 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/2 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 610,32 zł
•	pozostali pracownicy                 1 915,21 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 150 319,82 zł, z czego 125 900,12 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 24 419,70 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,33%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,99% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,96% (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 1,16%, z czego nauczycieli o 0,85%, a pozostałych pracowników o 2,78% (Tabela 6/2 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 112 297,34 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 101 535,00  zł tj. w 90,42% (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 111 663,48 zł, a wykonano go w kwocie 111 186,00 zł, tj. w 99,57% (Tabela 4A /2– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 1 090,63 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 22,55% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11). Z powyższego wynika, że za zmniejszającą się liczbą uczniów nie nadąża redukcja zatrudnienia.
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 251 845,82 zł, tj. 9,96% jej planowanych wydatków rocznych.

2.	Gimnazjum Nr 12 w Zabrzu, ul. Niemcewicza 1, jest jednostką budżetową składającą się z 10 (w marcu 11) oddziałów, 185 (w marcu 207) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 10,31% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 276304192. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia 20.01.2010 jest Pani Elżbieta Maciążek.
Obowiązki głównej księgowej pełni Pani Beata Byma zatrudniona na podstawie umowy o pracę od 1.09.1999 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 20 (w marcu 21) nauczycieli i 10 (w marcu 11) w wymiarze 5,22 (w marcu 4,79) etatów oraz 9 pracowników niebędących nauczycielami na 8,13 etatach, z których 7 na 6,63 etatach obsługowych (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 1,19%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się  (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Z wymienionych 20 (w marcu 21) nauczycieli, 16 (w marcu 15) posiada status nauczyciela dyplomowanego, jeden (w marcu 2) – mianowanego i 3 (w marcu 4) – kontraktowego (Tabela 2/2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ciągłej ewaluacji. Posiadana dokumentacja wewnętrzna (regulaminy, instrukcje, procedury itp.) jest uzupełniana, aktualizowana i weryfikowana pod względem zgodności z prawem. Wszyscy pracownicy są zobowiązani do przestrzegania przepisów zewnętrznych i działań zgodnych z przepisami wewnętrznymi. Wprowadzono Kodeks etyki nauczycieli oraz pracowników administracji i obsługi. Prowadzone są działania zmierzające do zwiększenia efektywności i skuteczności poczynań oraz do wyeliminowania zbędnych czynności. Dużą rolę przywiązuje się także do kontrolowania sprawozdań pod względem zgodności z dokumentami źródłowymi. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W szkole prowadzona jest identyfikacja zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka związanego z realizacją celów i zadań. Dotyczy ona n/w obszarów: bezpieczeństwo; działalność dydaktyczna; działalność opiekuńczo-wychowawcza; finanse; gospodarowanie mieniem; komunikacja wewnętrzna; regulacje wewnętrzne i procedury. Identyfikacja ryzyka dokonywana jest przy pomocy kwestionariuszy, oceny prawdopodobieństwa ich wystąpienia na podstawie tabeli punktowej oraz tabeli skutków. Do hierarchizacji ryzyka przygotowano matrycę oceny ryzyka. Założono również rejestr ryzyka, w którym notuje się ryzyka mogące wystąpić w szkole, wyniki ich analizy i oceny oraz działania podejmowane w celu redukcji ryzyka. Wyniki tych działań są dostępne dla wszystkich pracowników szkoły.
W szkole wprowadzono Politykę rachunkowości, w której określono: Ogólne zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych, a w tym; miejsce ich prowadzenia, pojęcie roku obrotowego oraz okresów sprawozdawczych, technikę prowadzenia ksiąg rachunkowych, metody i terminy inwentaryzowania składników majątkowych; Obowiązujące metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalenia wyniku finansowego; Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, a w tym: Zakładowy plan kont, wykaz kont księgi głównej i ksiąg pomocniczych, wykaz zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na informatycznych nośnikach oraz opis systemu komputerowego stosowanego w szkole; System ochrony danych w jednostce, a w tym: ochrona zbiorów rachunkowych, przechowywanie zbiorów oraz udostępnianie danych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła zawarła dwie umowy-zlecenia: na obsługę wymiennikowi za 900,00 zł i na serwis sprzętu komputerowego za taką samą kwotę oraz dwie umowy o dzieło: na usługę informatyczną (600,00 zł) i na przygotowanie Planu obrony cywilnej (732,00 zł). Do końca września wykonano je w kwocie 1 886,00 zł z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 702 916,00 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 68,23%, a budżet roku 2009 – 1 798 706,60 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,18%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 870 122,15 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 67,12%, wynagrodzenia bezosobowe –0,16%, a na odpis ZFŚS – 5,74% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 705 409 zł, tj. o 8,81% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 82,51%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 79,38%. Obrazuje to Tabela 3/2 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 195 770 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 949 249,71 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5), z czego 812 738,56 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  136 511,15 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/2 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 612,17 zł
•	pozostali pracownicy                 1 865,67 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 114 559,33 zł, z czego 99 379,48 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 15 179,85 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 19,15%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,96% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). W 2010 r. fundusz premiowy przekroczono  – 20,07% (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9), tj. o 87,50 zł. Kwotę tę należy zwrócić na rachunek bankowy szkoły, a następnie przekazać Urzędowi Miejskiemu w Zabrzu. Kserokopię dowodu wpłaty dostarczyć do Biura Kontroli w terminie do 28 lutego 2012 r.
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 1,46%, z czego nauczycieli o 2,26%, a pozostałych pracowników zmalały o 3,08% (Tabela 6/2 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 76 589,55 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 76 140,00  zł tj. w 99,41% (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 72 550,52 zł, a wykonano go w kwocie 72 069,00 zł, tj. w 99,34% (Tabela 4A /2– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty odpisu przed zakończeniem roku budżetowego.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 781,75 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 8,05% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11). 
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 190 699,33 zł, tj. 11,18% jej planowanych wydatków rocznych.

3.	Gimnazjum Nr 16 w Zabrzu, ul. Szenwalda 2, jest jednostką budżetową składającą się z 12 oddziałów, 253 (w marcu 263) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 3,35% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 276304246. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.1999 r. Pani Janina Grzegrzółka.
Obowiązki głównej księgowej pełni od dnia 1.10.2008 r. Pani Aneta Smolarczyk zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy. Obowiązki i odpowiedzialność powierzono jej zgodnie z ustawą o finansach publicznych. Od 13.09.2011 r. na zwolnieniu lekarskim (ciąża). Zastępowała ją Pani Beata Byma – 1/2 etatu od 26.09.2011 r.
W szkole pełnozatrudnionych jest 24 (w marcu 23) nauczycieli i 13 w wymiarze 5,61 (w marcu 5,33) etatów oraz 9 (w marcu 8) pracowników niebędących nauczycielami na 8,31 (w marcu na 7,26) etatach, z których 5 odpowiednio na: 5 i 4,63 etatach obsługowych (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 4,05%, a pozostałych pracowników o 3,22%  (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Z wymienionych 24 (w marcu 23) nauczycieli, 18 (w marcu 17) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 2 – mianowanego i 4 – kontraktowego (Tabela 2/2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega systematycznej ewaluacji. Pracownicy przestrzegają zasad i procedur ustalonych w przepisach wewnętrznych, instrukcjach, regulaminach oraz przydziałach obowiązków, które są na bieżąco weryfikowane i uaktualniane. Szczególną uwagę zwraca się na prawidłowy obieg dokumentów, także finansowych, przestrzeganie ochrony danych, zatwierdzanie dokumentów finansowych, prawidłową realizację planu finansowego szkoły, rzetelność sprawozdań finansowych, sposób kontroli finansowej, ewidencję operacji gospodarczych, ewidencję majątku szkoły, komunikację interpersonalną oraz podejmowanie optymalnych decyzji koniecznych do prawidłowego funkcjonowania szkoły. Wprowadzono Kodeks etyki obowiązujący wszystkich pracowników. Kadra kierownicza ramach bieżących obowiązków monitoruje skuteczność kontroli zarządczej i jej poszczególnych elementów. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W szkole dokumentuje się identyfikację zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka związanego z osiąganiem zadań i na bieżąco zapoznaje się z nią pracowników. Ocenia się przydatność i skuteczność działań w odniesieniu do założonych celów i zadań w poszczególnych obszarach. Ocenia się także prawdopodobieństwo i skutki wystąpienia ryzyka na podstawie utworzonej w jednostce mapy ryzyka. Zarejestrowano ryzyka mogące wystąpić w szkole. Dokonano ich analizy oraz wypracowano działania podejmowane w celu ich redukcji. W szkole znajdują się ponadto: wykaz zadań wrażliwych, wykaz obszarów działania ryzyka, rejestr ryzyka oraz rejestr czynności sprawdzających obszary i zagadnienia objęte kontrolą zarządczą. Dokumentacja ta jest dostępna dla pracowników.
Z wymienionych w art. 10 ustawy o rachunkowości w jednostce obowiązują następujące dokumenty:
•	Zasady (polityka) rachunkowości, które zawierają określenie: roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym: Zakładowy plan kont, wykaz ksiąg rachunkowych, opis przetwarzania danych, opis systemu informatycznego, jego wersję i datę rozpoczęcia eksploatacji; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów – dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych;
•	Instrukcja obiegu i kontroli dokumentów księgowych;
•	Instrukcja inwentaryzacyjna;
•	Procedury: kontroli finansowej, w tym wstępna ocena celowości zaciągania zobowiązań finansowych; gromadzenia i wydatkowania środków finansowych;
•	Regulamin zamówień publicznych o wartości szacunkowej nieprzekraczającej wyrażonych w złotych wartości 14 000 euro.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 522 036,73 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 67,43%, a budżet roku 2009 – 1 652 143,88 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 68,86%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 934 070,37 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,05%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 5,92% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 924 041 zł, tj. o 0,52% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 83,90%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 77,14%. Obrazuje to Tabela 3/2 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 354 585 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 044 975,53 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5), z czego 924 072,04 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  120 903,49 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/2 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 570,05 zł
•	pozostali pracownicy                 1 744,64 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 119 746,74 zł, z czego 106 150,91 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 13 595,83 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 13,12%,
-	premia stanowiła                                               - 18,49% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 17,74% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 17,93% (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 8,06%, z czego nauczycieli o 8,10%, a pozostałych pracowników o 7,77% (Tabela 6/2 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 86 851,80 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 86 381,00  zł tj. w 99,46% (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 78 125,77 zł, a wykonano go w kwocie 77 975,00 zł, tj. w 99,81% (Tabela 4A /2– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 689,83 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 12,71% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 206 127,74 zł, tj. 10,71% jej planowanych wydatków rocznych.

4.	Gimnazjum Nr 20 w Zabrzu, ul. Kasprowicza 7, jest jednostką budżetową składającą się z 10 oddziałów, 246 (w marcu 231) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów, ani średnioroczna liczba uczniów nie zmieniła się (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny - 276304281. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2007 r. jest Pan Marcin Kłak.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.09.2004 r. Pani Joanna Szydłowska zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W szkole pełnozatrudnionych jest 22 (w marcu 19) nauczycieli i 11 (w marcu 15) w wymiarze 5,57 (w marcu – 7,45) etatów oraz 10 pracowników niebędących nauczycielami na 8,63 (w marcu na 9,63) etatach, z których 8 na 6,63 (w marcu na 7,63) etatach obsługowych (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 3,72%, a pozostałych pracowników zmalało o 0,22%  (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Z wymienionych 22 (w marcu 19) nauczycieli, 14 (w marcu 13) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 6 (w marcu 4) – mianowanego, 1 (w marcu 2) – kontraktowego i jeden – stażysty (Tabele 2/2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej zmodyfikowano zgodnie z uwagami zawartymi w ubiegłorocznym raporcie. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Określono obszary ryzyka, które monitorowane były w 2011 r. (organizacja wycieczek; korzystanie z urządzeń i obiektów sportowych; przerwy szkolne; zmiany w prawie oświatowym; budżet; szkody w mieniu ruchomym). Po identyfikacji ryzyka, określono jego poziom oraz działania zapobiegawcze w celu jego minimalizacji i osoby odpowiedzialne za działanie. W ankiecie szczegółowo omówiono wszystkie działania w tym zakresie w wymienionych obszarach. 
Zarządzeniem nr 23/2010 z dnia 20.12.2010 r. wprowadzono w szkole Politykę rachunkowości, w której zebrano wszystkie obowiązujące dotychczas oddzielne dokumenty dot. zasad rachunkowości w jeden.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 494 799,25 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 65,58%, a budżet roku 2009 – 1 708 166,87 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 62,61%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 802 444,86 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 65,56%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 6,36% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 729 197 zł, tj. o 4,06% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 82,30%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 75,07%. Obrazuje to Tabela 3/2 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 202 127 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 902 391,14 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5), z czego 755 647,26 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  146 743,88 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/2 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 136,38 zł
•	pozostali pracownicy                 1 789,78 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 103 142,69 zł, z czego 84 404,67 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 18 738,02 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił             - 13,07%,
-	premia stanowiła                                              - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 4,06%, z czego nauczycieli o 3,58%, a pozostałych pracowników o 6,62% (Tabela 6/2 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 82 833,96 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 74 642,00  zł tj. w 90,11% (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 75 272,43 zł, a wykonano go w kwocie 75 189,00 zł, tj. w 99,89% (Tabela 4A /2– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności korekty odpisu przed przekazaniem II raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 670,00 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 2,85% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 177 784,69 zł, tj. 10,28% jej planowanych wydatków rocznych.

5.	Gimnazjum Nr 21 w Zabrzu, ul. Gagarina 2, jest jednostką budżetową składającą się z 13 (w marcu 14) oddziałów z integracyjnymi, 315 (w marcu 333) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 6,57% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny - 276304298. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2002 roku Pani Maria Szpakowska.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.09.1999 r. Pani Zuzanna Grochowska zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze ½ etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 33 (w marcu 32) nauczycieli i 13 w wymiarze 6,21 (w marcu 6,86) etatów oraz 13 pracowników niebędących nauczycielami na 10,75 etatach, z których 10 na 8,75 etatach obsługowych (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 4,07%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Z wymienionych 33 (w marcu 32) nauczycieli, 19 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 6 (w marcu 5) – mianowanego i 8 – kontraktowego (Tabela 2/2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji aby zapobiegać wystąpieniu sytuacji niepożądanych, wykrywać uchybienia i odstępstwa od norm oraz kreować postawy zwiększające jakość i efektywność działania. Opracowano plan i harmonogram kontroli zarządczej, w którym ustalono obszary i zagadnienia objęte czynnościami sprawdzającymi. Przeprowadzono analizę funkcjonujących w szkole dokumentów, regulaminów i instrukcji dostosowując je do obowiązujących przepisów prawa i procedur wewnętrznych. Uwagi kontrolujących zawarte w poprzednim raporcie wykonano. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Opracowano Procedury zarządzania ryzykiem, którymi objęto wszystkie sfery działalności szkoły. Raz w roku dokonuje się identyfikacji ryzyka, jego oceny oraz wypracowuje metody przeciwdziałania. Arkusz ryzyka obejmuje: jego opis, przyczynę i skutek, kategorię, prawdopodobieństwo wystąpienia, jego istotność (nieznaczne, umiarkowane, poważne), poziom reakcji na ryzyko oraz planowane metody przeciwdziałania. Z czynności tych sporządzane jest zbiorcze zestawienie ryzyk i podejmowanych działań dla przeciwdziałania lub niwelowania ryzyk. Zagadnienia te podlegają bieżącemu i okresowemu monitorowaniu i omawianiu z pracownikami.
Zasady rachunkowości wprowadzono w szkole zarządzeniem nr 12/2009 z dnia 30 grudnia 2009 r. wraz z załącznikami:
•	Metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego;
•	Zakładowy plan kont;
•	Wykaz ksiąg rachunkowych;
•	Instrukcja obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych;
•	System ochrony danych w jednostce;
•	Instrukcja w sprawie gospodarki druków ścisłego zarachowania;
•	Instrukcja inwentaryzacyjna;
•	Zasady i tryb udzielania zamówień publicznych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Nie podano, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła zawarła jedną umowę o dzieło na sporządzanie dokumentacji powypadkowej uczniów, szkolenia, analizę wypadkową za 1 900,00 zł (§ 4170). Pozostałe wymienione umowy nie dotyczyły rozdziałów podstawowych.  
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 071 332,17 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 67,54%, a budżet roku 2009 – 2 496 111,83  złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 69,53%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 700 598,48 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,52%, wynagrodzenia bezosobowe –0,15%, a na odpis ZFŚS – 6,30% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 2 687 290 zł, tj. o 0,49% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 79,59%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 75,80%. Obrazuje to Tabela 3/2 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 889 857 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 432 480,64 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5), z czego 1 242 514,90 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  189 965,74 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/2 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 449,71 zł
•	pozostali pracownicy                 1 963,47 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 157 344,04 zł, z czego 136 524,18 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 20 819,86 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 15,06%,
-	premia stanowiła                                               - 25,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 25,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 25,00% (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 8,53%, z czego nauczycieli o 9,15%, a pozostałych pracowników o 4,63% (Tabela 6/2 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 119 881,98 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 114 506,00  zł tj. w 95,52% (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 117 577,22 zł, a wykonano go w kwocie 116 599,00 zł, tj. w 99,17% (Tabela 4A /2– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności korekty odpisu przed przekazaniem II raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 726,76 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 15,76% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 271 850,04 zł, tj. 10,12% jej planowanych wydatków rocznych.

6.	Gimnazjum Nr 24 w Zabrzu, ul. Zamenhofa 56, jest jednostką budżetową składającą się z 7 (w marcu 8) oddziałów oraz 167 (w marcu 173) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów wzrosła o 0,37% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny - 276304312. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2007 r. Pan Piotr Kunce.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.09.2008 r. pełni Pani Małgorzata Kazimierczuk zatrudniona na podstawie umowy o pracę od dnia 1.02.2008 r. – pełny etat, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 14 (w marcu 13) nauczycieli i niepełnozatrudnionych (liczby nie podano) w wymiarze 5,02 (w marcu 4,81) etatów oraz 9 pracowników niebędących nauczycielami na 8,5 (w marcu na 9,0) etatach, z których 6 na 5,5 (w marcu na 6,0) etatach obsługowych (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 4,25%, a pozostałych pracowników zmalało o 0,44%  (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Z wymienionych 14 (w marcu 13) nauczycieli, 11 (w marcu 7) posiada status nauczyciela dyplomowanego, (w marcu 3) – mianowanego, 3 (w marcu 2) kontraktowego i (w marcu 1 – stażysty) (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). 
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. W dokumentacji systemu dokonano zmian zalecanych w ubiegłorocznym raporcie. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W szkole identyfikowane są obszary działalności, które stwarzają ryzyko nieoptymalnej realizacji zadań. Proces identyfikacji ryzyka i podejmowania działań zaradczych jest odpowiednio dokumentowany. W ostatnim okresie kontroli poddano: gospodarowanie funduszem wynagrodzeń oraz przyznawanie środków w ramach pomocy zdrowotnej dla nauczycieli. Wnioski pokontrolne wykorzystane zostaną w pracy szkoły.
W zakresie zasad rachunkowości szkoła posiada n/w dokumenty wprowadzone oddzielnymi zarządzeniami:
•	Określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych;
•	Instrukcja przeprowadzania i rozliczania inwentaryzacji;
•	Zakładowy plan kont;
•	Wykaz ksiąg rachunkowych prowadzonych komputerowo i opis programów komputerowych stosowanych w księgowości szkolnej;
•	Instrukcja sporządzania, obiegu i kontroli dokumentów finansowych;
•	Instrukcja systemu komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej.
Szkoła nie posiada instrukcji określającej zasady i tryb postępowania z dokumentacją, zatwierdzonej przez Dyrektora Archiwum Państwowego w Katowicach. Tymczasowo korzysta z Wzorcowego jednolitego rzeczowego wykazu akt dla szkoły wprowadzonego zarządzeniem wewnętrznym.
W 2011 r. szkoła zawarła dwie umowy-zlecenia na realizację zajęć edukacyjnych z uczniami w zakresie języka polskiego za 195,93 i 531,81 zł. Ponadto poniosła wydatki z tytułu wcześniej zawartych umów-zleceń na prowadzenie zajęć innowacyjnych oraz umowy o dzieło na wykonanie technicznego przeglądu budynku za 185,00 zł. W sumie do 30 września 2011 roku wydatki te wniosły 5 912,74 zł (§ 4170).
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 372 162,52 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 60,85%, a budżet roku 2009 – 1 501 233,00  złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 61,73%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 486 339,12 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 64,52%, wynagrodzenia bezosobowe –0,89%, a na odpis ZFŚS – 5,73% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 318 396 zł, tj. o 11,30% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 84,23%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 81,92%. Obrazuje to Tabela 3/2 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 871 635 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 714 071,25 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5), z czego 565 133,26 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  148 937,99 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/2 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 461,55 zł
•	pozostali pracownicy                 1 846,95 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 77 862,51 zł, z czego 61 086,26 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 16 776,25 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 11,66%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,92% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 0,49%, z czego nauczycieli o 0,17%, a pozostałych pracowników o 1,74% (Tabela 6/2 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 60 667,42 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 60 643,00  zł tj. w 99,96% (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 55 155,04 zł, a wykonano go w kwocie 54 945,00 zł, tj. w 99,62% (Tabela 4A /2– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 721,54 zł i były niższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 3,33% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 138 505,51 zł, tj. 10,51% jej planowanych wydatków rocznych.

7.	Gimnazjum Nr 25 w Zabrzu, ul. Kotarbińskiego 18, jest jednostką budżetową składającą się z 8 oddziałów, 178 (w marcu 172) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 5,43% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 276304329. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.1999 roku Pani Elżbieta Wasilonek.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.09.1999 r. Pani Irena Wójcik zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze ½ etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznej.  
W szkole pełnozatrudnionych jest 14 (w marcu 13) nauczycieli i 7 (w marcu 11) w wymiarze 3,75 (w marcu 5,83) etatów oraz 8 pracowników niebędących nauczycielami na 7 etatach, z których 6 na 5,5 etatach obsługowych (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 1,35%, a pozostałych pracowników wzrosła o 1,14%  (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Z wymienionych 14 (w marcu 13) nauczycieli, 7 (w marcu 6) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 5 (w marcu 6) – mianowanego i 2 (w marcu 1) – kontraktowego (Tabela 2/2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Dokumentacja wewnętrzna systematycznie dostosowywana jest do aktualnego stanu prawnego. Uchybienia odnotowane w protokole kontroli kompleksowej usunięto. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Identyfikacja ryzyka w szkole prowadzona jest w następujących obszarach działania: realizacja podstawy programowej; podniesienie poziomu kształcenia; zapewnienie bezpieczeństwa; zwiększenie efektywności gospodarowania budżetem. Trzy pierwsze obszary i zidentyfikowane w nich ryzyka dokumentowane są w przebiegu nauczania i omawiane na posiedzeniach rady pedagogicznej. Obszar czwarty zgodnie z Polityką rachunkowości umieszczono w zadaniach głównej księgowej i referenta.
Zarządzeniem Nr 3 obowiązującym od 1.01.2010 r. wprowadzono w szkole:
•	Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych oraz politykę rachunkowości;
•	Zakładowy plan kont.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Nie podano, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.  
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 168 232,35 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 61,61%, a budżet roku 2009 – 1 280 302,85  złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 61,06%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 282 606,38 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 63,15%, wynagrodzenia bezosobowe –0,04%, a na odpis ZFŚS – 6,71% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 276 998 zł, tj. o 0,44% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 77,16%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 75,35%. Obrazuje to Tabela 3/2 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 823 617 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 620 561,81 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5), z czego 513 156,20 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  107 405,61 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/2 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 119,11 zł
•	pozostali pracownicy                 1 685,59 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 77 862,51 zł, z czego 56 399,11 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 11 887,09 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,24%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,75% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 18,68% (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 5,34%, z czego nauczycieli o 6,83%, a pozostałych pracowników zmalały o 1,27% (Tabela 6/2 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 57 354,04 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 57 266,00  zł tj. w 99,85% (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 54 337,00 zł, a wykonano go w kwocie 54 337,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A /2– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 629,17 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 8,06% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 135 128,51 zł, tj. 10,58% jej planowanych wydatków rocznych.

8.	Gimnazjum Nr  29 w Zabrzu, ul. Budowlana 26, jest jednostką budżetową składającą się z 12 oddziałów, 268 (w marcu 273) uczniów i w porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 1,81% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny - 276304341. 
Dyrektorem szkoły jest od dnia  1.09.2002 r. Pan Ryszard Kumalski.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.09.1999 r. Pani Lilla Lech zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W szkole pełnozatrudnionych jest 27 (w marcu 26) nauczycieli i 16 (w marcu 12) w wymiarze 6,99 (w marcu 5,39) etatów oraz 13 (w marcu 14) pracowników niebędących nauczycielami na 11,01 (w marcu na 11,51) etatach, z których 10 (w marcu 11) na 8,51 etatach obsługowych (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 7,44%, a pozostałych pracowników zmalało o 2,95%  (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Z wymienionych 27 (w marcu 26) nauczycieli, 10 (w marcu 9) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 7 (w marcu 8) – mianowanego, 7  (w marcu 6) – kontraktowego i 3 – stażysty (Tabela 2/2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Dokonano zmian sugerowanych przez kontrolujących w ubiegłorocznym raporcie. W każdym roku przeprowadza się badanie poziomu spełnienia wymagań wobec szkół gimnazjalnych zgodnie z rozporządzeniem MEN z dnia 7.10.2009 r. Wnioski zatwierdzone przez Radę Pedagogiczną są realizowane w następnym roku szkolnym. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W szkole dokonano analizy ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego, opisano je, określając przyczyny i skutki ryzyka, mechanizmy kontrolne, terminy i osoby odpowiedzialne w następujących obszarach:
•	Baza organizacyjno-prawna;
•	Gospodarka finansowo-majątkowa;
•	Zamówienia publiczne;
•	Fundusz wynagrodzeń;
•	Dyscyplina pracy;
•	Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych;
•	Ochrona przed zagrożeniami.
Gimnazjum posiada opracowaną Politykę rachunkowości, która zawiera określenie: roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; metod wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów; sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych. Posiada też: Zakładowy plan kont; Instrukcję kancelaryjną;
Instrukcję archiwizacyjną; Instrukcję inwentaryzacyjną; Instrukcję kontroli i obiegu dokumentów; Regulamin kontroli zarządczej.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 936 513,22 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 64,61%, a budżet roku 2009 – 2 015 288,49 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,37%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 101 958,99 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 66,80%, wynagrodzenia bezosobowe –0,15%, a na odpis ZFŚS – 6,51% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 2 134 948 zł, tj. o 1,57% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,24%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 77,58%. Obrazuje to Tabela 3/2 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 460 300 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 132 950,20 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5), z czego 960 169,06 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  172 781,14 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w szkole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/2 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 240,75 zł
•	pozostali pracownicy                 1 717,16 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 124 422,69 zł, z czego 104 570,52 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 19 852,17 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,08%,
-	premia stanowiła                                               - 18,74% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 18,80% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 18,36% (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 11,65%, z czego nauczycieli o 13,61%, a pozostałych pracowników o 1,89% (Tabela 6/2 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w szkole 102 672,12 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 101 259,00  zł tj. w 98,62% (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 91 491,09 zł, a wykonano go w kwocie 91 411,00 zł, tj. w 99,91% (Tabela 4A /2– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w szkole wynosiły w okresie analizowanym 710,26 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 11,55% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 225 681,69 zł, tj. 10,57% jej planowanych wydatków rocznych.

IV.    Z e s p o ł y    s z k ó ł

Zespoły szkolno-przedszkolne

1.	Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 6 w Zabrzu, ul. Sikorskiego 74, numer statystyczny 273589662, składa się z 6-oddziałowej Szkoły Podstawowej Nr 34 (142, w marcu 130 uczniów) – numer statystyczny 000727392 i 4-oddziałowego Przedszkola Nr 30 (99, w marcu 97 dzieci) - 271511153, będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów wzrosła o 8,41% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). 
Dyrektorem Zespołu jest od 1.09.1997 roku Pani Małgorzata Skubacz. 
Główną księgową jest od 2.01.2001 r. Pani Halina Maciszewska zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której  powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W zespole pełnozatrudnionych jest 14 (w marcu 12) nauczycieli i 13 w wymiarze 4,64 etatów (w marcu 18 na 10,51 etatach) oraz 13 pracowników niebędących nauczycielami na 11,26 (w marcu 11,25) etatach, z których o jeden etat mniej na etatach obsługowych (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w zespole w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 2,63%, a pozostałych pracowników o 3,81%  (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Z wymienionych 14 (w marcu 12) nauczycieli, 5 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 7 (w marcu 5) – mianowanego i 2 – kontraktowego (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). 
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Dokonano analizy ubiegłorocznego raportu z dnia 31.01.2011 r. Zweryfikowano opracowane w jednostce regulaminy, instrukcje i procedury. Dokonano zmian dotyczących struktury organizacji i podjęto działania w celu poprawy efektywności działań. Prowadzona będzie wnikliwa analiza sprawozdań w celu zbadania zgodności danych w nich zawartych z materiałami źródłowymi, by uniknąć pomyłek i błędnych wpisów. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W zespole identyfikuje się ryzyko w obszarach działalności o najwyższym zagrożeniu. Są to: 1/ Racjonalne gospodarowanie funduszem wynagrodzeń, 2/ Właściwe wykorzystanie zasobów i skuteczna ich ochrona. Z wynikami zapoznawani są pracownicy.
Zasady polityki rachunkowości wprowadzono zarządzeniem Nr 4/2010 z dnia 17.05.2010 r., które obejmują określenie: 
•	roku obrotowego i okresów sprawozdawczych,
•	miejsca prowadzenia ksiąg rachunkowych,
•	planu kont, zasad funkcjonowania i ewidencjonowania zdarzeń gospod.,
•	zasad i sposobów przeprowadzania inwentaryzacji,
•	metod wyceny aktywów i pasywów oraz ustalenia wyniku finansowego,
•	wykazu zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na nośnikach komputerowych,
•	ochrona danych, ich przechowywanie i udostępnianie.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Nie podano, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze. Aktualnie obowiązuje w zespole wzorcowy jednolity wykaz akt dla szkół.
W 2011 r. zespół nie zawierał umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.  
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 144 328,49 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 65,03%, a budżet roku 2009 – 1 363 691,05  złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 64,13%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 579 453,40 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 60,43%, wynagrodzenia bezosobowe –0,06%, a na odpis ZFŚS – 6,32% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 388 786 zł, tj. o 12,07% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,45%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 77,78%. Obrazuje to Tabela 3/2 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 948 093 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 737 432,11 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5), z czego 539 822,97 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  197 609,14 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/2 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 309,26 zł
•	pozostali pracownicy                 1 978,07 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 81 067,59 zł, z czego 59 790,33 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 21 277,26 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,40%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 18,81% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,86% (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 8,91%, z czego nauczycieli o 9,57%, a pozostałych pracowników o 7,14% (Tabela 6/2 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 62 355,46 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 62 243,00  zł tj. w 99,82% (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 60 677,20 zł, a wykonano go w kwocie 60 294,00 zł, tj. w 99,37% (Tabela 4A /2– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 542,52 zł i były niższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 6,78% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 143 310,59 zł, tj. 10,32% jej planowanych wydatków rocznych.

2.	Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 7 w Zabrzu, ul. Daleka 2, składa się     z 6-oddziałowej Szkoły Podstawowej Nr 11 (106, w marcu 119 uczniów), 3- (w marcu 4-) oddziałowego Gimnazjum Nr 7 (49, w marcu 66 uczniów) i 2-oddziałowego Przedszkola Nr 31 (42, w marcu 41 dzieci), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 8,47% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 273587574. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.2007 r. Pan Marian Mleczko.  
Obowiązki głównej księgowej pełni zatrudniona od 1.01.2005 r. w pełnym wymiarze czasu pracy Pani Katarzyna Matusiak, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W zespole pełnozatrudnionych jest 22 (w marcu 23) nauczycieli i 9 (w marcu 10) w wymiarze 2,57 (w marcu 3,79) etatów oraz 17 (w marcu 16) pracowników niebędących nauczycielami na 15 (w marcu 14) etatach, z których 14 na 12 etatach obsługowych + 1 na 1 etacie pracownik w ramach robót publicznych (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 12,14%, a pozostałych pracowników wzrosło o 3,57% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Z wymienionych 22 (w marcu 23) nauczycieli, 14 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 6 (w marcu 5) – mianowanego, 2 (w marcu 3) – kontraktowego i (w marcu 1) stażysty (Tabela 2/2 – Zał. Nr 4). 
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Wykorzystano uwagi zawarte w ubiegłorocznym raporcie. Wprowadzono Książkę wewnętrznej kontroli zarządczej, uaktualniono przepisy wewnętrzne i dostosowano je do obowiązującego prawa oraz skontrolowano wypłaty wynagrodzeń. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W zespole prowadzona jest identyfikacja i pomiar ryzyka. W 2010 r. zidentyfikowano 26 ryzyk występujących w placówce. Wytypowano ryzyka, które można zminimalizować, takie na które szkoła nie ma wpływu oraz takie które można zaakceptować. Z wynikami tych działań zapoznaje się pracowników.
Zgodnie z art. 10 ustawy o rachunkowości ZS-P Nr 7 posiada:
•	Politykę rachunkowości;
•	Instrukcję w sprawie ewidencji nie podatkowych odsetek od należności;
•	Instrukcję sporządzania, obiegu i kontroli dowodów księgowych;
•	System ochrony danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów;
•	Plan kont;
•	Instrukcję kasową;
•	Instrukcję inwentaryzacyjną;
•	Instrukcję gospodarowania mieniem.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła nie zawierała umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi w rozdziałach kontrolowanych.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 930 046,92 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 66,75%, a budżet roku 2009 – 2 087 082,01 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,47%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 074 933,02 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,54%, wynagrodzenia bezosobowe –0,07%, a na odpis ZFŚS – 6,37% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 2 115 561 zł, tj. o 1,96% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 73,82%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 72,08%. Obrazuje to Tabela 3/2 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 450 282 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 045 298,59 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5), z czego 817 274,76 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  228 023,83 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/2 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 496,66 zł
•	pozostali pracownicy                 1 747,31 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 118 028,86 zł, z czego 92 463,38 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 25 565,48 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,40%,
-	premia stanowiła                                               - 19,77% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,83% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,99% (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. zmalały do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 4,53%, z czego nauczycieli o 5,82%, a pozostałych pracowników wzrosły o 0,40% (Tabela 6/2 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 87 590,78 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 87 000,00  zł tj. w 99,33% (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 90 790,80 zł, a wykonano go w kwocie 90 657,00 zł, tj. w 99,85% (Tabela 4A /2– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 802,16 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 4,90% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 205 028,86 zł, tj. 9,69% jej planowanych wydatków rocznych.

3.	Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 8 w Zabrzu, ul. Badestinusa 30, składa się z 6-oddziałowej Szkoły Podstawowej Nr 32 (114, w marcu 104 uczniów) i 3-oddziałowego Przedszkola Nr 40 (75, w marcu 75 dzieci), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów wzrosła o 4,60% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 273587887. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.1997 r. Pani Sonia Kaczmarek. 
Główną księgową jest od 1.01.2008 r. Pani Brygida Miś zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W zespole pełnozatrudnionych jest 12 (w marcu 11) nauczycieli i 6 (w marcu 8) w wymiarze 2,05 (w marcu 3,26) etatów oraz 10 pracowników niebędących nauczycielami na 9,75 etatach, z których 7 na 6,75 etatach obsługowych (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 0,36%, a pozostałych pracowników wzrosło o 8,18%  (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Z wymienionych 12 (w marcu 11) nauczycieli, 9 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 2 – mianowanego i 1 kontraktowego (Tabela 2/2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Wykorzystano informacje zawarte w raporcie z dnia 31.01.11 r. do szczegółowej analizy struktury organizacyjnej pod kątem poprawy efektywności i skuteczności działania jednostki. Sprawdzono zgodność sprawozdań z materiałami źródłowymi. Dokonano weryfikacji dokumentów – instrukcji, regulaminów, procedur wewnętrznych. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce prowadzona jest i odpowiednio dokumentowana identyfikacja ryzyka w obszarach najbardziej zagrożonych. W ostatnim okresie analizie poddano: 1/ sprawowanie funkcji pracodawcy dla zatrudnionych pracowników; 2/ gospodarowanie funduszem wynagrodzeń. Z ustaleniami i wnioskami zapoznano odpowiedzialnych pracowników.
W wymienionych przez ZS-P Nr 8 dokumentów określonych w art. 10 ustawy o rachunkowości, kontrolujący doszukali się jedynie Zakładowego planu kont, a to wyraźnie za mało. Opisano zawartość najważniejszego dokumentu Polityki rachunkowości, choć nie nazwano jej. Przyjęte w jednostce zasady rachunkowości należy wprowadzić zarządzeniem wewnętrznym.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Nie podano, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł jedną umowę o dzieło na okresową kontrolę stanu technicznego budynku za 500,00 zł z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 936 621,50 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 67,27%, a budżet roku 2009 – 1 061 273,29  złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 68,84%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 147 366,72 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 70,55%, wynagrodzenia bezosobowe –0,04%, a na odpis ZFŚS – 5,69% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 1 184 835 zł, tj. o 3,27% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 79,25%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 76,72%. Obrazuje to Tabela 3/2 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 845 223 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 648 480,96 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5), z czego 483 362,34 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  165 118,62 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/2 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 852,72 zł
•	pozostali pracownicy                 1 755,65 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 72 575,80 zł, z czego 53 220,95 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 19 354,85 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,60%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,93% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,96% (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 12,18%, z czego nauczycieli o 15,05%, a pozostałych pracowników o 4,54% (Tabela 6/2 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 49 767,88 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 46 793,00  zł tj. w 94,02% (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 46 291,00 zł, a wykonano go w kwocie 46 036,00 zł, tj. w 99,45% (Tabela 4A /2– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonania korekty przed przekazaniem drugiej raty we wrześniu.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 572,18 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 4,48% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 119 368,80 zł, tj. 10,07% jej planowanych wydatków rocznych.

4.	Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 9 w Zabrzu, ul. Gwarecka 15, składa się z 6-oddziałowej Szkoły Podstawowej Nr 46 – 73 (w marcu 68) uczniów i 2-oddziałowego Przedszkola Nr 22 – 44 (w marcu 47) dzieci, będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów wzrosła o 6,42% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). 
Numer statystyczny – 273587769. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.2001 r. Pan Marek Kaczyński. 
Główną księgową jest od 1.09.1998 r. Pani Celina Płonka zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W zespole pełnozatrudnionych jest 9 (w marcu 10) nauczycieli i 12 (w marcu 11) w wymiarze 2,19 (w marcu 3,99) etatów oraz 11 pracowników niebędących nauczycielami na 8,69 (w marcu 8,19) etatach, z których 8 na 5,94 (w marcu 5,69) etatach obsługowych (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 0,75%, a pozostałych pracowników zmalało o 15,77%  (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). 
Z wymienionych 9 (w marcu 10) nauczycieli, 4 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 3 – mianowanego i 2 ( w marcu 3) – kontraktowego (Tabela 2/2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Zmieniono podstawę prawną wprowadzenia Regulaminu kontroli zarządczej, zaktualizowano obowiązujące w zespole regulaminy i procedury oraz wdrożono nowe: Kodeks etyki; Procedury tworzenia planu finansowego oraz dokonywania zmian w planie; Regulamin w zakresie przetwarzania danych osobowych; Instrukcję ewidencjonowania oraz kontroli druków ścisłego zarachowania; Instrukcję postępowania z pieczęciami; Instrukcję wydatkowania środków publicznych na zadania określone w art. 4 ustawy Prawo zamówień publicznych; Sposób postępowania w sprawie wydatków strukturalnych. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W ZS-P Nr 9 dokumentuje się identyfikację ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego związanego z osiąganiem zadań i zapoznaje z nią pracowników. Zweryfikowano ryzyko w następujących obszarach: 1/ Efekty działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej statutowej – opracowano harmonogram działań, wyznaczono terminy i osoby odpowiedzialne, dokonano analizy i podsumowania wyników, które przedstawiono Radzie Pedagogicznej. 2/ Prawidłowe funkcjonowanie jednostki, a w tym: baza organizacyjno-prawna, gospodarka finansowo-majątkowa, fundusz wynagrodzeń, dyscyplina pracy, ZFŚS oraz ochrona przed zagrożeniami. W tym przypadku także opisano każde zidentyfikowane ryzyko, oceniono je, podano jego przyczynę i skutek, mechanizmy kontrolne, osoby odpowiedzialne za działanie oraz termin realizacji.
W jednostce funkcjonuje wprowadzona zarządzeniem Polityka rachunkowości, która zawiera: Określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; Metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; Plan kont, zasady funkcjonowania i ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych; Wykaz zbiorów stanowiących księgi rachunkowe oraz dokumentacja systemów przetwarzania danych, ich ochrony przechowywania i udostępniania; Okresy sprawozdawcze i rodzaje sprawozdań; Określenia zasad inwentaryzacji; Instrukcja sporządzania, obiegu i kontroli dowodów księgowych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł trzy umowy o dzieło: dwie na czyszczenie pieców oraz sprawdzanie budynków po uruchomieniu alarmu za 670,00 zł i na wykonanie zgodnie z zaleceniami instalacji odgromowej za 830 zł (§ 4170).
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 870 673,63 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 68,55%, a budżet roku 2009 – 914 209,56 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 66,59%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 950 865,53 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 69,10%, wynagrodzenia bezosobowe –0,47%, a na odpis ZFŚS – 6,76% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 993 551 zł, tj. o 4,49% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 78,06%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 75,57%. Obrazuje to Tabela 3/2 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 694 319 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 524 717,17 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5), z czego 390 702,35 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  134 014,82 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/2 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 251,79 zł
•	pozostali pracownicy                 1 660,04 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 63 956,70 zł, z czego 45 937,17 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 18 019,53 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 14,34%,
-	premia stanowiła                                               - 19,09% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 18,79% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 18,74% (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 12,45%, z czego nauczycieli o 18,16%, a pozostałych pracowników zmalały o 1,44% (Tabela 6/2 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 46 765,08 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 46 209,00  zł tj. w 98,81% (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 45 466,94 zł, a wykonano go w kwocie 44 391,00 zł, tj. w 97,63% (Tabela 4A /2– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekt i bardziej dokładnych wyliczeń odpisu.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 745,05 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 3,52% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 110 165,70 zł, tj. 11,09% jej planowanych wydatków rocznych.

5.	Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 16 w Zabrzu, ul. Cmentarna 7, składa się z 12-oddziałowej Szkoły Podstawowej Nr 2 (189, w marcu 195) uczniów i  3-oddziałowego Przedszkola Nr 2 (75 dzieci), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 2,19% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 277614470. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.2007 r. Pani Monika Jaremków. 
Główną księgową jest od 1.08.2010 r. Pani Bożena Jędruch zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W zespole pełnozatrudnionych jest 19 (w marcu 21) nauczycieli i 10 w wymiarze 3,86 (w marcu 4,78) etatów oraz 12 (w marcu 11) pracowników niebędących nauczycielami na 11,5 (w marcu 10,5) etatach, z których 9 (w marcu 8) odpowiednio na: 8,5 i 7,5 etatach obsługowych (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 2,41%, a pozostałych pracowników o 7,44%  (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Z wymienionych 19 (w marcu 21) nauczycieli, 5 (w marcu 4) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 12 – mianowanego, 2 (w marcu 4) – kontraktowego i w marcu jeden – stażysty (Tabela 2/2 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega stałej ewaluacji. Dokonano w nim poprawek sugerowanych w ubiegłorocznym raporcie z kontroli. Wprowadzono w zespole: Regulamin wynagradzania pracowników administracji i obsługi; Procedury przyprowadzania i odbierania dzieci; Regulamin udzielania zamówień publicznych; Plan OC i Instrukcję postępowania na wypadek zaistnienia zagrożenia. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Dokonano identyfikacji i analizy ryzyka w obszarach: Organizacja prawna placówki; Gospodarowanie finansami i mieniem; Efektywność zarządzania zasobami ludzkimi oraz Ochrona przed zagrożeniem. Założono Rejestr zidentyfikowanych ryzyk. Dokumentacja dot. identyfikacji, oceny i analizy ryzyka jest stale dostępna dla pracowników.
W jednostce funkcjonują Zasady (polityka) rachunkowości, która zawiera: Określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym Zakładowy plan kont, wykaz ksiąg rachunkowych, opis przetwarzania danych, opis systemu informatycznego, jego wersję i datę rozpoczęcia eksploatacji; System służący ochronie danych i ich zbiorów – dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół nie zawierał umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 476 430,25 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 66,11%, a budżet roku 2009 – 1 719 485,18 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,55%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 750 878,80 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 67,62%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 6,03% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 730 166 zł, tj. o 1,18% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 82,84%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 77,79%. Obrazuje to Tabela 3/2 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 180 826 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 918 604,75 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5), z czego 739 679,00 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  178 925,75 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/2 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 393,33 zł
•	pozostali pracownicy                 1 835,70 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 104 209,77 zł, z czego 84 043,16 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 20 166,61 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 19,01%,
-	premia stanowiła                                               - 16,67% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 16,67% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 16,79% (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 8,09%, z czego nauczycieli o 8,07%, a pozostałych pracowników o 8,18% (Tabela 6/2 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 78 260,59 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 77 872,70  zł tj. w 99,50% (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 71 421,35 zł, a wykonano go w kwocie 71 421,25 zł, tj. w 100% (Tabela 4A /2– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 594,21 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 10,01% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 182 082,47 zł, tj. 10,52% jej planowanych wydatków rocznych.

Zespoły Szkół Specjalnych

1.	Zespół Szkół Specjalnych Nr 38 w Zabrzu, ul. Damrota 33, składa się          z 5-oddziałowej Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr 38 (40, w marcu 45 uczniów), jej 3-oddziałowej filii (48, w marcu 44 uczniów), nr statystyczny 000727430 oraz 6-oddziałowego Gimnazjum Specjalnego Nr 38 (63, w marcu 59 uczniów), nr statystyczny 276304418, będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zwiększyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów wzrosła o 5,67% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny zespołu – 276304401. 
Dyrektorem Zespołu jest od dnia 1.09.1993 r. Pani Marlena Rybacka. 
Główną księgową jest od 1.07.1996 r. Pani Weronika Bugla zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W zespole pełnozatrudnionych jest 30 (w marcu 29) nauczycieli i 18 w wymiarze 8,22 (w marcu 7,99) etatów oraz 8 (w marcu 9) pracowników niebędących nauczycielami na 6,5 (w marcu na 7,0) etatach, z których 5 (w marcu 6) odpowiednio na: 4 i 4,5 etatach obsługowych (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 4,23%, a pozostałych pracowników o 1,71%  (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Z wymienionych 30 (w marcu 29) nauczycieli, 14 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 9 (w marcu 8) – mianowanego i 7 – kontraktowego (Tabela 2/3 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji poprzez analizę przepisów prawnych, uaktualnianie procedur i regulaminów i opracowywanie dokumentów dla realizacji zadań kontroli zarządczej. Zmieniono podstawę prawną zarządzenia wprowadzającego w szkole system. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W zespole dokonuje się analizy zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka związanego z osiąganiem zadań i zapoznaje z nią pracowników. Identyfikację ryzyka dokumentuje się zgodnie z zał. nr 1 do zarządzenia Nr 1/KZ/2010 z dnia 10.06.2010 r. tj. Kwestionariuszem identyfikacji ryzyka.
Zarządzeniem Nr 1/PR/2010 z dnia 31 grudnia 2010 r. wprowadzono w ZSS Nr 38 zasady rachunkowości oraz zarządzania środkami publicznymi.
Dokumentacja opisowa przyjętych zasad rachunkowości obejmuje: Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych; Zakładowy plan kont; Instrukcję w sprawie udokumentowania zmian w stanie środków trwałych; Instrukcję inwentaryzacyjną; Instrukcję w sprawie przechowywania dokumentów i ich zabezpieczenia; Instrukcję kasową; Instrukcję magazynową oraz Instrukcję w zakresie wydatków strukturalnych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół nie zawierał umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi w rozdziałach podstawowych, poddanych kontroli. Zawarte 5 umów-zleceń dot. opieki nad uczestnikami wypoczynku letniego i zimowego.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 261 983,00 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 71,40%, a budżet roku 2009 – 2 303 132,45 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 72,05%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 539 369,34 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 70,68%, wynagrodzenia bezosobowe –0,02%, a na odpis ZFŚS – 5,40% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/3 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 2 693 497 zł, tj. o 6,07% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 78,19%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 75,76%. Obrazuje to Tabela 3/3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 964 572 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 488 432,37 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5), z czego 1 358 374,05 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  130 058,32 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/3 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                4 058,36 zł
•	pozostali pracownicy                 2 206,25 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 164 149,68 zł, z czego 149 779,60 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 14 370,08 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,62%,
-	premia stanowiła                                               - 28,58% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 28,90% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/3 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 29,34% (Tabela 5A/3 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 8,82%, z czego nauczycieli o 9,30%, a pozostałych pracowników o 4,10% (Tabela 6/3 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 107 670,53 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 100 394,00  zł tj. w 93,24% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 96 889,83 zł, a wykonano go w kwocie 96 865,00 zł, tj. w 99,97% (Tabela 4A /3– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty przed przelaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 1 570,46 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 1,18% (Tabela 7/3 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 264 543,68 zł, tj. 9,82% jej planowanych wydatków rocznych.

2.	Zespół Szkół Specjalnych Nr 39 w Zabrzu, ul. Wolskiego 10, składa się z 6-(w marcu 7-)oddziałowej Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr 39 (54, w marcu 76 uczniów) oraz 7-(w marcu 6-)oddziałowego Gimnazjum Specjalnego Nr 39 (69, w marcu 64 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 10,67% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 276304424. 
Dyrektorem Zespołu jest od dnia 1.04.2010 r. Pani Iwona Dąbrowska-Waśniewska.
Główną księgową od dnia 1.12.2010 r. jest Pani Jolanta Górecka, zatrudniona w wymiarze ½ etatu, której powierzono obowiązki zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W zespole pełnozatrudnionych jest 35 (w marcu 37) nauczycieli i 7 (w marcu 4) w wymiarze 3,92 (w marcu 2,03) etatów oraz 15 (w marcu 16) pracowników niebędących nauczycielami na 13,13 (w marcu 14,13) etatach, z których 10 na 11,13 etatach obsługowych (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 1,09%, a pozostałych pracowników wzrosło o 13,87%  (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Z wymienionych 35 (w marcu 37) nauczycieli, 19 (w marcu 15) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 13 (w marcu 16) – mianowanego, 1 (w marcu 4) – kontraktowego i dwóch – stażysty (Tabele 2/3 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega systematycznej ewaluacji. Prowadzony jest rejestr czynności sprawdzających. Dokonano zmian w podstawie prawnej zarządzenia wprowadzającego omawiany system, a ponadto: analizy wydatkowania środków na koncie dochodów własnych pod kątem częściowej odpłatności za media; diagnozy niezbędnych potrzeb w zakresie wynagrodzeń, mediów, zakupu niezbędnych usług i przeglądów technicznych. Do minimum ograniczono wydatki związane z wyposażeniem placówki w sprzęt i pomoce dydaktyczne. Przeprowadzono kontrolę realizacji obowiązku szkolnego i prawidłowości prowadzenia dokumentacji szkolnej, przygotowano Plan obrony cywilnej oraz wypracowano metody ochrony danych osobowych. Dokonano analizy dokumentów wewnętrznych, instrukcji, procedur i dostosowano do aktualnych przepisów. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W zespole dokonuje się identyfikacji ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego związanego z realizacją zadań. Identyfikuje się okoliczności stwarzające zagrożenie, przeprowadza analizę ryzyka pod kątem prawdopodobieństwa wystąpienia, wypracowania środków zaradczych i propozycji reakcji na nie. Zasady szacowania ryzyka określono dokumentem Zasady oceny ryzyka zawierającym przyjętą metodę RISK SCORE oraz dwa formularze: Karta informacji o zagrożeniach oraz Karta informacji o ryzyku, w których opisane są zagrożenia, ich źródła, skutki, środki ochrony, ekspozycja na zagrożenie, prawdopodobieństwo wystąpienia i kategorię ryzyka. Z wynikami działań zapoznawani są pracownicy.
W jednostce obowiązują następujące dokumenty wymagane art. 10 ustawy o rachunkowości: Zakładowy plan kont; Metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalenia wyniku finansowego; Wykaz ksiąg rachunkowych; Opis systemu przetwarzania danych; Instrukcja sporządzania, obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych; Instrukcja inwentaryzacyjna; Instrukcja dotycząca ochrony danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół nie zawierał umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 631 581,16 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 70,56%, a budżet roku 2009 – 2 774 604,98 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 70,99%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 954 818,15 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,79%, wynagrodzenia bezosobowe –0,04%, a na odpis ZFŚS – 5,46% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/3 – Zał. nr 5).  
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 2 888 784 zł, tj. o 2,23% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 77,89%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 74,50%. Obrazuje to Tabela 3/3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 093 842 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 559 907,00 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5), z czego 1 350 533,03 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  209 373,97 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/3 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 920,04 zł
•	pozostali pracownicy                 1 687,00 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 178 970,50 zł, z czego 153 134,50 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 25 836,00 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 11,40%,
-	premia stanowiła                                               - 26,62% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 26,96% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/3 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 27,70% (Tabela 5A/3 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 6,75%, z czego nauczycieli o 6,12%, a pozostałych pracowników o 11,01% (Tabela 6/3 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 119 136,91 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 118 117,00  zł tj. w 99,14% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 111 014,48 zł, a wykonano go w kwocie 110 985,00 zł, tj. w 99,97% (Tabela 4A /3– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 1 861,07 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 17,50% (Tabela 7/3 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 297 087,50 zł, tj. 10,28% jej planowanych wydatków rocznych.

3.	Zespół Szkół Specjalnych Nr 40 w Zabrzu, ul. Bytomska 24, nr statystyczny 276304447, składa się z 5-(w marcu 4-)oddziałowej Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr 40 (44, w marcu 39 uczniów) – numer statystyczny 000727452 oraz 6-oddziałowego Gimnazjum Specjalnego Nr 40 (64, w marcu 63 uczniów) – nr statystyczny 276404453, będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów wzrosła o 5,05% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3).  
Dyrektorem Zespołu jest od 1.09.2010 r. Pan Stanisław Stus. 
Główną księgową jest od dnia 1.09.2003 r. Pani Elżbieta Niezabitowska-Kołodziejczyk zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której dnia powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W zespole pełnozatrudnionych jest 25 (w marcu 22) nauczycieli i 4 (w marcu 7) w wymiarze 2,01 (w marcu 3,95) etatów oraz 6 pracowników niebędących nauczycielami na 6 etatach, z których 4 na 4 etatach obsługowych (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 7,55%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się  (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Z wymienionych 25 (w marcu 22) nauczycieli, 12 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 7 (w marcu 6) – mianowanego, 4 – kontraktowego i 2 stażysty (Tabela 2/3 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewolucji. Stosowane arkusze samooceny pracowników pozwalają oceniać nauczycieli i pozostałych pracowników. Uwagi zawarte w ubiegłorocznym raporcie wykorzystywane są w kontroli wewnętrznej dla osiągnięcia wyznaczonych celów w sposób najbardziej efektywny, oszczędny, rzetelny i terminowy. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W zespole identyfikuje się ryzyko zewnętrzne i wewnętrzne przy pomocy Kwestionariusza identyfikacji ryzyka. Zidentyfikowane ryzyko wpisuje się do Rejestru ryzyka, w którym opisuje się je, wskazuje cel, mechanizmy kontrolne i przeciwdziałanie. W okresie objętym kontrolą zidentyfikowano następujące ryzyka: brak możliwości zatrudnienia nowych pracowników, braki w obsadzie głównych stanowisk, zbyt mały budżet, rosnące koszty, trudna sytuacja finansowa i stan techniczny budynku. Pracownicy są informowani o zidentyfikowanych ryzykach oraz mechanizmach kontrolnych i zapobiegawczych w drodze komunikatów, zarządzeń i narad.
W jednostce wprowadzono Zasady (politykę) rachunkowości obejmującą:
•	Określenie roku obrotowego i okresów sprawozdawczych;
•	Metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego;
•	Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych;
•	Opis systemu przetwarzania danych przy użyciu sprzętu komputerowego;
•	Opis systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów, w tym dokumentów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonywania w nich zapisów.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół nie zawierał umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 646 716,69 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 69,53%, a budżet roku 2009 – 1 733 539,64 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 71,01%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 867 436,31 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 70,79%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 5,16% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/3 – Zał. nr 5).  
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 2 869 299 zł, tj. o 0,10% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 85,97%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 84,34%. Obrazuje to Tabela 3/3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 335 537 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 126 435,81 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5), z czego 1 000 530,57 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  125 905,24 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/3 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                4 241,51 zł
•	pozostali pracownicy                 2 331,58 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 115 058,79 zł, z czego 102 133,90 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 12 924,89 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,62%,
-	premia stanowiła                                               - 30,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 29,87% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/3 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 29,51% (Tabela 5A/3 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 11,31%, z czego nauczycieli o 11,24%, a pozostałych pracowników o 11,87% (Tabela 6/3 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 77 516,20 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 77 517,00  zł tj. w 100% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 68 174,87 zł, a wykonano go w kwocie 68 175,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A /3– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 1 716,87 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 6,67% (Tabela 7/3 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 192 575,79 zł, tj. 10,30% jej planowanych wydatków rocznych.

4.	Zespół Szkół Specjalnych Nr 41 w Zabrzu, ul. Konopnickiej 3, składa się   z 12-oddziałowej Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr 41 (49, w marcu 59 uczniów) oraz z 4-(w marcu 5-)oddziałowego Gimnazjum Specjalnego Nr 41 (23, w marcu 22 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zwiększyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 15,22% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 276831201. 
Dyrektorem Zespołu jest od 1.09.2001 r. Pani Teresa Paradowska. 
Główną księgową jest od 1.09.2003 r. Pani Krystyna Szymborska zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze ½ etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W zespole pełnozatrudnionych jest 40 (w marcu 38) nauczycieli i 2 (w marcu 3) w wymiarze 0,67 (w marcu 1,75) etatów oraz 22 (w marcu 24) pracowników niebędących nauczycielami na 17,40 (w marcu na 18,70) etatach, z których 19 (w marcu 21) odpowiednio na: 14,9 i 16,2 etatach obsługowych (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 0,44%, a pozostałych pracowników zmalało o 3,45%  (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Z wymienionych 40 (w marcu 38) nauczycieli, 18 (w marcu 17) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 12 – mianowanego i 10 (w marcu 9) – kontraktowego (Tabela 2/3 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega systematycznej ewaluacji. W jej wyniku dokonano: analizy wydatkowania środków na koncie dochodów własnych pod kątem częściowej odpłatności za media; diagnozy niezbędnych potrzeb w zakresie wynagrodzeń, mediów, zakupu niezbędnych usług i przeglądów technicznych. Do minimum ograniczono wydatki związane z wyposażeniem placówki w sprzęt i pomoce dydaktyczne. Przeprowadzono kontrolę realizacji obowiązku szkolnego i prawidłowości prowadzenia dokumentacji szkolnej, przygotowano Plan obrony cywilnej oraz wypracowano metody ochrony danych osobowych. Dokonano analizy dokumentów wewnętrznych, instrukcji, procedur i dostosowano do aktualnych przepisów. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W zespole dokonano oceny ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego w zakresie potencjału i możliwości organizacji. Zidentyfikowano okoliczności stwarzające zagrożenie, w których najistotniejszą jest zbyt mały budżet. Stopień ryzyka oceniono jako średni, a skutki: Brak środków do prowadzenia działalności zgodnej z zasadnymi potrzebami; Ograniczenie wydatków na bazę lokalową; Konieczność pomocy nieodpłatnej, wynajmu sal, korzystania ze środków dochodów własnych oraz pracowników w ramach stażu i robót publicznych; Problemy z zastępstwami nieobecnych. 
W jednostce wprowadzono Zasady (politykę) rachunkowości obejmującą:
•	Określenie roku obrotowego i okresów sprawozdawczych;
•	Metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego;
•	Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych;
•	Opis systemu przetwarzania danych przy użyciu sprzętu komputerowego;
•	Opis systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów, w tym dokumentów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonywania w nich zapisów.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł 6 umów o dzieło – dozorowanie budynku szkoły na łączną kwotę 2 121,00 zł, z których 999,00 zł zapłacono z § 4170, a 1 122,00 złotych, błędnie z § 4300, gdyż jest to umowa cywilnoprawna z osobą fizyczną taka jak 5 wcześniej wymienionych.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 726 485,57 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 70,15%, a budżet roku 2009 – 2 879 128,86 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 71,88%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 3 067 844,82 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 71,57%, wynagrodzenia bezosobowe –0,12%, a na odpis ZFŚS – 5,54% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/3 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 3 210 052 zł, tj. o 4,64% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 82,51%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 79,94%. Obrazuje to Tabela 3/3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 341 169 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 871 414,23 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5), z czego 1 556 134,93 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  315 279,30 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/3 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                4 245,12 zł
•	pozostali pracownicy                 1 949,42 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 192 705,13 zł, z czego 157 184,94 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 35 520,19 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 15,68%,
-	premia stanowiła                                               - 29,80% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 29,37% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/3 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 29,83% (Tabela 5A/3 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 14,52%, z czego nauczycieli aż o 17,67%, a pozostałych pracowników o 1,14% (Tabela 6/3 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 130 099,52 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 128 158,00  zł tj. w 98,51% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 121 694,02 zł, a wykonano go w kwocie 121 694,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A /3– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 3 773,04 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym aż o 32,57% (Tabela 7/3 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 314 399,13 zł, tj. 9,79% jej planowanych wydatków rocznych.

5.	Zespół Szkół Specjalnych Nr 42 w Zabrzu, ul. Sienkiewicza 43, składa się  z 2-oddziałowego Gimnazjum Specjalnego (12, w marcu 11 uczniów), z 4-oddziałowego Liceum Profilowanego (21, w marcu 22 uczniów), z 3-(w marcu 4-) oddziałowej Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy (24 ucz.), z 4-(w marcu 5-)oddziałowej Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej (47, w marcu 55 ucz.), z 2-(w marcu 1-)oddziałowej (12, w marcu 6 uczniów) Szkoły Policealnej Nr 8 Specjalnej, z 1-oddziałowej Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej dla Uczniów Niesłyszących i Słabosłyszących (6, w marcu 4 ucz.), 3-oddziałowego I Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego (32, w marcu 27 uczniów) oraz 1-(w marcu 2-)oddziałowej Szkoły Podstawowej Nr 47 Specjalnej dla Uczniów Niesłyszących i Słabosłyszących (4, w marcu 12 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 2,44% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 277874460. 
Dyrektorem Zespołu jest od dnia 1.09.2001 r. Pani Marzena Michalik. 
Główną księgową była od 1.01.03 r. do 2.08.2011 r. Pani Bożena Osman zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. Od 3 sierpnia 2011 r. funkcję tę pełni zatrudniona w wymiarze ½ etatu Pani Teresa Baran, której także powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W zespole pełnozatrudnionych jest 36 (w marcu 35) nauczycieli i 12 (w marcu 16) w wymiarze 5,46 (w marcu 9,82) etatów oraz 12 (w marcu 13) pracowników niebędących nauczycielami na 10,25 etatach, z których 9 (w marcu 11) odpowiednio na: 7,75 i 8,25 etatach obsługowych (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 1,45%, a pozostałych pracowników wzrosło o 6,01%  (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Z wymienionych 36 (w marcu 35) nauczycieli, 10 (w marcu 7) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 18 (w marcu 20) – mianowanego i 8 – kontraktowego (Tabela 2/3 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej jest ewaluowany poprzez wprowadzanie stosownych zarządzeń i procedur. Zgodnie z uwagami ubiegłorocznego raportu zmieniono podstawę prawną zarządzenia wprowadzającego system kontroli zarządczej. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W zespole identyfikuje się zewnętrzne i wewnętrzne ryzyko poprzez: jego identyfikację, opisanie, przeprowadzenie i wdrożenie mechanizmów kontrolnych i wyznaczenie osób odpowiedzialnych. Z wynikami tych działań zapoznawani są pracownicy.
W jednostce obowiązują zasady rachunkowości wymagane art. 10 ustawy o rachunkowości opisane w n/w dokumentach: Zasady prowadzenia ewidencji finansowo-księgowej; Instrukcja organizowania i kontroli wewnętrznej; Instrukcja obiegu dokumentów finansowo-księgowych; Zakładowy plan kont; Instrukcja udokumentowania zmian w stanie środków trwałych; Instrukcja dotycząca ochrony danych, przechowywania dokumentów i ich zabezpieczenia; Dokument dopuszczający do używania system finansowo-księgowy; Instrukcja inwentaryzacyjna.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Nie podano, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł 2 umowy zlecenia: Otwarte pracownie matematyczne – 910,35 zł oraz Zadania służb BHP w zakładzie pracy – 5 280,00 zł. Obie umowy zapłacono z § 4170, do 30.09.2011 r. w kwocie 4 796,15 zł.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 887 361,39 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 65,47%, a budżet roku 2009 – 3 227 583,00 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 71,34%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 3 426 209,08 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 72,06%, wynagrodzenia bezosobowe –0,23%, a na odpis ZFŚS – 4,96% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/3 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 3 564 116 zł, tj. o 4,03% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 79,91%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 82,41%. Obrazuje to Tabela 3/3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 474 599 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 2 039 366,25 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5), z czego 1 886 842,51 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  152 523,74 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/3 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                4 806,26 zł
•	pozostali pracownicy                 1 684,60 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 208 781,53 zł, z czego 188 661,08 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 20 120,45 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 14,98%,
-	premia stanowiła                                               - 30,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 29,53% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/3 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 30,00% (Tabela 5A/3 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 8,09%, z czego nauczycieli o 10,24%, a pozostałych pracowników zmalały o 12,91% (Tabela 6/3 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 129 224,97 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 124 178,00  zł tj. w 96,09% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 122 450,53 zł, a wykonano go w kwocie 122 443,00 zł, tj. w 99,99% (Tabela 4A /3– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonania korekty odpisu przed przelaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 1 977,81 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 11,31% (Tabela 7/3 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 332 959,53 zł, tj. 9,34% jej planowanych wydatków rocznych.

6.	Zespół Szkół Specjalnych Nr 44 w Zabrzu, ul. Kruczkowskiego 35, składa się  z 3-oddziałowego Gimnazjum Specjalnego Nr 44 – numer statystyczny 276862354 (27, w marcu 31 uczniów) oraz 2-oddziałowej Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr 44 – numer statystyczny 271586292 (16, w marcu 21 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów o 5,77% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny zespołu – 240712192. 
Dyrektorem Zespołu jest od dnia 1.09.2007 r. Pani Hanna Mecherzyńska. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.09.2007 r. Pani Ilona Piontek zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W zespole pełnozatrudnionych jest 3 (w marcu 5) nauczycieli i 16 (w marcu 14) w wymiarze 8,85 et. (w marcu 6,74) etatów oraz 8 pracowników niebędących nauczycielami na 2,5 etatach, z których 2 na 0,75 etatach obsługowych (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 4,05%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się  (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Z wymienionych 3 (w marcu 5) nauczycieli, 3 posiada status nauczyciela mianowanego, a w marcu także po jednym – kontraktowego i stażysty (Tabela 2/3 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Zgodnie z uwagami kontrolujących zawartymi w ubiegłorocznym raporcie, wprowadzono nowy Regulamin kontroli zarządczej, Instrukcję zarządzania ryzykiem oraz Instrukcję bezpieczeństwa informatycznego. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Na podstawie wspomnianej Instrukcji zarządzania ryzykiem w jednostce opracowano rejestr ryzyka, jego analizę oraz działania podejmowane w celu redukcji ryzyka na poszczególnych stanowiskach pracy. Z wynikami tych działań zapoznano wszystkich pracowników.
W zespole wprowadzono Zasady rachunkowości określone takimi dokumentami jak: Zakładowy plan kont; Instrukcja w sprawie sporządzania, kontroli, przechowywania i obiegu dokumentów księgowych; Instrukcja kasowa; Instrukcja inwentaryzacyjna; Instrukcja w sprawie udokumentowania zmian w stanie środków trwałych; Wytyczne w sprawie podstawowych zasad przeprowadzania likwidacji rzeczowych składników majątkowych; Instrukcja bezpieczeństwa informatycznego. Nie są to jednak wszystkie zagadnienia, jakie winny określać zasady rachunkowości i dlatego należy je uzupełnić.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej nie zweryfikowano jeszcze zapisów, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł umowę o dzieło na naprawę drzwi, wymianę świetlówek i wkładek w zamkach za 183,00 zł, którą zrealizowano z § 4170.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 600 955,72 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 63,02%, a budżet roku 2009 – 648 037,38 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 64,92%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 702 731,08 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 65,47%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 7,20% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/3 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 672 435 zł, tj. o 4,31% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,71%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 78,57%. Obrazuje to Tabela 3/3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 442 176 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 347 434,00 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5), z czego 293 745,18 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  53 688,82 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/3 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 064,63 zł
•	pozostali pracownicy                 2 386,17 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 38 633,04 zł, z czego 32 712,35 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 5 920,69 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 12,36%,
-	premia stanowiła                                               - 30,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 29,96% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/3 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 30,00% (Tabela 5A/3 – Zał. nr 9). W ankiecie podano błędne dane o wynagrodzeniu zasadniczym. Sprostowano je dopiero pismem z dnia 20.12.2011 r.
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 2,56%, z czego nauczycieli o 2,14%, a pozostałych pracowników o 4,96% (Tabela 6/3 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 34 785,03 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 34 774,00  zł tj. w 99,97% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 33 154,10 zł, a wykonano go w kwocie 33 144,00 zł, tj. w 99,97% (Tabela 4A /3– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności podawania w ankiecie osób, którym przysługują dodatkowe uprawnienia zwiększające odpis na ZFŚS.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 1 245,87 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 9,41% (Tabela 7/3 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 73 407,04 zł, tj. 10,92% jej planowanych wydatków rocznych.

C.	Inne zespoły szkół

1.	Zespół Szkół Ogólnokształcących w Zabrzu, ul. Wolności 323, składa się z 9-(w marcu 10-)oddziałowego Gimnazjum nr 1 (262, w marcu 278 uczniów) oraz 13-(w marcu 15-)oddziałowego I Liceum Ogólnokształcącego (396, w marcu 454 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmalała o dwa, a średnioroczna liczba uczniów zmniejszyła się o 7,46% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 000784378.
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.2002 r. Pani Lidia Szafrańska.
Główną księgową jest od dnia 1.04.2005 r. Pani Cecylia Wojciechowska zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,75 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W zespole pełnozatrudnionych jest 45 (w marcu 49) nauczycieli i 12 w wymiarze 5,95 (w marcu 6,57) etatów oraz 15 (w marcu 16) pracowników niebędących nauczycielami na 13,25 etatach, z których 12 na 10,5 (w marcu 10) etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 6,23%, a pozostałych pracowników wzrosło o 0,23%  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 45 (w marcu 49) nauczycieli, 30 (w marcu 31) posiadało status nauczyciela dyplomowanego, 9 – mianowanego, 6 (w marcu 8) – kontraktowego i (w marcu 1) – stażysty. (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji polegającej na systematycznym doskonaleniu procedur kontroli wewnętrznej oraz modyfikowaniu funkcjonujących w placówce regulaminów, procedur, dokumentów. W zarządzeniu wprowadzającym system dokonano zalecanej ubiegłorocznym raportem korekty. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W ZSO identyfikuje się ryzyko zewnętrzne i wewnętrzne związane z wykonywaniem zadania i osiąganiem zamierzonych celów poprzez: identyfikowanie ryzyka, opisanie go, wprowadzanie i wdrażanie mechanizmów kontrolnych, wyznaczanie osób odpowiedzialnych oraz zapoznawanie z wynikami pracowników.
W zespole obowiązuje nowa Polityka rachunkowości wprowadzona zarządzeniem nr 1/KZ/2011 z dnia 3 stycznia 2011 r., w której uwzględniono: ogólne zasdy prowadzenia ksiąg rachunkowych; metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych: zakładowy plan kont, wykaz zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe, także na informatycznych nośnikach danych oraz opis systemu przetwarzania i ochrony danych i zbiorów w systemach papierowych i informatycznych. Załącznikami do Polityki są: Instrukcja inwentaryzacyjna; Instrukcja sporządzania, obiegu i kontroli dowodów księgowych; Instrukcja dotycząca gospodarki kasowej; Zasady ochrony danych osobowych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł 4 umowy zlecenia – otwarte pracownie matematyczne na kwotę 2 985,00 zł oraz umowę o dzieło na wykonanie opracowania przeglądu budynku w zakresie konstrukcji i estetyki – 1 200,00 zł. Do końca września 2011 r. na § 4170 wykonano 4 906,67 zł. Nie podano pełnego rozliczenia.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 3 159 537,92 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 68,50%, a budżet roku 2009 – 3 558 539,61 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 69,48%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 3 710 565,23 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,37%, wynagrodzenia bezosobowe –0,24%, a na odpis ZFŚS – 6,19% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 3 706 169 zł, tj. o 0,12% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 78,46%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 76,30%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 554 956 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 949 406,53 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 1 735 639,92 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  213 766,61 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 650,37 zł
•	pozostali pracownicy                 1 792,59 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 231 008,70 zł, z czego 207 008,08 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 24 000,62 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 12,70%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,72% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,81% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 6,13%, z czego nauczycieli o 6,08%, a pozostałych pracowników o 6,51% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 157 503,32 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 157 383,00  zł tj. w 99,92% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 156 940,97 zł, a wykonano go w kwocie 156 914,00 zł, tj. w 99,98% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 456,76 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 11,92% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 388 391,70 zł, tj. 10,48% jej planowanych wydatków rocznych.

2.	Centrum Edukacji w Zabrzu, ul. 1 Maja 12, składa się z 10-(w marcu 12-) oddziałowego Technikum Nr 1 (261, w marcu 311 uczniów) – numer statystyczny 277872768, 6-oddziałowego Gimnazjum nr 11 (167, w marcu 164 uczniów) – numer statystyczny 276304170 i 9-(w marcu 10-)oddziałowego IX Liceum Ogólnokształcącego (251, w marcu 268 uczniów) – numer stat. 277872745, będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmalała o dwa, a średnioroczna liczba uczniów o 8,26% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny centrum – 000023550. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.1997 r. Pan Marian Kitel. 
Główną księgową jest od 1.03.2005 r. Pani Agnieszka Szendzielorz, zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 6.10.1997 r., której  powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. Na czas jej nieobecności od 1.09.2011 r. zatrudniono w wymiarze 0,5 etatu Panią Annę Sikorę.
W centrum pełnozatrudnionych jest 59 (w marcu 58) nauczycieli i 14 (w marcu 18) w wymiarze 6,55 (w marcu 9,68) etatów oraz 23 (w marcu 21) pracowników niebędących nauczycielami na 20,5 (w marcu 19,5) etatach, z których 15 na 14,5 etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 1,99%, a pozostałych pracowników wzrosło o 7,98% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). 
Z wymienionych 59 (w marcu 58) nauczycieli, 33 (w marcu 32) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 13 (w marcu 14) – mianowanego, 11 (w marcu 9) – kontraktowego i 2 (w marcu 3) – stażysty (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Zmieniono podstawę prawną zarządzenia go wprowadzającego oraz dokonano korekty podstawy prawnej Regulaminu kontroli zarządczej. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W oparciu o wytyczone cele i zadania w jednostce tworzony jest rejestr ryzyka, dokonywana analiza ryzyka określająca przyczyny i możliwości jego wystąpienia oraz ocena jego stopnia. Ustalane są sposoby postępowania (reakcja na ryzyko), mechanizmy kontrolne, a w tym: szkolenia kontrole wewnętrzne, transfer, opracowanie i wdrażanie odpowiednich procedur postępowania. Z wynikami działań zapoznawani są pracownicy, którzy są uświadamiani o oddziaływaniu ryzyka na osiąganie przez nich indywidualnych celów oraz wpływu jego na zagrożenia działań jednostki jako całości.
W załączniku do ankiety wymieniono szereg dokumentów zapewniających realizację planu finansowego, nie wspominając o najważniejszym tj. ustalonych Zasadach (polityce) rachunkowości.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. jednostka zawarła 9 umów zleceń: (pięć) pracownie matematyczne na kwotę 3 710,28 zł oraz (cztery) na zajęcia sportowe – obóz, w kwocie 3 468,20 zł. Do końca września 2011 r. na § 4170 wykonano 4 504,28 zł.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 4 289 409,69 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 70,79%, a budżet roku 2009 – 4 528 737,39 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 69,93%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 4 546 648,19 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 69,60%, wynagrodzenia bezosobowe –0,07%, a na odpis ZFŚS – 6,08% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 4 557 545 zł, tj. o 0,24% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 77,95%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 73,38%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 3 176 812 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 2 331 002,20 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 2 015 541,51 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  315 460,69 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w centrum kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 394,71 zł
•	pozostali pracownicy                 1 774,74 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 269 980,82 zł, z czego 233 418,99 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 36 561,83 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,88%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,99% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 2,78%, z czego nauczycieli o 2,82%, a pozostałych pracowników o 2,54% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w centrum 202 838,97 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 189 421,00  zł tj. w 93,38% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 192 781,79 zł, a wykonano go w kwocie 192 403,00 zł, tj. w 99,80% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w centrum wynosiły w okresie analizowanym 546,98 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 13,68% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 459 401,82 zł, tj. 10,08% jej planowanych wydatków rocznych.

3.	Zespół Szkół Nr 3 im. rtm. Witolda Pileckiego w Zabrzu, ul. 3 Maja 118, składa się z 10-(w marcu 11-)oddziałowego Technikum Nr 3 (221, w marcu 233 uczniów) – nr statystyczny 273399223, 7-(w marcu 8-)oddziałowego Gimnazjum nr 15 (176, w marcu 187 uczniów) – nr statystyczny 276304223, 4-(w marcu 3-)oddziałowego XI Liceum Ogólnokształcącego (104, w marcu 87 uczniów) – nr statyst. 278108348 i 1-oddziałowej Szkoły Policealnej Nr 3 (13, w marcu 13 słuchaczy) – nr statyst. 272071390, będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o dwa, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 10,23% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny zespołu – 272262203. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.2001 r. Pani Grażyna Kossowska-Łysy. 
Główną księgową jest od 1.05.1993 r. Pani Irena Juszczak zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 1.04. 1989 r., której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.  
W zespole pełnozatrudnionych jest 45 nauczycieli i 8 w wymiarze 3,15 etat. (w marcu 5 na 2,51 etatach) oraz 19 pracowników niebędących nauczycielami na 14,52 (w marcu 15,5) etatach, z których 15 na 11,52 (w marcu 12,25) etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 0,89%, a pozostałych pracowników o 7,03%  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 45 nauczycieli, 37 (w marcu 35) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 7 – mianowanego i 1 (w marcu 3) – kontraktowego (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Przeprowadzono samoocenę systemu, a na podstawie wyników monitorowania, samooceny oraz przeprowadzonych kontroli sporządzono raport o systemie za rok 2010. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce identyfikuje się ryzyko w następujących obszarach: baza organizacyjno-prawna; gospodarka finansowo-majątkowa, zamówienia publiczne; fundusz wynagrodzeń i świadczeń socjalnych; dyscyplina pracy; ochrona przed zagrożeniem. Prowadzony jest Rejestr ryzyka, w którym odnotowano następujące: niż demograficzny; brak środków na niektóre działania; małe zainteresowanie przedmiotami ścisłymi; małe zainteresowanie kształceniem zawodowym; duży wskaźnik zachorowalności; zbyt mały budżet oraz złożoność systemów informatycznych. Ryzyka te są analizowane i oceniane w skali od bardzo poważnego do niskiego, podane są przyjęte mechanizmy kontrolne, osoby odpowiedzialne oraz terminy realizacji. Ich bieżące monitorowanie obejmuje: przyjętą reakcję na ryzyko i opis działań podjętych w celu jego redukcji, ocenę skuteczności działań (niska, średnia, wysoka) oraz nowy poziom ryzyka po zastosowaniu ustalonych działań.
Zasady prowadzenia rachunkowości w zespole omówiono w protokole kontroli Nr P-23/11 z dnia 12.10.2011 r. – bez uwag.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł w rozdziałach podstawowych 3 umowy zlecenia – otwarte pracownie matematyczne na kwotę 2 072,70 zł oraz umowę o dzieło na wykonanie pięcioletniego przeglądu budynku – 1 500,00 zł. Do końca września 2011 r. na § 4170 wykonano 4 024,81 zł. Nie podano pełnego rozliczenia tej kwoty.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 3 563 922,85 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 71,04%, a budżet roku 2009 – 3 697 328,10 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 70,12%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 3 639 710,77 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 70,39%, wynagrodzenia bezosobowe –0,13%, a na odpis ZFŚS – 5,46% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 3 717 486 zł, tj. o 2,14% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 75,56%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 72,14%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 638 533 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 903 421,26 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 1 628 285,07 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  275 136,19 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 790,50 zł
•	pozostali pracownicy                 1 992,87 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 222 620,38 zł, z czego 191 494,92 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 31 125,46 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,11%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 3,32%, z czego nauczycieli o 3,81%, a pozostałych pracowników o 0,51% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 146 675,58 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 146 676,00  zł tj. w 100% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 139 997,27 zł, a wykonano go w kwocie 139 998,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 602,52 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 15,40% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 369 296,38 zł, tj. 9,93% jej planowanych wydatków rocznych.

4.	Zespół Szkół Nr 4 im. Komisji Edukacji Narodowej w Zabrzu, ul. Zamkowa 2, składa się z 8-oddziałowego Gimnazjum nr 5 (184, w marcu 182 uczniów) i 2-(w marcu 3-)oddziałowego V Liceum Ogólnokształcącego (41, w marcu 64 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 6,64% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny zespołu – 2726565540.
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.2010 r. Pani Aldona Iskra-Musialska.
Główną księgową jest Pani Ewa Szczerkowska, zatrudniona od  1.09.96 r. do 30.06.05 r. – st. księgowa, w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W zespole pełnozatrudnionych jest 18 (w marcu 20) nauczycieli i 13 w wymiarze 6,88 (w marcu 6,75) etatów oraz 13 (w marcu 12) pracowników niebędących nauczycielami na 10,1 (w marcu na 10,2) etatach, z których 11 (w marcu 10) odpowiednio na: 8,6 i 8,7 etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 4,87%, a pozostałych pracowników wzrosło o 1,38%  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 18 (w marcu 20) nauczycieli, 9 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 3 – mianowanego i 6 (w marcu 8) – kontraktowego (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). 
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Zgodnie z uwagami ubiegłorocznej kontroli ankietowej wprowadzono Zasady (politykę) rachunkowości oraz procedury zarządzania ryzykiem. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/ 2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce dokumentuje się identyfikację zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka, a z wynikami zapoznawani są pracownicy. Po zidentyfikowaniu ryzyko poddawane jest analizie, w której określa się prawdopodobieństwo jego wystąpienia oraz możliwe skutki. Sporządzono rejestr ryzyka dla następujących, wyznaczonych celów/zadań strategicznych: realizacja podstawy programowej; podniesienie poziomu kształcenia; zapewnienie bezpieczeństwa uczniom; zwiększenie efektywności gospodarowania budżetem. Prawdopodobieństwo wystąpienia oceniane jest od niskiego do wysokiego, podobnie zresztą jak skutki. Na bieżąco podejmowane są działania ograniczające poziom i skutki ryzyka.
Wspomniane zasady rachunkowości obejmują: określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; zasadę prowadzenia ksiąg rachunkowych i podstawę zapisów w tych księgach; zasadę prowadzenia dziennika; zasadę prowadzenia księgi głównej i ksiąg pomocniczych; funkcjonowanie kont pozabilansowych; opis systemu komputerowego ewidencji księgowej z nazwą wykorzystywanych programów komputerowych; wykaz kont syntetycznych i analitycznych – Zakładowy plan kont; ewidencję środków trwałych o wartości: powyżej 3 500,00 zł, od 350,00 do 3 500,00 zł oraz o niskiej wartości nie przekraczającej 350 zł; wycenę aktywów i pasywów – ustalanie wyniku finansowego; prowadzenie ewidencji kosztów; ochronę zbiorów ksiąg rachunkowych; przechowywanie zbiorów.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej nie zweryfikowano zapisów, które umożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł 2 umowy zlecenia – otwarte pracownie matematyczne na kwotę 522,20 zł i na usługi bhp – 3 600,00 zł. Do końca września 2011 roku na § 4170 wykonano 641,33 zł. Jest to kwota nieprawdopodobna, bo usługi bhp opłacane są raz w m-cu i wykonanie powinno wynosić 2 700 zł.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 515 650,08 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 66,15%, a budżet roku 2009 – 1 737 508,69 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 65,11%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 761 918,46 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,23%, wynagrodzenia bezosobowe –0,29%, a na odpis ZFŚS – 6,44% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 656 702 zł, tj. o 5,97% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 79,49%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 74,93%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 140 606 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 854 650,90 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 687 506,40 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  167 144,50 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 030,13 zł
•	pozostali pracownicy                 1 801,32 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 101 269,78 zł, z czego 82 687,72 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 18 582,06 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,24%,
-	premia stanowiła                                               - 18,44% 
wynagrodzenia zasadniczego. Ponadto stwierdzono wypłatę dodatku popołudniowego dla dozorcy w kwocie 53,58 zł. Kontrolujący nie znają podstawy prawnej do wypłaty takiego dodatku. W tej sytuacji należy obliczyć dodatek popołudniowy wypłacony w ciągu całego 2011 r., wpłacić kwotę tego dodatku na rachunek bankowy zespołu, a następnie zwrócić ją UM w Zabrzu. O wielkości wyliczonego dodatku poinformować BK, dołączając kserokopię wpłaty nienależnie wypłaconych kwot w poszczególnych miesiącach.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 18,75% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 17,94% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. zmalały do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 3,25%, z czego nauczycieli o 4,52%, a pozostałych pracowników wzrosły o 2,35% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 80 152,13 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 72 800,00  zł tj. w 90,83% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 78 097,83 zł, a wykonano go w kwocie 77 368,00 zł, tj. w 99,07% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty. Ubiegłoroczna uwaga w tym zakresie nie została nadal uwzględniona.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 612,25 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 6,61% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 174 069,78 zł, tj. 10,51% jej planowanych wydatków rocznych.

5.	Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 5 w Zabrzu, ul. Piłsudskiego 29, składa się z 13-(w marcu 16-)oddziałowego Gimnazjum nr 2 (318, w marcu 362 uczniów) i 14-(w marcu 16-)oddziałowego II Liceum Ogólnokształcącego (398, w marcu 459 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o trzy, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 8,71% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny zespołu – 273167790. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.1996 r. Pani Lilianna Winter. 
Główną księgową jest od 1.04.2001 r. Pani Teresa Baran zatrudniona na podstawie umowy o pracę od 1.01.1997 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W zespole pełnozatrudnionych jest 61 (w marcu 64) nauczycieli i 7 w wymiarze 5,0 etatów (w marcu 6 na 3,33 etatach) oraz 19 pracowników niebędących nauczycielami na 17,38 etatach, z których 13 na 11,88 etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 3,16%, a pozostałych pracowników wzrosło o 2,96%  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 61 (w marcu 64) nauczycieli, 37 posiada status nauczyciela dyplomowanego, 16 (w marcu 15) – mianowanego, 8 (w marcu 9) – kontraktowego i (w marcu 3) – stażysty (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ciągłej ewaluacji i jest wykorzystywany do organizacji tej kontroli w szkole. Ubiegłoroczne uwagi kontrolujących wykorzystano i zastosowano się do nich. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/ 2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W zespole identyfikuje się zewnętrzne i wewnętrzne ryzyko poprzez: zidentyfikowanie ryzyka, jego opisanie, przeprowadzenie i wdrożenie mechanizmów kontrolnych oraz wyznaczenie osób odpowiedzialnych za działanie. Pracownicy są zapoznawani z wynikami tych działań.
W jednostce obowiązują Zasady rachunkowości określające: Ogólne zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych; Metody wyceny aktywów i pasywów; Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych: zakładowy plan kont, wykaz zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na informatycznych nośnikach danych oraz opis systemu przetwarzania danych – systemy informatyczne. Załącznikami do nich są: Instrukcja inwentaryzacyjna; Instrukcja sporządzania, obiegu i kontroli dowodów księgowych; Instrukcja dotycząca gospodarki kasowej; Zasady ochrony danych osobowych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Nie podano, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł 3 umowy zlecenia – otwarte pracownie matematyczne na kwotę 2 456,79 zł oraz umowę o dzieło na wykonanie oceny stanu technicznego budynku – 1 700,00 zł. Do końca września 2011 r. na § 4170 wykonano 2 869,00 zł. Nie podano pełnego rozliczenia tej kwoty, ani dlaczego wspomnianą umowę o dzieło zrealizowano z § 4300. 
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 4 276 936,61 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 70,77%, a budżet roku 2009 – 4 566 837,46 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 69,78%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 4 632 111,10 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 70,20%, wynagrodzenia bezosobowe –0,07%, a na odpis ZFŚS – 5,87% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 4 680 463 zł, tj. o 1,04% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,85%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 77,95%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 3 332 790 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 2 598 006,46 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 2 329 549,26 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  268 457,20 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 916,46 zł
•	pozostali pracownicy                 1 716,75 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 286 025,70 zł, z czego 254 535,65 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 31 490,05 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 15,53%,
-	premia stanowiła                                               - 19,98% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,92% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,99% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 4,17%, z czego nauczycieli o 5,08%, a pozostałych pracowników zmalały o 3,12% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 199 542,87 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 204 208,00 zł tj. w 102,34% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). Przekroczenie o 4 665,13 zł. W rozmowie telefonicznej ustalono, że korekty dokonano w listopadzie 2011 r. W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 191 120,80 zł, a wykonano go w kwocie 191 042,00 zł, tj. w 99,96% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 541,52 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 14,81% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 490 233,70 zł, tj. 10,47% jej planowanych wydatków rocznych.

6.	Zespół Szkół Nr 10 im. prof. J. Groszkowskiego w Zabrzu, ul. Chopina 26, składa się z 9-(w marcu 10-)oddziałowego Technikum Nr 7 (227, w marcu 238 ucz.), 15-(w marcu 16-)oddziałowego Gimnazjum nr 10 (400, w marcu 403 uczniów), 11-(w marcu 9-)oddziałowego VII Liceum Ogólnokształcącego (308, w marcu 259 uczniów) i (w marcu 1-)oddziałowego VII Liceum Profilowanego (18 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów nie zmieniła się (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny zespołu – 000201566. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.05.2008 r. Pan Mirosław Mendecki.
Główną księgową od dnia 1.04.2008 r. jest Pani Anna Sikora zatrudniona w zespole od 1.02.2000 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, której  powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W zespole pełnozatrudnionych jest 76 (w marcu 71) nauczycieli i 21 w wymiarze 10,66 etatów (w marcu 23 na 12,48 etatach) oraz 21 pracowników niebędących nauczycielami na 21 etatach, z których 16 na 16 etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 3,17%, a pozostałych pracowników o 0,62%  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 76 (w marcu 71) nauczycieli, 47 (w marcu 43) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 19 (w marcu 18) – mianowanego, 9 – kontraktowego i jeden – stażysty (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Zespół ds. kontroli zarządczej spotyka się raz w miesiącu. W 2011 r. odbył trzy spotkania podsumowujące, na których: w styczniu poddano analizie działania w poprzednim roku, w lutym omówiono raport z kontroli ankietowej za 2010 r. oraz przeanalizowano informację dyrektora o systemie, w sierpniu przedstawiono raport dotyczący analizy ryzyka za I półrocze 2011, ponadto zwrócono uwagę na sytuację finansową szkoły i spodziewany deficyt środków finansowych, zalecono oszczędności w ich wydatkowaniu. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/ 2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W zespole dokumentuje się identyfikację zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka związanego z osiąganiem celów i zapoznaje z nią pracowników. Na 2011 r. określono następujące obszary, które poddane zostaną analizie: budżet; zmiany w prawie oświatowym; szkody w mieniu ruchomym; ciągłość działalności szkoły; wypadki i obrażenia. Do obszarów tych określono poziom ryzyka, jego przyczyny, skutki, przyjęte mechanizmy kontrolne, osoby odpowiedzialne za działanie oraz terminy realizacji. W załączniku nr 2 do ankiety opisano 31 zarządzeń wydanych w wyniku analizowanych działań oraz 19 dodatkowych czynności usprawniających system kontroli zarządczej, a w zał. nr 1 obowiązujące dokumenty określone w art. 10 ustawy o rachunkowości, zapewniające wykonanie planu finansowego i określające przyjętą politykę rachunkowości.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł 20 umów zleceń – trzy na otwarte pracownie matematyczne w kwocie 2 403,38 zł, 13 na obsługę, nadzór, przeglądy i konserwację kotłów c.o. w kwocie 9 649,44 zł, dwie na nadzór nad sprzętem komputerowym w kwocie 800 zł i dwie dot. zagadnień księgowości – 1 650,00 zł. Do końca września 2011 r. na § 4170 wykonano 15 490,43 zł. Nie podano pełnego rozliczenia tej kwoty. 
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 4 572 904,24 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 70,36%, a budżet roku 2009 – 5 011 099,56 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 70,73%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 5 325 714,50 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 70,36%, wynagrodzenia bezosobowe –0,39%, a na odpis ZFŚS – 6,09% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 5 474 727 zł, tj. o 2,80% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 82,64%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 80,80%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 3 907 221 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 3 157 075,35 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 2 827 108,61 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  329 966,74 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 737,78 zł
•	pozostali pracownicy                 1 749,19 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 346 219,65 zł, z czego 307 766,85 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 38 452,80 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,99%,
-	premia stanowiła                                               - 20,04% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,88% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,72% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 10,02%, z czego nauczycieli o 11,18%, a pozostałych pracowników o 0,98% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 250 551,83 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 233 127,00  zł tj. w 93,05% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 228 298,24 zł, a wykonano go w kwocie 228 217,00 zł, tj. w 99,96% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 544,27 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 8,72% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 579 346,65 zł, tj. 10,58% jej planowanych wydatków rocznych.

7.	Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 11 w Zabrzu, ul. Sienkiewicza 33, składa się z 11-(w marcu 10-)oddziałowego Gimnazjum nr 3 z oddziałami dwujęzycznymi – nr statystyczny 276304335 (347, w marcu 331 uczniów) i 12-(w marcu 11-) oddziałowego III Liceum Ogólnokształcącego z oddziałami dwujęzycznymi – nr statystyczny 0007300951 (357, w marcu 329 ucz.), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów wzrosła o 0,60% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny zespołu – 276304306. 
Dyrektorem jednostki jest od  1.09.2010 r. Pani Magdalena Kaernbach-Wojtaś. 
Główną księgową jest od 2.01.1998 r. Pani Jolanta Jędrzejak zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W zespole pełnozatrudnionych jest 55 (w marcu 53) nauczycieli i 9 w wymiarze 4,4 etatów (w marcu 12 na 3,82 etatach) oraz 16 pracowników niebędących nauczycielami na 14,25 (w marcu na 13,75) etatach, z których 13 na 11,25 (w marcu 10,75) etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Do etatów obsługowych wliczono sekretarza szkoły i kierownika gospodarczego, którzy są pracownikami administracji szkoły. Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 3,36%, a pozostałych pracowników o 4,52% (Tabela 1/4  –  Zał. nr 3). Z wymienionych 55 (w marcu 53) nauczycieli, 38 (w marcu 37) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 10 (w marcu 8) – mianowanego, 5 (w marcu 6) – kontraktowego i 2 – stażysty (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega stałej ewaluacji. Wykorzystując wskazówki ubiegłorocznego raportu dokonano zmian w Regulaminie kontroli zarządczej, wprowadzono zmiany w zakresie przetwarzania danych osobowych oraz zarządzania systemem informatycznym. W szczególności zwraca się uwagę na prawidłowy obieg dokumentów, zatwierdzanie dokumentów finansowych, prawidłową realizację planu finansowego, rzetelność i solidność wykonywania sprawozdań finansowych, sposób przeprowadzania kontroli finansowej, ewidencję operacji gospodarczych i majątku szkolnego, komunikację interpersonalną oraz podejmowanie odpowiednich decyzji do prawidłowego funkcjonowania szkoły ze szczególnym uwzględnieniem ochrony danych osobowych. Pracownicy na stanowiskach kierowniczych na bieżąco monitorują skuteczność kontroli zarządczej. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W zespole dokumentuje się identyfikację zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka związanego z osiąganiem zadań. Analizuje się je i ocenia skutki oraz prawdopodobieństwo jego wystąpienia na podstawie utworzonej w jednostce mapy ryzyka. Zidentyfikowane ryzyka odnotowuje się w rejestrze. Określa się także działania podejmowane w celu redukcji ryzyka oraz czynności sprawdzające w ustalonych obszarach i zagadnieniach objętych kontrolą zarządczą (rejestr kontroli wewnętrznej).
Zasady (politykę) rachunkowości w jednostce określa n/w dokumentacja:
•	Ogólne zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych;
•	Metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego;
•	Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych (zakładowy plan kont, wykaz kont i ich funkcjonowanie, wykaz zbiorów danych oraz opis systemu informatycznego);
•	Opis systemu ochrony danych i ich zbiorów, w tym; dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł 5 umów zleceń – na otwarte pracownie matematyczne w kwocie 1 828,68 zł. Do końca września 2011 r. § 4170 wykonano w kwocie 2 256,31 zł, w której zawarto także zobowiązanie za 2010 rok – 427,63 zł. 
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 3 430 718,00 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 69,14%, a budżet roku 2009 – 3 659 917,82 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 70,45%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 3 865 220,35 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 71,22%, wynagrodzenia bezosobowe –0,16%, a na odpis ZFŚS – 5,58% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 3 950 996 zł, tj. o 2,20% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 77,08%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 73,54%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 824 867 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 2 077 432,84 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 1 854 012,36 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  223 420,48 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 601,42 zł
•	pozostali pracownicy                 1 791,09 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 242 906,70 zł, z czego 217 101,63 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 25 805,07 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 15,91%,
-	premia stanowiła                                               - 19,81% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,42% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 6,55%, z czego nauczycieli o 7,32%, a pozostałych pracowników o 0,49% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 169 728,27 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 169 601,00  zł tj. w 99,93% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 153 685,05 zł, a wykonano go w kwocie 153 685,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 501,58 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 5,86% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 412 507,70 zł, tj. 10,44% jej planowanych wydatków rocznych.

8.	Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 12 w Zabrzu, ul. Gen. W. Andersa 64, składa się z 9-oddziałowego Gimnazjum nr 4 z oddziałami integracyjnymi (186, w marcu 194), 6-oddziałowego IV Liceum Ogólnokształcącego (149, w marcu 161), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 7,69% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny zespołu – 276304230. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.2003 r. Pan Jacek Szkarłat. 
Główną księgową jest od 1.03.1993 r. Pani Danuta Niedospał zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W zespole pełnozatrudnionych jest 32 (w marcu 33) nauczycieli i 16 w wymiarze 5,56 etatów (w marcu 12 na 5,11 etatach) oraz 11 pracowników niebędących nauczycielami na 10,25 etatach, z których 8 na 7,25 etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 4,35%, a pozostałych pracowników wzrosło o 0,89% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 32 (w marcu 33) nauczycieli, 15 (w marcu 14) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 8 – mianowanego i 9 (w marcu 11) – kontraktowego (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. W zarządzeniu wprowadzającym system zmieniono zapisy sugerowane przez kontrolujących w raporcie z dnia 31.01.2011 r. Dokonano także aktualizacji niektórych zapisów w zasadach prowadzenia rachunkowości. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/ 2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce dokonuje się identyfikacji zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka związanego z osiąganiem zadania i zapoznaje się z nią pracowników. Spośród kluczowych ryzyk wybrano te związane z: wysokością posiadanych środków finansowych (budżetem); zarządzaniem obiektem (stanem technicznym); zarządzaniem zasobami ludzkimi; zarządzaniem informacją; zarządzaniem bezpieczeństwem pracowników, uczniów i samego obiektu. Poddano je analizie, oceniono możliwe skutki oraz określono postępowanie w tych sytuacjach. Działania związane z zarządzaniem ryzykiem są permanentnie doskonalone.
Realizację planu finansowego w szkole gwarantują Szczególne zasady prowadzenia rachunkowości oraz planów kont w roku obrotowym 2011 w ZSO Nr 12 z załącznikami: Instrukcja sporządzania, obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych; Zasady funkcjonowania kont; Zakładowy plan kont; Instrukcja inwentaryzacyjna; Instrukcja dot. przechowywania i zabezpieczenia dokumentów finansowo-księgowych; Procedury przeniesień w planie finansowym itp.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł jedną umowę zlecenia – na otwarte pracownie matematyczne w kwocie 1 120,00 zł. Do końca września 2011 r. § 4170 wykonano w kwocie 1 391,35 zł. Nie podano pełnego rozliczenia tej kwoty.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 164 571,78 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 69,24%, a budżet roku 2009 – 2 369 099,19 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 69,87%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 632 867,87 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 70,36%, wynagrodzenia bezosobowe –0,08%, a na odpis ZFŚS – 5,98% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 2 646 432 zł, tj. o 0,52% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 78,91%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 74,26%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 873 185 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 391 041,97 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 1 204 701,65 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  186 340,32 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 538,35 zł
•	pozostali pracownicy                 2 019,95 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 154 542,94 zł, z czego 133 801,31 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 20 741,63 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,45%,
-	premia stanowiła                                               - 25,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 24,57% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 24,91% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 4,13%, z czego nauczycieli o 4,52%, a pozostałych pracowników o 1,71% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 113 644,83 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 109 474,00  zł tj. w 96,33% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 110 913,71 zł, a wykonano go w kwocie 110 749,00 zł, tj. w 99,85% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 666,14 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 14,41% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 264 016,94 zł, tj. 9,98% jej planowanych wydatków rocznych.
9.	Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 13 w Zabrzu, ul. Wajdy 7, składa się z 10-(w marcu 12-)oddziałowego Gimnazjum nr 13 (216, w marcu 248 uczniów) i 3-(w marcu 4-)oddziałowego VI Liceum Ogólnokształcącego (65, w marcu 87 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmalała o cztery, a średnioroczna liczba uczniów o 21,14% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny zespołu – 276304163. 
Dyrektorem jednostki jest od 1997 r. Pani Teresa Smolka-Bier. 
Główną księgową jest od 1.09.2002 r. Pani Maria Czyż zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W zespole pełnozatrudnionych jest 39 nauczycieli i 3 w wymiarze 1,44 etatów (w marcu 10 na 4,17 etatach) oraz 13 pracowników niebędących nauczycielami na 10,5 etatach, z których 9 na 7 etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 10,26%, a pozostałych pracowników o 6,67%  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 39 nauczycieli, 33 (w marcu 32) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 4 – mianowanego i 2 (w marcu 3) – kontraktowego (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. W odpowiedzi na uwagi kontrolujących w ubiegłorocznym raporcie wprowadzono Zasady kontroli zarządczej. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce zidentyfikowano zewnętrzne i wewnętrzne ryzyko, opisano je, dokonano oceny ryzyka, przyjęto mechanizmy kontrolne oraz wskazano osoby odpowiedzialne za działanie. Z wynikami działań zapoznano pracowników. Powierzenia zakresów obowiązków i odpowiedzialności znajdują się w aktach osobowych.
W załączniku nr 1 do ankiety wymieniono jedenaście dokumentów zapewniających realizację planu finansowego, z których żaden nie określa w pełni przyjętych w zespole zasad, czy polityki rachunkowości. Dokument taki należy opracować.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł trzy umowy zlecenia, z których tylko jedną  w rozdziale podstawowym na otwarte pracownie matematyczne w kwocie 896,00 złotych oraz dwie umowy o dzieło, z których w rozdziale 80120 jedną na uporządkowanie składnicy akt za 2 tys. zł. Do końca września 2011 r. § 4170 wykonano w całości w kwocie 2 896,00 zł. 
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 3 340 083,29 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 66,62%, a budżet roku 2009 – 3 362 327,59 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,28%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 3 399 788,00 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 67,30%, wynagrodzenia bezosobowe –0,05%, a na odpis ZFŚS – 5,77% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 3 015 207 zł, tj. o 11,31% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 79,24%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 77,19%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 038 854 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 573 889,03 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 1 385 483,81 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  188 405,22 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 635,01 zł
•	pozostali pracownicy                 1 993,71 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 175 919,01 zł, z czego 155 392,36 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 20 526,65 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,88%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. zmalały do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 6,98%, z czego nauczycieli o 6,72%, a pozostałych pracowników o 8,80% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 127 309,09 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 127 112,00  zł tj. w 99,85% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 132 251,74 zł, a wykonano go w kwocie 132 063,00 zł, tj. w 99,86% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 837,42 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 16,56% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 303 031,01 zł, tj. 10,05% jej planowanych wydatków rocznych.

10.	 Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 14 w Zabrzu, ul. Korczoka 98, składa się z 7-oddziałowego Gimnazjum nr 17 (179, w marcu 189 uczniów) i 3-oddziałowego VIII Liceum Ogólnokształcącego (78, w marcu 80 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmalała o jeden, a średnioroczna liczba uczniów o 7,34% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny zespołu – 276795920. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.2000 r. Pani Alicja Szostek. 
Główną księgową jest od 1.09.2000 r. Pani Kornelia Mielcarek, zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.   
W zespole pełnozatrudnionych jest 22 (w marcu 25) nauczycieli i 9 w wymiarze 5,04 etatów (w marcu 6 na 2,59 etatach) oraz 10 pracowników niebędących nauczycielami na 9,5 etatach, z których 8 na 7,75 etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 3,77%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 22 (w marcu 25) nauczycieli, 18 (w marcu 19) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 2 – mianowanego i 2 (w marcu 4) kontraktowego (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Kontynuowane są prace doskonalące w/w system. Analiza dokumentacji zmierza do przystosowania jej do aktualnych zadań szkoły oraz do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawnych. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce prowadzona jest identyfikacja zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka. Jest ona dokumentowana w kwestionariuszach identyfikacji ryzyka oraz w arkuszach jego analizy. W toku analizy ryzyko jest oceniane, hierarchizowane, a następnie monitorowane dla oceny funkcjonowania mechanizmów kontrolnych pod kątem ich skuteczności i efektywności. Definiowane są działania do postępowania z ryzykiem oraz wskazywane osoby odpowiedzialne za te działania. Każde zidentyfikowane ryzyko analizowane jest pod kątem możliwych skutków i prawdopodobieństwa jego wystąpienia. Określany jest poziom ryzyka akceptowalnego i sposób postępowania ze zidentyfikowanym ryzykiem. Z wynikami tych działań zapoznawani są pracownicy.
Z posiadanych dokumentów wymaganych art. 10 ustawy o rachunkowości wymieniono m.in.: Zasady prowadzenia ewidencji finansowo-księgowej: Zakładowy plan kont; Instrukcję obiegu dokumentów finansowo-księgowych; Instrukcję dot. ochrony danych, przechowywania dokumentów i ich zabezpieczenia; Dokument dopuszczający  do używania system finansowo-księgowy; Metody wyceny aktywów i pasywów; Instrukcję inwentaryzacyjną; Wykaz zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na informatycz. nośnikach danych; Instrukcję opisującą system przetwarzania danych i opis systemu informatycznego stosowanego w jednostce.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł jedną umowę zlecenia na otwarte pracownie matematyczne w kwocie 560,00 złotych oraz jedną umowę o dzieło na porządkowanie i pielęgnację roślin w szkolnym ogrodzie botanicznym za 600 zł. Do końca września 2011 r. § 4170 wykonano w kwocie 1 186,27 zł. Nie podano czego dotyczyła pozostała kwota 26,27 zł.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 969 512,08 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 65,55%, a budżet roku 2009 – 2 026 002,10 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 66,45%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 197 553,23 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 64,08%, wynagrodzenia bezosobowe –0,10%, a na odpis ZFŚS – 5,73% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 1 986 050 zł, tj. o 9,62% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,52%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 74,63%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 374 660 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 025 860,66 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 866 578,88 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  159 281,78 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 555,63 zł
•	pozostali pracownicy                 1 862,94 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 114 878,99 zł, z czego 96 975,96 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 17 903,03 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,22%,
-	premia stanowiła                                               - 19,59% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,65% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,69% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 0,93%, z czego nauczycieli o 0,21%, a pozostałych pracowników o 5,03% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 83 890,76 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 83 891,00  zł tj. w 100% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 81 325,48 zł, a wykonano go w kwocie 80 671,00 zł, tj. w 99,20% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 678,81 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 4,39% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 198 769,99 zł, tj. 10,01% jej planowanych wydatków rocznych.

11.	 Centrum Kształcenia Ogólnego i Zawodowego w Zabrzu, ul. Zwrotnicza 11, składa się z 17-oddziałowego Gimnazjum nr 6 (243, w marcu 267 uczniów), 8-(w marcu 9-)oddziałowej Zasadniczej Szkoły Zawodowej Nr 7 (124, w marcu 143 uczniów), 1-(w marcu 3-)oddziałowego Technikum Uzupełniającego Nr 4 dla Dorosłych (8, w marcu 23 uczniów) i (w marcu 1-) oddziałowej Zasadniczej Szkoły Zawodowej Nr 1 dla Dorosłych (w marcu 7 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmalała o jeden, a średnioroczna liczba uczniów o 4,63% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 276937030. 
Dyrektorem jednostki jest od 19.05.2008 r. Pani Mariola Walas. 
Główną księgową od dnia 1.05.1997 r. jest Pani Agnieszka Wierzejska zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W centrum pełnozatrudnionych jest 46 nauczycieli i 13 w wymiarze 5,96 etatów (w marcu 12 na 6,12 etatach) oraz 11 pracowników niebędących nauczycielami na 10,5 etatach, z których 7 na 7 etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 0,20%, a pozostałych pracowników o 2,38%  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 46 nauczycieli, 22 (w marcu 21) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 15 (w marcu 12) – mianowanego i 9 (w marcu 13) – kontraktowego (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Zastosowano się do uwag kontrolujących zawartych w ubiegłorocznym raporcie. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W ramach kontroli zarządczej w 2011 r. szczególnej uwadze poddano n/w obszary: Gospodarka finansowo-majątkowa; Dyscyplina i organizacja pracy; Przestrzeganie prawa oświatowego. W obszarach tych zidentyfikowano ryzyko, określono jego poziom, przyczyny i skutki. Zagadnienia z działań w tym zakresie omawiano na posiedzeniach Rady Pedagogicznej. Znalazły one także odzwierciedlenie w wielu zarządzeniach wewnętrznych. W czasie kontroli stwierdzono, że gospodarka finansowa prowadzona jest zgodnie z planem, środki wydawane w sposób racjonalny i celowy, a zobowiązania regulowane terminowo. W zakresie organizacji pracy zagrożenie stanowią nieobecności pracowników (urlopy macierzyńskie, długotrwałe L-4), skutki których redukowane są umiejętnie organizowanymi zastępstwami. Przestrzeganie zasad bhp i działania zapobiegawcze w tej dziedzinie sprawiło, że w 2011 r. nie stwierdzono w szkole żadnych wypadków. Zmianom w prawie oświatowym i w dziedzinach powiązanych z nim przeciwdziała się poprzez bieżące szkolenia pracowników.
W szkole wprowadzono zasady polityki rachunkowości (zarządzenie nr 17 i 17a z dnia 1.02.2011 r.). Obowiązuje także: Zakładowy plan kont; Instrukcja inwentaryzacyjna; Ewidencja druków ścisłego zarachowania.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. szkoła zawarła 9 miesięcznych umów o dzieło na realizację zadań bhp po 260,00 zł. Do końca września 2011 r. w § 4170 nie notowano żadnych wydatków, a wynikające z w/w umów, z nieznanych kontrolującym przyczyn, zaksięgowano w § 4300.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 804 754,22 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 67,57%, a budżet roku 2009 – 3 020 392,78 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 69,05%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 3 164 044,07 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 69,58%, wynagrodzenia bezosobowe –0,09%, a na odpis ZFŚS – 6,28% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 3 447 360 zł, tj. o 8,95% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 80,07%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 78,12%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 457 702 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 919 892,23 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 1 758 848,80 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  161 043,43 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w centrum kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 873,69 zł
•	pozostali pracownicy                 1 745,73 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 203 255,96 zł, z czego 184 471,93 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 18 784,03 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 15,78%,
-	premia stanowiła                                               - 19,92% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,75% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,69% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 14,08%, z czego nauczycieli o 15,34%, a pozostałych pracowników o 1,93% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w centrum 147 203,16 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 140 684,00  zł tj. w 95,57% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 138 352,91 zł, a wykonano go w kwocie 138 332,00 zł, tj. w 99,98% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w centrum wynosiły w okresie analizowanym 744,38 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 16,38% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 343 939,96 zł, tj. 9,98% jej planowanych wydatków rocznych.

12.	  Zespół Szkół Nr 17 w Zabrzu, ul. Piłsudskiego 58, składa się z  2-(w marcu 3-)oddziałowej Szkoły Policealnej (34, w marcu 49 słuchaczy), 12-oddziałowego Technikum Nr 8 (311, w marcu 320 uczniów) i 2-oddział. Zasadniczej Szkoły Zawodowej Nr 1 (40, w marcu 37 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów zmalała o 3,86% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 000026181. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.2007 r. Pani Lucyna Granda. 
Główną księgową jest od 1.09.1995 r. Pani Janina Kujawa zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W zespole pełnozatrudnionych jest 25 (w marcu 26) nauczycieli i 17 (w marcu 15) w wymiarze 7,42 (w marcu 5,98) etatów oraz 7 pracowników niebędących nauczycielami na 6,75 etatach, z których 5 na 4,75 etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 0,76%, a pozostałych pracowników pozostało bez zmian  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 25 (w marcu 26) nauczycieli, 13 (w marcu 11) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 11 (w marcu 8) – mianowanego i 1 (w marcu 7) – kontraktowego (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji na podstawie samooceny, kontroli zewnętrznych i bieżącej analizy zmian w przepisach prawa dotyczącego szkoły. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Zarządzanie ryzykiem reguluje w zespole instrukcja. Zdefiniowano w nim główne cele i zadania jednostki. Zdefiniowane ryzyka zewnętrzne i wewnętrzne zarejestrowano w rejestrze ryzyka. Poddano je analizie, w której ustalono prawdopodobieństwo zaistnienia oraz jego skutki. W stosunku do istotnych ryzyka ustalono rodzaj reakcji w celu redukcji do poziomu akceptowalnego. Z działaniami tymi na bieżąco zapoznawani są pracownicy.
W załączniku nr 1 do ankiety wymieniono: Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych; Instrukcję inwentaryzacyjną; Instrukcję kasową; Instrukcję w sprawie przechowywania dokumentów i ich zabezpieczania oraz Zakładowy plan kont. Dokumenty te nie ustalają w całości zasad (polityki) rachunkowości, jakie musi przyjąć zespół aby zadość uczynić wymogom art. 10 ustawy o rachunkowości. 
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł dwie umowy zlecenia na pracownie matematyczne za 522,48 i 889,56 zł oraz dwie umowy o dzieło: na przygotowanie wniosku aplikacyjnego do programu Leonardo da Vinci za 1500,00 zł i remont sali lekcyjnej i pomieszczenia biurowego za 3 tys. zł. Do końca września 2011 r. § 4170 wykonano w kwocie 3 241,93 zł. Nie podano pełnego rozliczenia tej kwoty – brak 329,89 zł. Ostatnią z w/w umów zapłacono z § 4270.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 813 404,86 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 70,08%, a budżet roku 2009 – 2 027 743,41 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 66,39%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 109 462,78 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 66,61%, wynagrodzenia bezosobowe –0,20%, a na odpis ZFŚS – 6,17% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 2 091 623 zł, tj. o 0,85% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 79,70%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 77,38%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 417 160 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 096 664,72 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 966 840,73 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  129 823,99 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 382,45 zł
•	pozostali pracownicy                 2 137,02 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 123 611,62 zł, z czego 109 734,46 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 13 877,16 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 19,69%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,39% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 6,57%, z czego nauczycieli o 7,46%, a pozostałych pracowników o 0,44% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 93 274,47 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 93 231,00  zł tj. w 99,95% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 86 750,47 zł, a wykonano go w kwocie 86 750,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 464,23 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 8,02% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 216 842,62 zł, tj. 10,37% jej planowanych wydatków rocznych.

13.	 Zespół Szkół Nr 18 w Zabrzu, ul. Sitki 55, składa się z 6-oddziałowej Szkoły Podstawowej nr 35 (116, w marcu 126 uczniów), z 6-oddziałowej Ogólnokształcącej Szkoły Sztuk Pięknych (93, w marcu 96 uczniów) i z 4-oddziałowego Liceum Plastycznego (92, w marcu 104 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów zmalała  o 8,36% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 277873615. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.05.2008 r. Pani Iwona Gawrychowska.
Główną księgową jest od 12.12.1996 r. Pani Aleksandra Laszek zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W zespole pełnozatrudnionych jest 37 (w marcu 34) nauczycieli i 25 w wymiarze 13,05 etatów (w marcu 27 na 14,89 etatach) oraz 14 (w marcu 15) pracowników niebędących nauczycielami na 12,25 (w marcu 13,25) etatach, z których 11 (w marcu 12) na 9,25 (w marcu 10,25) etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 1,69%, a pozostałych pracowników wzrosło o 3,43%  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 37 (w marcu 34) nauczycieli, 12 (w marcu 9) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 14 (w marcu 15) – mianowanego, 8 – kontraktowego i 2 (w marcu 1) – stażysty (Tabela 2/4 – Zał. nr 4)
System kontroli zarządczej podlega stopniowej ewaluacji. Kontrola obejmuje zgodność i aktualność procedur, regulaminów i instrukcji z obowiązującymi przepisami prawa. Dokonano zmian sugerowanych w ubiegłorocznym raporcie (zarządzenie nr 5/11 z dnia 1.02.2011 r.). Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W zespole jest prowadzona i dokumentowana identyfikacja zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka, jego analiza, ocena, skutki i działania redukujące je. Z wynikami zapoznawani są na bieżąco pracownicy, którym powierzono nowe zakresy obowiązków i odpowiedzialności i dołączono je do ich akt osobowych.
Zarządzeniem nr 2/11 z dnia 3.01.2011 r. wprowadzono Zasady polityki rachunkowości, które zawierają: Określenie roku obrotowego, okresów sprawozdawczych oraz ustalenie wyniku finansowego; Metody wyceny aktywów i pasywów; Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym Zakładowego planu kont; Opis systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów; Instrukcję obiegu i kontroli dokumentów księgowych; Procedury tworzenia planów finansowych; Instrukcje; inwentaryzacyjną, kasową, druków ścisłego zarachowania.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej nie zweryfikowano zapisów, które umożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł jedną umowę zlecenia na pracownie matematyczne za 755,73 zł. Do końca września 2011 r. § 4170 wykonano w kwocie 922,96 złotych. Nie podano pełnego rozliczenia tej kwoty – brak 167,23 zł.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 720 234,93 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 66,83%, a budżet roku 2009 – 3 000 240,22 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 66,53%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 950 926,76 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,88%, wynagrodzenia bezosobowe –0,09%, a na odpis ZFŚS – 6,80% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 2 959 269 zł, tj. o 0,28% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 76,46%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 73,70%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 100 817 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 548 271,14 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 1 315 379,50 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  232 891,64 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                2 995,56 zł
•	pozostali pracownicy                 2 042,37 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 179 099,03 zł, z czego 152 882,88 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 26 216,15 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 16,16%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 18,42% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,59% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 4,38%, z czego nauczycieli o 3,47%, a pozostałych pracowników o 9,81% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 145 995,18 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 146 606,71  zł tj. w 100,42% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). Przekroczenie o 611,53 zł. W rozmowie telefonicznej z główną księgową ustalono, że po wysłaniu ankiety dokonano korekty odpisu. Wzrost zatrudnienia nauczycieli o 0,11 etatu i 2,75 etaty pracowników niepełnosprawnych spowodowały wzrost odpisu o 797,45 zł. W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 138 459,23 zł, a wykonano go w kwocie 138 304,73 zł, tj. w 99,89% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności podawania w ankiecie informacji o dodatkowych uprawnieniach pracowników do zwiększonego odpisu na ZFŚS.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 791,43 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 11,23% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 325 705,74 zł, tj. 11,01% jej planowanych wydatków rocznych.

14.	  Zespół Szkół Sportowych w Zabrzu, ul. Płaskowickiej 2, składa się            z 9-oddziałowej Szkoły Podstawowej nr 19 (148, w marcu 138 uczniów),    3-oddziałowej Szkoły Mistrzostwa Sportowego (36, w marcu 30 uczniów), 6-oddziałowego Gimnazjum Nr 19 (117, w marcu 111 uczniów, 3-oddziałowego Gimnazjum Mistrzostwa Sportowego (12, w marcu 13 uczniów) i z 3-oddziałowego X Liceum Profilowanego (85, w marcu 79 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów  wzrosła o 4,97% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 276576223. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.12.2008 r. Pani Wioletta Stępień.
Główną księgową jest od 1.07.2009 r. Pani Sonia Nowak, która od 1.06.2008 roku pełniła obowiązki gł. księgowej. Zatrudniona w zespole na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy od 16.10.2003 r., której obowiązki i odpowiedzialność powierzono jej zgodnie z ustawą o finansach publicznych. Od 9.04.2010 r. do 10.03.2011 r. zastępowała ją Pani Janina Kujawa.
W zespole pełnozatrudnionych jest 49 (w marcu 48) nauczycieli i 16 w wymiarze 8,89 etatów (w marcu 17 na 9,28 etatach) oraz 13 pracowników niebędących nauczycielami na 12 etatach, z których 10 na 9 etat. obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 4,22%, a pozostałych pracowników zmalało o 2,95%  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 49 (w marcu 48) nauczycieli, 26 (w marcu 24) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 13 (w marcu 12) – mianowanego, 8 (w marcu 12) – kontraktowego i 2 – stażysty (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Dodano procedury dotyczące antymobingu. Na bieżąco, w ślad za zmieniającym się prawem, uaktualniane są dokumenty wewnętrzne. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce dokumentuje się identyfikację zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka związanego z osiąganiem zadań i zapoznaje się z nią pracowników. Jest to zbyt ogólne stwierdzenie i wg kontrolujących zagadnienia te należało opisać szerzej.
Z dokumentów, o których mówi art. 10 ustawy o rachunkowości w zespole obowiązują: Polityka (zasady) rachunkowości; Instrukcja obiegu dokumentów księgowych; Instrukcja inwentaryzacyjna; Instrukcja kasowa; Procedury kontroli finansowej; Regulamin zamówień publicznych o wartości zamówienia 14 000 Euro.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł 24 umowy cywilnoprawne, z których większość spoza rozdziałów podstawowych na „Akcję Zima” oraz „Bezpieczną Wodę”. Pozostałe, to trzy umowy zlecenia: jedna na otwarte pracownie matematyczne za 476,55 zł, dwie na prace w zastępstwie księgowej po 650,00 zł oraz jedna umowa o dzieło na 5-letni przegląd techniczny budynku za 2 340,00 zł. Do końca września 2011 r. § 4170 wykonano w kwocie 2 790,93 zł. Nie rozliczono jej dokładnie, a umowy z zastępstwa księgowej zaksięgowano, nie wiadomo dlaczego, w § 4300.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 3 053 793,32 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 63,85%, a budżet roku 2009 – 3 279 642,48 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 68,14%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 3 538 327,00 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,53%, wynagrodzenia bezosobowe –0,38%, a na odpis ZFŚS – 6,10% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 3 762 295 zł, tj. o 6,33% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 77,89%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 73,38%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 644 085 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 940 333,02 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 1 735 173,58 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  205 159,44 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 361,76 zł
•	pozostali pracownicy                 1 870,02 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 229 367,75 zł, z czego 206 816,06 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 22 551,69 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 15,01%,
-	premia stanowiła                                               - 19,99% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,49% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 18,16% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 13,52%, z czego nauczycieli o 15,21%, a pozostałych pracowników o 1,00% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 170 142,93 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 166 013,00  zł tj. w 97,57% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 153 736,58 zł, a wykonano go w kwocie 147 954,12 zł, tj. w 96,24% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Zwracają jednak uwagę na konieczność dokonywania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty i przed zakończeniem roku budżetowego oraz na bardziej dokładne wyliczenia.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 856,88 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 7,26% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 395 380,75 zł, tj. 10,51% jej planowanych wydatków rocznych.

15.	 Zabrzańskie Centrum Kształcenia Ogólnego i Zawodowego w Zabrzu, ul. Piłsudskiego 58, składa się z 11-oddziałowego Technikum Nr 6 (251, w marcu 240 uczniów), w marcu 1-oddziałowego VI Liceum Profilowanego (19 uczniów), 2-(w marcu 4-)oddziałowego X Liceum Ogólnokształcącego (36, w marcu 87 uczniów) i 4-(w marcu 5-)oddziałowej Zasadniczej Szkoły Zawodowej Nr 6 (87, w marcu 100 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o cztery, a liczba uczniów o 19,0% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 000201678. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.2011 r. Pani Marzena Wiercigroch, która zastąpiła na tym stanowisku Panią Barbarę Kaźmierską-Kuś. 
Główną księgową od dnia 1.05.2006 r. jest Pani Danuta Maciejczyk zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W centrum pełnozatrudnionych jest 40 (w marcu 47) nauczycieli i 2 w wymiarze 1,37 (w marcu 1,12) etatów oraz 18 (w marcu 20) pracowników niebędących nauczycielami na 17,5 (w marcu 19,5) etatach, z których 14 (w marcu 15) odpowiednio na: 13,5 i 14,5 etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 6,08%, a pozostałych pracowników o 11,31%  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 40 (w marcu 47) nauczycieli, 26 (w marcu 29) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 10 (w marcu 12) – mianowanego i 4 (w marcu 6) – kontraktowego (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Zmiana na stanowisku dyrektora spowodowała opóźnienia w tym zakresie. Procedury związane z identyfikacją i analizą ryzyka są dopiero wprowadzane. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Centrum posiada Zasady polityki rachunkowości wprowadzone zarządzeniem nr 2 z dnia 1.01.2011 r. obejmujące wykaz kont księgi głównej z podziałem na konta bilansowe i pozabilansowe. Zakładowy plan kont obejmuje ogólne zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych, ich powiązań z kontami ksiąg pomocniczych, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń oraz zasady ewidencji operacji gospodarczych na poszczególnych kontach. Określono ponadto sposób wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego. Jednostka posiada także: Wykaz zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na komputerowych nośnikach danych; Instrukcję sporządzania, obiegu i kontroli dowodów księgowych; Zasady i tryb przeprowadzania czynności likwidacyjnych majątku rzeczowego.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją poddano weryfikacji, po czym przekazana zostanie  do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowane zostaną zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. centrum zawarło pięć umów zleceń, z których dwie na przeprowadzenie ćwiczeń geodezyjnych za 4 478,40 i 3 358,80 zł oraz trzy na otwarte pracownie matematyczne po 1 044,96 zł każda. Do końca września 2011 r. § 4170 wykonano w kwocie 11 642,07 zł. Nie podano jednak pełnego rozliczenia tej kwoty.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 3 730 142,65 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 63,62%, a budżet roku 2009 – 3 904 824,60 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,25%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 3 758 267,31 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,57%, wynagrodzenia bezosobowe –0,38%, a na odpis ZFŚS – 5,79% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 3 561 831 zł, tj. o 5,23% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 80,63%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 79,50%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 479 617 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 971 332,69 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 1 654 437,62 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  316 895,07 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w centrum kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 361,76 zł
•	pozostali pracownicy                 1 870,02 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 229 367,75 zł, z czego 171 984,78 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 34 118,40 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,83%,
-	premia stanowiła                                               - 19,79% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,89% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 3,23%, z czego nauczycieli o 4,83%, a pozostałych pracowników zmalały o 4,42% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w centrum 148 597,61 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 148 597,62  zł tj. w 100% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 149 210,34 zł, a wykonano go w kwocie 149 210,35 zł, tj. w 100% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w centrum wynosiły w okresie analizowanym 756,15 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym aż o 21,90% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 377 965,36 zł, tj. 10,61% jej planowanych wydatków rocznych.

16.	 Zespół Szkół Mechaniczno-Samochodowych w Zabrzu, ul. Franciszkańska nr 4, składa się z 11-oddziałowej Zasadniczej Szkoły Zawodowej Nr 8 (253, w marcu 241 uczniów), 12-oddziałowego Technikum Nr 2 (258, w marcu 262 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów nie zmieniła się, a średnioroczna liczba uczniów  zmalała o 1,94% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 000695545. 
Dyrektorem jednostki jest od  1.09.1991 r. Pan Krystian Witowski. 
Główną księgową jest od 1.09.1993 r. Pani Grażyna Brela zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W zespole pełnozatrudnionych jest 33 nauczycieli i 7 w wymiarze 2,8 etatów (w marcu 9 na 4,25 etatach) oraz 14 (w marcu 13) pracowników niebędących nauczycielami na 12 (w marcu 11,5) etatach, z których 10 na 9 etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 1,07%, a pozostałych pracowników wzrosło o 2,87%  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 33 nauczycieli, 15 (w marcu 14) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 7 (w marcu 8) – mianowanego, 11 (w marcu 10) – kontraktowego i w marcu jeden – stażysty (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Nie stwierdzono niekorzystnych zmian w sferze organizacji pracy szkoły. Zmiany w zatrudnieniu, jak wcześniej podano, były niewielkie. Zwiększenie planu uzasadnione było planowanymi podwyżkami płac nauczycieli oraz zwiększeniem podatku VAT. Zespół jest najtańszą szkołą średnią w mieście w wydatkach na jednego ucznia. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce dokumentuje się identyfikację zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka przy pomocy: kwestionariusza identyfikacji ryzyka, analizy ryzyka oraz rejestru ryzyka. Dla jego redukcji podejmowane są odpowiednie działania. Pracownicy są na bieżąco informowani o okolicznościach stwarzających ryzyko, jego możliwych skutkach oraz podejmowanych działaniach.
Zgodnie z zarządzeniem w sprawie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości oraz zarządzania środkami publicznymi w zespole obowiązują: Instrukcja obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych; Instrukcja w sprawie udokumentowania zmian w stanie środków trwałych; Instrukcja inwentaryzacyjna; Instrukcja kasowa; Instrukcja w zakresie wydatków strukturalnych; Instrukcja w sprawie przechowywania dokumentów i ich zabezpieczenia; Zakładowy plan kont. Brakuje wśród tych dokumentów przede wszystkim przyjętego opisu stosowanych programów komputerowych i innych elementów składowych omawianej polityki rachunkowości.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Nie podano, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które umożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł jedną umowę zlecenia na otwarte pracownie matematyczne za 1 175,16 zł. Do końca września 2011 r. § 4170 wykonano w takiej właśnie kwocie.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 344 871,60 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 67,68%, a budżet roku 2009 – 2 488 302,72 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 68,62%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 559 193,66 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 68,20%, wynagrodzenia bezosobowe –0,07%, a na odpis ZFŚS – 6,09% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 2 647 715 zł, tj. o 3,46% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 73,97%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 70,26%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 853 786 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 302 490,55 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 1 103 075,87 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  199 414,68 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 387,62 zł
•	pozostali pracownicy                 1 872,97 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 156 018,23 zł, z czego 133 433,40 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 22 584,83 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,00%,
-	premia stanowiła                                               - 19,29% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,98% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,37% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 4,72%, z czego nauczycieli o 3,53%, a pozostałych pracowników o 11,81% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 111 953,26 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 114 173,00  zł tj. w 101,98% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). Przekroczenie o 2 219,74 zł. Jeżeli do końca roku  nie dokonano korekty odpisu, a zatrudnienie nie zmieniło się, o kwotę tę należy zmniejszyć środki ZFŚS, przekazać ją na rachunek podstawowy zespołu, a następnie zwrócić UM w Zabrzu. W przypadku zmiany średniorocznego zatrudnienia, przed dokonaniem w/w czynności, należy ją odpowiednio skorygować. W ubiegłym roku prawidłowy odpis ZFŚS wynosił 105 604,24 zł, a wykonano go w kwocie 106 215,00 zł, tj. w 100,58% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Przekroczenie o 610,76 zł. W raporcie kontroli z dnia 31.01.2011 r. wg danych na koniec września, wykazano je w kwocie 219,56 zł, którą 17 marca 2011 r. zwrócono do UM w Zabrzu. Nie dokonano jednak korekty odpisu wynikającej ze zmniejszonego zatrudnienia i stąd wykazany wzrost tej kwoty. Do rozliczenia odpisu za 2010 r. pozostało więc do zwrotu – 391,20 zł. Podane kwoty przekroczenia odpisu za lata 2010-11 należy zwrócić do dnia 29 lutego 2012 r., a kserokopię przelewu dostarczyć BK UM w Zabrzu.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 430,34 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 5,17% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 270 191,23 zł, tj. 10,20% jej planowanych wydatków rocznych.

17.	  Zespół Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Zabrzu, ul. Traugutta 1, składa się z 10-oddziałowego Technikum Nr 4 (263, w marcu 267 uczniów), 3-oddziałowego IV Liceum Profilowanego (69, w marcu 74 uczniów), 5-oddziałowej Zasadniczej Szkoły Zawodowej Nr 9 (106, w marcu 101 ucz.), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczniów   zmalała o 4,75% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 000201603.
Dyrektorem jednostki jest od 1.03.2007 r. Pani Teresa Ładoś. 
Główną księgową jest od 1.05.2008 r. Pani Anna Intek zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.  
W zespole pełnozatrudnionych jest 25 (w marcu 26) nauczycieli i 14 w wymiarze 10,31 (w marcu 8,14) etatów oraz 11 (w marcu 12) pracowników niebędących nauczycielami na na 10,5 (w marcu 11,5) etatach, z których 7 na 6,5 etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 3,90%, a pozostałych pracowników o 2,17%  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 25 (w marcu 26) nauczycieli, 19 (w marcu 17) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 5 (w marcu 7) – mianowanego i 1 (w marcu 2) – kontraktowego (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Wprowadzono zmiany sugerowane ubiegłorocznym raporcie. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/ 2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce dokumentuje się identyfikację zewnętrznego i wewnętrznego ryzyka związanego z osiąganiem celów i zadań. W kwestionariuszu zarządzania ryzykiem umieszcza się zidentyfikowane ryzyka, następnie analizuje je i opracowuje reakcje na ryzyka. Z wynikami tych działań zapoznawani są pracownicy.
Zespół posiada Politykę rachunkowości opisującą przyjęte zasady rachunkowości, a w szczególności: Ogólne zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych; Metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego; Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym: Zakładowego planu kont zawierającego wykaz kont księgi głównej), ewidencjonowania operacji gospodarczych, zasady prowadzenia ksiąg pomocniczych oraz ich powiązania z kontami księgi głównej; wykazu zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na informatycznych nośnikach danych; opisu systemu przetwarzania danych – systemu informatycznego, metod zabezpieczenia dostępu do danych i ich zbiorów w jednostce; System służący ochronie danych, w tym: dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł cztery umowy zlecenia, z których trzy w rozdziale podstawowym, na otwarte pracownie matematyczne za 413,01 zł, 307,89 zł i 381,24 zł. Do końca września 2011 r. § 4170 wykonano w kwocie 1 426,68 złotych. Nie rozliczono jednak tej kwoty w całości (pozostaje 324,54 zł).
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 433 564,06 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 64,51%, a budżet roku 2009 – 2 434 232,69 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,29%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 534 554,02 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 66,33%, wynagrodzenia bezosobowe –0,10%, a na odpis ZFŚS – 6,21% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 2 541 869 zł, tj. o 0,29% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 74,64%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 72,67%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 715 185 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 246 342,16 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 1 076 781,18 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  169 560,98 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 447,91 zł
•	pozostali pracownicy                 1 674,68 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 140 565,41 zł, z czego 122 421,11 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 18 144,30 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 13,57%,
-	premia stanowiła                                               - 18,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,59% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,88% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 1,27%, z czego nauczycieli o 0,64%, a pozostałych pracowników o 5,47% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 107 335,36 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 107 078,00  zł tj. w 99,76% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 104 447,14 zł, a wykonano go w kwocie 104 447,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 478,37 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 3,07% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 247 643,41 zł, tj. 9,74% jej planowanych wydatków rocznych.

18.	 Zespół Szkół Spożywczych w Zabrzu, ul. Franciszkańska 13, składa się z 10-(w marcu 12-)oddziałowego Technikum Nr 5 (245, w marcu 261 uczniów), 5-oddziałowej Zasadniczej Zawodowej Szkoły Nr 5 (123, w marcu 108 uczniów) i 3-oddziałowego Technikum Uzupełniającego Nr 2 dla Dorosłych (50, w marcu 47 uczniów), będących jednostkami budżetowymi. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmalała o dwa, a średnioroczna liczba uczniów  zmniejszyła się o 9,94% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 000201655. 
Dyrektorem jednostki jest od 1.09.2002 r. Pani Urszula Surel-Hildebrand. 
Główną księgową jest od 16.02.2004 r. Pani Elżbieta Migoda zatrudniona na 
podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W zespole pełnozatrudnionych jest 31 (w marcu 37) nauczycieli i 3 w wymiarze 2,01 (w marcu 1,98) etatów oraz 11 (w marcu 13) pracowników niebędących nauczycielami na 10,63 (w marcu 12,63), z których 8 (w marcu 10) odpowiednio na: 7,63 i 9,63 etatach obsługowych (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 9,54%, a pozostałych pracowników o 5,30%  (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Z wymienionych 31 (w marcu 37) nauczycieli, 21 (w marcu 23) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 9 (w marcu 10) – mianowanego i 1 (w marcu 4) – kontraktowego (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Podjęto działania wskazane w ubiegłorocznym raporcie. Opracowano nowe dokumenty: Rejestr czynności sprawdzających, Rejestr ryzyka. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/ 2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce prowadzona jest identyfikacja ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego mogącego powodować negatywne skutki w realizacji zadań szkoły. Zidentyfikowane ryzyka rejestruje się, analizuje i wypracowuje sposoby jego redukcji. Z działaniami tymi zapoznaje się pracowników.
W zespole obowiązuje Polityka rachunkowości: Zakładowy plan kont; Instrukcja obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych; Instrukcja inwentaryzacyjna majątku trwałego; Instrukcja kasowa; Instrukcja w sprawie udokumentowania zmian w stanie środków trwałych; Instrukcja dotycząca przechowywania dokumentów i ich zabezpieczenia; Zarządzenie w sprawie prowadzenia rachunkowości na informatycznych nośnikach danych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Nie podano, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. zespół zawarł dwie umowy zlecenia na otwarte pracownie matematyczne za 970,32 i 727,74 zł. Do końca września 2011 r. § 4170 wykonano w kwocie 2 017,37 złotych. Nie rozliczono jednak tej kwoty w całości (pozostaje 319,31 zł).
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 2 922 931,97 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 67,56%, a budżet roku 2009 – 2 902 897,29 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 67,52%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 2 964 410,23 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 67,80%, wynagrodzenia bezosobowe –0,05%, a na odpis ZFŚS – 5,89% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/4 – Zał. nr 5).   
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 2 955 433 zł, tj. o 0,30% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 78,00%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 76,82%. Obrazuje to Tabela 3/4 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 028 269 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 558 182,82 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5), z czego 1 331 787,75 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  226 395,07 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w zespole kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/4 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                4 000,44 zł
•	pozostali pracownicy                 2 103,26 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 165 314,64 zł, z czego 141 031,24 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 24 283,40 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,67%,
-	premia stanowiła                                               - 19,51% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,49% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,97% (Tabela 5A/4 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 5,63%, z czego nauczycieli o 5,84%, a pozostałych pracowników o 4,41% (Tabela 6/4 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w zespole 114 888,19 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 114 888,19  zł tj. w 100% (Tabela 4/4 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 118 241,75 zł, a wykonano go w kwocie 118 317,22 zł, tj. w 100,06% (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). Przekroczenie o 75,47 zł, co wykazano w ubiegłorocznym raporcie. Kwotę tę zwrócono UM w Zabrzu przelewem z dnia 30.05.2011 r., którego kopię dołączono do ankiety. Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w zespole wynosiły w okresie analizowanym 614,74 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 12,89% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 280 202,83 zł, tj. 9,48% jej planowanych wydatków rocznych.

V.   I n n e   o ś w i a t o w e   j e d n o s t k i   o r g a n i z a c y j n e

1.	Centrum Kształcenia Praktycznego i Ustawicznego w Zabrzu, ul. 3 Maja 95, składa się: z Centrum Kształcenia Praktycznego (numer statystyczny – 276890959) – 35 (w marcu 36) oddziałów, 563 (w marcu 566) uczniów, z Ośrodka Dokształcania i Doskonalenia Zawodowego (numer statystyczny – 240426836) – 9 (w marcu 10) oddziałów, 107 (w marcu 96) uczniów, z Centrum Kształcenia Ustawicznego Nr 1 (numer statystyczny – 240999006) – 9 (w marcu 7) oddziałów, 179 (w marcu 213) uczniów, które składa się: ze Szkoły Policealnej Nr 9 dla Dorosłych (numer statystyczny – 240999064) – 3 oddziałów, 32 (w marcu 59) uczniów, z ZSZ Nr 2 dla Dorosłych (numer statystyczny – 240999058) – 2 (w marcu 1) oddziałów, 40 (w marcu 59) uczniów i z Technikum Uzupełniającego Nr 5 (nr statystyczny – 241278208) – 4 (w marcu 3) oddziałów, 107 (w marcu 95) uczniów, będących jednostkami budżetowymi. Centrum posiada 53 oddziały, w których kształci się 849 (w marcu 875) uczniów. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba oddziałów zmniejszyła się o 30, a średnioroczna liczba uczniów wzrosła o 5,87% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny centrum – 240584297.
Dyrektorem CKPiU od dnia 1.09.2008 r. jest Pan Ryszard Gruca, poprzednio dyrektor CKP od dnia 1.09.2000 r. i dyrektor CKPiDZ od dnia 1.03.2007 r.
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.01.2004 r. Pani Sylwia Jóźwiak zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W centrum pełnozatrudnionych jest 28 (w marcu 30) nauczycieli i 28 (w marcu 32) w wymiarze 6,39 (w marcu 5,83) etatów oraz 26 ( w marcu 28) pracowników niebędących nauczycielami na 23,5 (w marcu na 25,5) etatach (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 0,51%, a pozostałych pracowników zmalało o 5,54%  (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Z wymienionych 28 (w marcu 30) nauczycieli, 17 (w marcu 16) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 6 (w marcu 7) mianowanego, 5 (w marcu 6) – kontraktowego i jeden w marcu – stażysty. (Tabela 2/3 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Od 23.02.2011 r. jednostka posiada certyfikat wdrożenia systemu zarządzania jakością wg normy ISO 9001:2008. W systemie tym jednym z najważniejszych zagadnień jest stosowanie m.in. procedur kontroli zarządczej. W tym celu: przyjęto metodę identyfikacji ryzyka spójną dla całej jednostki; zidentyfikowano zagrożenia zewnętrzne i wewnętrzne; określono źródła zagrożeń (przyczyny) oraz możliwe ich skutki; określono sposób reakcji na ryzyko i środki ochrony przed zagrożeniami; dokonano określenia poziomu akceptowalności ryzyka; opracowano Księgę jakości; opracowano Księgę kompetencji; opracowano szereg procedur i instrukcji do prawidłowego funkcjonowania placówki oświatowo-wychowawczej; założono, że ewaluacja systemu kontroli zarządczej prowadzona będzie także w czasie audytów systemu zarządzania jakością, których w okresie objętym kontrolą przeprowadzono cztery, w tym jeden zewnętrzny. Uwagi z ubiegłorocznego raportu skorygowano.
Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Zgodnie z Zasadami oceny ryzyka i przyjętą metodą RISK SCORE do dokumentowania ryzyka wykorzystuje się formularze: Karta informacji o zagrożeniach  i Karta informacji o ryzyku zawierające w szczególności: opis zagrożenia, jego źródło, możliwe skutki, środki ochrony, ekspozycję, prawdopodobieństwo wystąpienia oraz kategorię ryzyka. Z wynikami tych działań zapoznaje się pracowników.
Zarządzeniem nr 01/2011 z dnia 3.01.2011 r. ustalono w centrum Zasady prowadzenia rachunkowości obejmujące: 
•	Określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych oraz zasady opracowywania, obiegu i kontroli dowodów księgowych;
•	Zasady prowadzenia inwentaryzacji składników majątkowych, dokonywania zmian w stanie środków trwałych, zasady wyceny aktywów i pasywów oraz zasady ustalania wyniku finansowego;
•	Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, a w szczególności: Zakładowy plan kont, wykaz ksiąg rachunkowych oraz opis wykorzystywanego systemu informatycznego;
•	Zasady przechowywania i zabezpieczania dokumentów finansowo-księgowych;
•	Instrukcję prowadzenia gospodarki kasowej;
•	Zasady organizacji i funkcjonowania kontroli finansowej.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. centrum zawarło trzy umowy zlecenia:
•	Opracowanie założeń organizacyjnych programu zintensyfikowania kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych oraz analiza możliwości pozyskania zewnętrznych środków do rozwoju tego kształcenia, pomoc w uzyskaniu wymaganych w projektach wskaźników – 22 500 zł;
•	Uaktualnianie informacji na portalu, administrowanie portalem i promocje portalu                                                                                      –  2 000 zł;
•	Konserwacja graficzna strony internetowej „Lepiej razem niż osobno”
                                                                                                       – 460,00 zł.
Do końca września 2011 r. zrealizowano je w kwocie 23 960,00 zł (§ 4170).
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 3 030 624,14 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 53,52%, a budżet roku 2009 – 2 768 644,81 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 65,43%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 3 090 085,50 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 67,42%, wynagrodzenia bezosobowe –0,82%, a na odpis ZFŚS – 5,43% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). 
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 3 325 196 zł, tj. o 7,61% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 75,30%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 72,07%. Obrazuje to Tabela 3/3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 2 280 710 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 1 643 693,54 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5), z czego 1 125 489,60 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  518 203,94 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w centrum kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/3 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 520,68 zł
•	pozostali pracownicy                 2 297,61 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 182 917,10 zł, z czego 128 087,45 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 54 829,65 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 14,14%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,87% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/3 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,47% (Tabela 5A/3 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 8,98%, z czego nauczycieli o 6,76%, a pozostałych pracowników o 14,14% (Tabela 6/3 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w centrum 124 036,97 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 125 434,00  zł tj. w 101,13% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 117 476,89 zł, a wykonano go w kwocie 113 115,00 zł, tj. w 96,29% (Tabela 4A /3– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty przed przelaniem drugiej raty i przed zakończeniem roku budżetowego. We wrześniu na ZFŚS przelano kwotę o 1 397,03 zł za dużą, a przekazaną Funduszowi we wrześniu 2010 r. pozostawiono bez zmiany, co sprawiło uszczuplenie należności ZFŚS o 4 361,89 zł.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 ucznia w centrum wynosiły w okresie analizowanym 321,11 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 0,98% (Tabela 7/3 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 308 351,10 zł, tj. 9,27% jej planowanych wydatków rocznych.

2.	Młodzieżowy Dom Kultury Nr 1 w Zabrzu, ul. Tarnopolska 50, jest jednostką budżetową, składającą się z 48 kół i grup ćwiczebnych (773, w marcu 786) uczestników zajęć. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba kół wzrosła o jedno, a średnioroczna liczba uczestników o 1,96% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 000818195. 
Dyrektorem od dnia 1.10.1991 r. jest Pan Janusz Makowski. 
Główną księgową od dnia 1.04.2008 r. jest Pani Zuzanna Stroka zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.  
W MDK pełnozatrudnionych jest 4 nauczycieli i 20 w wymiarze 5,44 etatów oraz 8 pracowników niebędących nauczycielami na 6,5 etatach, z których 6 na 5 etatach obsługowych (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o  1,18%, a pozostałych pracowników nie zmieniło się (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Z wymienionych 4 nauczycieli, wszyscy posiadają status nauczyciela dyplomowanego (Tabela 2/3 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Uwagi kontrolujących zawarte w ubiegłorocznym raporcie wykonano. Zaktualizowano obowiązujące regulaminy i procedury oraz wdrożono nowe: Procedury tworzenia planu finansowego oraz dokonywania zmian w planie; Instrukcję dotyczącą ewidencjonowania oraz kontroli druków ścisłego zarachowania; Instrukcję wydatkowania środków publicznych na zadania określone w art. 4 ustawy Prawo zamówień publicznych; Sposób postępowania w sprawie wydatków strukturalnych; Procedury zasad ewidencji i dokumentacji zaangażowania środków na wydatki budżetowe; Instrukcję postępowania z pieczęciami służbowymi. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Zgodnie z Instrukcją zarządzania ryzykiem co najmniej raz w roku dokonuje się identyfikacji okoliczności stwarzających ryzyko, mogących przynieść negatywne skutki, analizuje się prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzeń lub działań, które mogą wpływać na zdolność placówki do realizacji jej celów i zadań. Następnie opracowuje się Arkusz identyfikacji i analizy ryzyka, w którym opisywane są zidentyfikowane ryzyka, prawdopodobieństwo ich wystąpienia, przewidywane skutki i środki zaradcze. Z działaniami tymi zapoznaje się pracowników.
Oprócz wymienionych wcześniej instrukcji i procedur w MDK obowiązują:
•	Polityka rachunkowości;
•	Zakładowy plan kont;
•	Instrukcja sporządzania, obiegu i kontroli dowodów księgowych.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. MDK nie zawierał umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 652 734,53 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 63,46%, a budżet roku 2009 – 714 809,27 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 65,50%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 761 389,50 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 67,53%, wynagrodzenia bezosobowe –0,12%, a na odpis ZFŚS – 5,97% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/3 – Zał. nr 5).  
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 782 517 zł, tj. o 2,77% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 78,60%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 75,55%. Obrazuje to Tabela 3/3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 527 426 złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 398 485,99 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5), z czego 289 920,85 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  108 565,14 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w MDK kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/3 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 412,44 zł
•	pozostali pracownicy                 1 855,81 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 43 148,93 zł, z czego 31 591,83 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 11 557,10 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 18,69%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/3 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,86% (Tabela 5A/3 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 9,57%, z czego nauczycieli o 10,39%, a pozostałych pracowników o 7,44% (Tabela 6/3 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w MDK 32 926,71 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 31 392,00  zł tj. w 95,34% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 30 671,12 zł, a wykonano go w kwocie 30 670,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A /3– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty przed przelaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 uczestnika w MDK wynosiły w okresie analizowanym 87,46 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 7,40% (Tabela 7/3 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 74 540,93 zł, tj. 9,53% jej planowanych wydatków rocznych.

3.	Młodzieżowy Dom Kultury Nr 2 w Zabrzu, ul. 3 Maja 12, jest jednostką budżetową, składającą się z 59 kół i grup ćwiczebnych (820, w marcu 830 uczestników zajęć). W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba kół zmniejszyła się o jeden, a średnioroczna liczba uczestników zmalała o 1,31% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 000818189.
Dyrektorem od dnia 1.09.2007 r. jest Pani Jolanta Skorupa. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od dnia 1.09.2003 r. Pani Małgorzata Dochniak zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W MDK pełnozatrudnionych jest 8 (w marcu 7) nauczycieli i 10 (w marcu 11) w wymiarze 4,38 (w marcu 5,38) etatów oraz 7 pracowników niebędących nauczycielami na 6,5 etatach, z których 6 na 5,5 etatach obsługowych (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 0,89%, a pozostałych pracowników wzrosło o 8,33%  (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Z wymienionych 8 (w marcu 7) nauczycieli, 5 (w marcu 4) posiada status nauczyciela dyplomowanego, 1 (w marcu 2) – mianowanego, 2 (w marcu 1) – kontraktowego (Tabela 2/3 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Zmieniono podstawę prawną w Regulaminie kontroli zarządczej (ubiegłoroczna uwaga kontrolujących). Założono i prowadzony jest rejestr czynności sprawdzających na dany rok kalendarzowy. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Na podstawie Instrukcji zarządzania ryzykiem prowadzona jest systematyczna identyfikacja ryzyka zewnętrznego i wewnętrznego, likwidowanie okoliczności je stwarzających oraz analiza ryzyka, będąca procesem ciągłym.
Zarządzeniem nr FK/01/2011 z dnia 3.01.2011 r. wprowadzono Zasady (politykę) rachunkowości, w których przedstawiono: 
•	Ogólne zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych ( w tym określenie roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych);
•	Metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego;
•	Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych, a w tym: Zakładowego planu kont, wykazu zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na informatycznych nośnikach danych, opisu systemu informatycznego przetwarzania danych;
•	System służący ochronie danych, w tym: dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. MDK nie zawierał umów cywilnoprawnych z osobami fizycznymi.
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 625 025,41 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 67,45%, a budżet roku 2009 – 795 394,41 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 63,69%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 873 996,66 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 67,61%, wynagrodzenia bezosobowe –0,00%, a na odpis ZFŚS – 6,44% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/3 – Zał. nr 5).  
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 894 787 zł, tj. o 2,38% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 75,30%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 72,39%. Obrazuje to Tabela 3/3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 616 385  złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 446 183,08 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5), z czego 339 064,23 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  107 118,85 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w MDK kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/3 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 067,90 zł
•	pozostali pracownicy                 1 831,09 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 50 474,10 zł, z czego 37 885,82 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 12 588,28 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 11,09%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/3 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/3 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 3,68%, z czego nauczycieli o 2,11%, a pozostałych pracowników o 8,99% (Tabela 6/3 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w MDK 40 774,77 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 40 775,00  zł tj. w 100% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 38 040,02 zł, a wykonano go w kwocie 38 040,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A /3– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 uczestnika w MDK wynosiły w okresie analizowanym 90,57 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 5,85% (Tabela 7/3 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 91 249,10 zł, tj. 10,20% jej planowanych wydatków rocznych.

4.	Ognisko Pracy Pozaszkolnej Nr 3 w Zabrzu, ul. Opolska 29, jest jednostką budżetową, składającą się z 42 kół zainteresowań (675, w marcu 690 uczestników zajęć). W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba kół zmniejszyła się o jedno, a średnioroczna liczba uczestników zmalała o 1,15% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny –000818172. 
Dyrektorem od dnia 1.09.2001 r. jest Pani Teresa Put. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od dnia 1.09.2003 r. księgowa – Pani  Katarzyna Kocur (od 1.09.2007 r. – główna księgowa) zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, a od 1.09.2009 r. pełny etat, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W ognisku pełnozatrudnionych jest 2 nauczycieli i 25 w wymiarze 6,89 etatów oraz 4 pracowników niebędących nauczycielami na 3,5 etatach, z których 2 (w marcu 3) na 2 (w marcu 2,5) etatach obsługowych (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 0,23%, a pozostałych pracowników zmalało o 1,14%  (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Z wymienionych 2 nauczycieli, jeden posiada status nauczyciela dyplomowanego, a drugi kontraktowego (Tabela 2/3 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega systematycznej ewaluacji. Prowadzony jest rejestr czynności sprawdzających. Zgodnie z uwagą kontrolujących zawartą w ubiegłorocznym raporcie, zmieniono podstawę prawną wprowadzenia Procedur kontroli zarządczej. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Na podstawie Instrukcji zarządzania ryzykiem w jednostce identyfikuje się ryzyko zewnętrzne i wewnętrzne związane z realizacją zadań poprzez identyfikację okoliczności stwarzających ryzyko, mogących przynieść negatywne skutki, analizę ryzyka, prawdopodobieństwo wystąpienia oraz środki zaradcze – propozycje reakcji na ryzyko. Identyfikacja dokonywana jest co najmniej raz w roku, szczególnie gdy zmieniają się przepisy prawa, czynniki finansowe, lokalowe i inne związane z zarządzaniem placówką. 
Z wynikami tych działań zapoznawani są pracownicy.
Zasady rachunkowości w jednostce ustalono w: Instrukcji obiegu i kontroli dokumentów finansowo-księgowych; Zasadach prowadzenia ewidencji finansowo-księgowej; Zakładowym planie kont; przyjętych Zasadach rachunkowości; Procedurach kontroli finansowej w ramach kontroli zarządczej; Procedurach planowania, realizowania i wydatkowania środków budżetowych; Procedurach obiegu oraz kontroli sprawozdań budżetowych i finansowych; Procedurach ewidencji i dokumentacji zaangażowania środków na wydatki budżetowe.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. OPP Nr 3 zawarło 4 umowy-zlecenia na realizację obowiązków palacza co za (500 + 3x470) = 1 910,00 zł oraz umowę o dzieło – wykonanie oprogramowania strony internetowej w związku z realizacją projektu „Pozytywna przedsiębiorczość” za 117,00 zł. Do końca września wypłacono z nich kwotę 1 983,30 zł (§ 4170).
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 535 336,53 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 68,81%, a budżet roku 2009 – 575 349,56 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 69,15%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 619 515,84 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 70,51%, wynagrodzenia bezosobowe –0,68%, a na odpis ZFŚS – 5,95% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/3 – Zał. nr 5).  
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 634 431 zł, tj. o 2,41% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 81,86%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 81,04%. Obrazuje to Tabela 3/3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 445 290  złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 360 852,17 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5), z czego 286 327,65 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  74 524,52 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w OPP kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/3 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 578,65 zł
•	pozostali pracownicy                 2 393,21 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 37 600,93 zł, z czego 29 279,23 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 8 321,70 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 14,12%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/3 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/3 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 6,99%, z czego nauczycieli o 7,40%, a pozostałych pracowników o 5,42% (Tabela 6/3 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w ognisku 27 712,43 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 27 713,00  zł tj. w 100% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 25 979,30 zł, a wykonano go w kwocie 25 979,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A /3– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. 
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 uczestnika w ognisku wynosiły w okresie analizowanym 84,24 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 8,12% (Tabela 7/3 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 65 313,93 zł, tj. 10,29% jej planowanych wydatków rocznych.

5.	Ognisko Pracy Pozaszkolnej Nr 4 „Centrum Edukacji Twórczej” w Zabrzu, ul. Korczoka 98, jest jednostką budżetową składającą się z 47 kół zainteresowań (579, w marcu 615 uczestników zajęć). W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba kół zmalała o trzy, a średnioroczna liczba uczestników zmalała o 19,17% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 272075085. 
Dyrektorem od dnia 1.09.1998 r. jest Pani Alina Cyfra. 
Obowiązki głównej księgowej pełni od 1.07.2010 r. Pani Urszula Galas zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,25 etatu, którym powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych. 
W ognisku pełnozatrudnionych jest 6 (w marcu 5) nauczycieli i 17 (w marcu 19) w wymiarze 7,22 (w marcu 8,22) etatów oraz 6 (w marcu 7) pracowników niebędących nauczycielami odpowiednio na 4,5 i 5,02 etatach, z których 3 (w marcu 4) na 2,5 i 3.02 etatach obsługowych (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 3,86%, a pozostałych pracowników wzrosło o 3,52% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Z wymienionych 6 (w marcu 5) nauczycieli, jeden posiada status nauczyciela dyplomowanego, jeden mianowanego, 3 (w marcu 2) kontraktowego i 1 stażysty (Tabela 2/3 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej monitoruje się na bieżąco i poddaje ocenie jego skuteczność. Zidentyfikowane problemy rozwiązuje się lub wdraża strategię eliminowania zagrożeń w realizacji celów. Niedoskonałości systemu poddawane są analizie w celu ustalenia ich przyczyn. Opracowano, przeprowadzono i poddano analizie kwestionariusz samooceny. Za kontrolę zarządczą odpowiedzialny jest kierownik jednostki, współuczestniczą w niej wszyscy pracownicy, a warunki zatrudniania audytora wewnętrznego określają odrębne przepisy. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
Do ankiety dołączono wyniki identyfikacji ryzyka ze względu na realizowane cele i zadania: Sprawne i skuteczne zarządzanie jednostką; Prawidłowe sprawowanie funkcji pracodawcy; Zapewnienie bezpiecznych warunków pracy i nauki; Promowanie i przestrzeganie wartości etycznych; Prawidłowe prowadzenie gospodarki finansowej; Prowadzenie działalności statutowej. Dla celów tych opracowano zdania do realizacji oraz określono dla nich stopień ryzyka (duże, średnie, małe). Określono także obszary (baza organizacyjno-prawna, gospodarka finansowo-majątkowa, zamówienia publiczne, fundusz wynagrodzeń, dyscyplina pracy, ZFŚS oraz ochrona przed zagrożeniem) i zagadnienia objęte czynnościami sprawdzającymi, osoby odpowiedzialne i realizujące te czynności oraz terminy (częstotliwość działań).
W jednostce wprowadzono Zasady (politykę) rachunkowości, które czynią zadość wymogom art. 10 ustawy o rachunkowości (Zał. nr 1 do ankiety).
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Nie podano, czy w instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. OPP Nr 4 zawarło dwie umowy-zlecenia i 12 umów o dzieło na łączną kwotę 6 734,00 zł, z których większość sfinansowano z dochodów własnych – 4 534,00 zł, 672,00 zł z rozdziału 85412, a z objętego kontrolą budżetu jednostki kwotę 1 528,00 zł (§ 4170). 
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 683 885,06 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 64,67%, a budżet roku 2009 – 771 215,21 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 64,88%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 830 782,39 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 66,53%, wynagrodzenia bezosobowe –1,34%, a na odpis ZFŚS – 7,18% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/3 – Zał. nr 5).  
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 806 718 zł, tj. o 2,90% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 77,86%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 73,69%. Obrazuje to Tabela 3/3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 560 387  złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 412 948,61 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5), z czego 332 326,95 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  80 621,66 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w OPP kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/3 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                2 799,49 zł
•	pozostali pracownicy                 1 901,90 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 48 541,40 zł, z czego 39 543,12 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 8 998,28 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 12,06%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/3 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,67% (Tabela 5A/3 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 2,16%, z czego nauczycieli o 0,31%, a pozostałych pracowników o 10,54% (Tabela 6/3 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w ognisku 41 061,70 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 39 669,00  zł tj. w 96,61% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 39 670,57 zł, a wykonano go w kwocie 39 669,00 zł, tj. w 100% (Tabela 4A /3– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 uczestnika w ognisku wynosiły w okresie analizowanym 115,74 zł i były wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 23,60% (Tabela 7/3 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 88 210,40 zł, tj. 10,93% jej planowanych wydatków rocznych.

6.	Miejska Bursa Szkolna w Zabrzu, ul. Franciszkańska 13A, jest jednostką budżetową posiadającą 4 (w marcu 3) grupy, 120 (w marcu 105) wychowanków. W porównaniu z rokiem ubiegłym średnioroczna liczba grup zmniejszyła się o jedną, a średnioroczna liczba wychowanków wzrosła o 6,80% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3).  
Numer statystyczny – 276577530. 
Dyrektorem jednostki jest od dnia 1.09.2001 r. jest Pani Halina Skrago-Litwora. 
Obowiązki głównej księgowej pełni zatrudniona od 1.09.2000 r. Pani Anna Fatyga, na podstawie umowy o pracę z dnia 1.03.06 r., której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W bursie pełnozatrudnionych jest 6 nauczycieli i  5 w wymiarze 3,63 (w marcu 3,06) etatów oraz 14 pracowników niebędących nauczycielami na 12,16 (w marcu na 12,02) etatach, z których 12 odpowiednio na: 10,4 i 10,26 etatach obsługowych (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrosło o 2,17%, a pozostałych pracowników o 1,16% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Z wymienionych 6 nauczycieli, jeden posiada status nauczyciela dyplomowanego, 3 – mianowanego i 2 – kontraktowego (Tabela 2/3 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji. Opracowano i wdrożono Kodeks etyki dla pracowników pedagogicznych i administracyjno-obsługowych oraz Regulamin ryzyka wewnętrznego i zewnętrznego. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W procesie identyfikacji ryzyka uwzględniono następujące obszary działalności placówki: ryzyko zachodzące w bursie, ryzyko dotyczące systemów informatycznych, ryzyko pochodzące ze źródeł zewnętrznych, ryzyko o charakterze finansowym, ryzyko wynikające ze specyfiki prowadzonej działalności i ryzyko związane z zarządzaniem bursą. Przyjęto następujące działania: systematyczne narady – system identyfikacji oddolnej; analiza efektów działań, wyników kontroli, ewaluacji, płynności finansowej i procedur przetargowych; system oceny pracy i oceny dorobku zawodowego; sporządzenie list kontrolnych. Wszystkie te działania są dokumentowane, a pracownicy zapoznawani z ich wynikami.
W jednostce funkcjonują: Polityka (zasady) rachunkowości wraz z Planem kont; Instrukcja obiegu dokumentów księgowych; Instrukcja inwentaryzacyjna; Regulamin zamówień publicznych o wartości zamówienia do 14 000 euro; Procedury kontroli finansowej; Instrukcja przechowywania i ochrona danych w MBS.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. bursa zawarła pięć umów cywilnoprawnych: po dwie umowy-zlecenia na prowadzenie księgowości płac (7 200,00 i 3 600,00 zł) i prowadzenie usług BHP (2 800,00 i 1 400,00 zł) oraz umowę o dzieło – rozliczenie wyżywienia za kwiecień i maj 2011 r. (1 150,00 zł). W okresie objętym kontrolą zrealizowano je w kwocie 12 379,88 zł (§ 4170).
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 168 135,72 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 39,28%, a budżet roku 2009 – 1 265 499,46 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 42,10%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 517 782,87 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 39,99%, wynagrodzenia bezosobowe –0,96%, a na odpis ZFŚS – 5,76% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/3 – Zał. nr 5).  
Planowane wydatki 2011 r. zmniejszono do kwoty 882 817 zł, tj. o 41,84% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 84,57%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 69,80%. Obrazuje to Tabela 3/3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 627 288  złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 437 847,58 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5), z czego 227 389,16 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  210 458,42 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w bursie kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/3 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                2 819,81 zł
•	pozostali pracownicy                 1 923,05 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 52 106,85 zł, z czego 29 421,03 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 22 685,82 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              - 17,83%,
-	premia stanowiła                                               - 18,54% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 19,75% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/3 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 19,90% (Tabela 5A/3 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 0,10%, z czego nauczycieli o 0,37%, a pozostałych pracowników zmalały o 0,19% (Tabela 6/3 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w bursie 37 622,23 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 37 907,00  zł tj. w 100,76% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). Przekroczenie o 284,77 zł. W dniu 20 grudnia 2011 r. zwrócono  się pisemnie do ZSZ Nr 17 o zwrot na konto bankowe bursy kwoty 285,00 zł przekazanej błędnie w wyniku zawyżonego odpisu ZFŚS. Dokonano także zmiany w planie wydatków jednostki. W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 34 850,96 zł, a wykonano go w kwocie nieskorygowanej w grudniu 34 985,00 zł, tj. w 100,38% (Tabela 4A /3– Zał. nr 7). Przekroczenie o kwotę 134,04 zł, o którą należy pomniejszyć odpis na 2012 r. zwrócić ją na konto podstawowe jednostki, a następnie Urzędowi Miejskiemu w Zabrzu. Kserokopię przelewu dostarczyć do BK. Innych uwag kontrolujący nie mają. Przypominają jednak o konieczności dokonywania korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty i przed zakończeniem roku budżetowego.
Miesięczne wydatki na utrzymanie 1 wychowanka w bursie wynosiły w okresie analizowanym 754,10 zł i były niższe w porównaniu z rokiem ubiegłym o 34,62% (Tabela 7/3 – Zał. nr 11).
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 90 013,85 zł, tj. 10,20% jej planowanych wydatków rocznych.

7.	Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Zabrzu, ul. 3 Maja 91, jest jednostką budżetową. 
Numer statystyczny – 000730997. 
Dyrektorem jest od dnia 1.09.2005 r. Pani Urszula Koszutska.
Główną księgową jednostki jest od 1.07.1999 r. Pani Maria Czyż zatrudniona na podstawie umowy o pracę w wymiarze 0,5 etatu, której powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
W poradni pełnozatrudnionych jest 27 (w marcu 26) nauczycieli i 1 (w marcu 2) w wymiarze 0,5 ( marcu 0,65) etatu oraz 9 pracowników niebędących nauczycielami na 7,25 etatach, z których 4 na 3,25 etatach obsługowych (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 1,04%, a pozostałych pracowników wzrosło o 1,12%  (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Z wymienionych 27 (w marcu 26) nauczycieli, 22 (w marcu 20) posiada status nauczyciela dyplomowanego i 5 (w marcu 6) – kontraktowego (Tabela 2/3 – Zał. nr 4).
System kontroli zarządczej podlega ewaluacji w wybranych obszarach działalności. W 2011 r. kontroli poddano środowisko wewnętrzne oraz obszar informacji i komunikacji. Przypominam, że aktualnie obowiązującym w sprawie zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu jest zarządzenie Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r.
W jednostce na bieżąco identyfikuje się ryzyko wewnętrzne i zewnętrzne poprzez monitorowanie zadań statutowych. Zidentyfikowano okoliczności działające negatywnie, opisano je i oceniono stopień zagrożenia. Przygotowano procedury niwelujące ryzyko i poinformowano o nich pracowników. Zmodyfikowano zakresy obowiązków i odpowiedzialności. Kontrola w obszarze informacji i komunikacji przyniosła wiele usprawnień w rejestracji i ewidencji pacjentów, które opisano w zał. nr 2 do ankiety, a kontrola środowiska wewnętrznego skutkowała przygotowaniem Kodeksu etycznego pracowników pedagogicznych oraz pracowników administracji i obsługi.
Polityka rachunkowości i zakładowy plan kont obowiązujące w jednostce obejmuje większość zagadnień, których uregulowania wymaga ustawa o rachunkowości. Pominięto jednak zagadnienia związane z opisem systemu informatycznego stosowanego w poradni.
Instrukcję określającą zasady i tryb postępowania z dokumentacją przekazano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. W instrukcji kancelaryjnej zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów drogą elektroniczną  z Urzędem Miejskim Zabrze.
W 2011 r. poradnia zawarła cztery umowy o dzieło z lekarzem konsultantem zespołu orzekającego na łączną kwotę 4 600,00 zł, z której do końca września zrealizowano 3 470,00 zł (§ 4170).
Budżet roku 2008 wykonano w kwocie 1 480 781,00 zł, z czego na wynagrodzenia osobowe pracowników – 70,91%, a budżet roku 2009 – 1 613 361,93 złotych, w którym wynagrodzenia stanowiły 68,16%.   
Budżet roku 2010 wykonano natomiast w kwocie 1 708 395,91 zł, z czego na wynagrodzenia przeznaczono 69,65%, wynagrodzenia bezosobowe –0,34%, a na odpis ZFŚS – 6,35% wielkości wynagrodzeń osobowych (Tabela 3/3 – Zał. nr 5).  
Planowane wydatki 2011 r. zwiększono do kwoty 1 880 384 zł, tj. o 10,07% ubiegłorocznego wykonania. Do końca września br. wykonano je w 72,23%,
w tym wynagrodzenia osobowe pracowników (§ 4010) w 71,27%. Obrazuje to Tabela 3/3 – Zał. nr 5 do niniejszego raportu.
Wynagrodzenia osobowe pracowników,  zaplanowane w kwocie 1 290 589  złotych, wykonano do 30 września br. w kwocie 919 822,12 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5), z czego 804 455,98 zł na wynagrodzenia nauczycieli i  115 366,14 złotych na wynagrodzenia pozostałych pracowników. Średnia miesięczna płaca brutto w poradni kształtowała się, jak wynika z Tabeli 5/3 – Zał. nr 8, następująco:
•	nauczyciele                                3 238,55 zł
•	pozostali pracownicy                 1 768,06 zł
W miesiącu kwietniu 2011 r. wynagrodzenia te wyniosły 107 294,34 zł, z czego 94 057,89 zł wynagrodzenia nauczycieli oraz 13 236,45 zł wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami.
Do wynagrodzeń nauczycieli, w zakresie objętym kontrolą, kontrolujący nie mają zastrzeżeń. 
W wynagrodzeniach pozostałych pracowników w kwietniu 2011 r. stwierdzono, że:
-	dodatek za wieloletnią pracę stanowił              -   8,39%,
-	premia stanowiła                                               - 20,00% 
wynagrodzenia zasadniczego.
Za okres dziewięciu kontrolowanych miesięcy wypłacona premia stanowiła 20,00% wynagrodzenia zasadniczego (Tabela 5/3 – Zał. nr 8). Funduszu premiowego nie przekroczono także w poprzednim roku – 20,00% (Tabela 5A/3 – Zał. nr 9).
Wynagrodzenia osobowe za dziewięć miesięcy 2011 r. wzrosły do wynagrodzeń analogicznego okresu roku ubiegłego o 7,86%, z czego nauczycieli o 8,49%, a pozostałych pracowników o 3,69% (Tabela 6/3 – Zał. nr 10). 
Prawidłowy odpis na ZFŚS wyniósł w poradni 82 420,59 zł. Do końca września 2011 r. wykonano go w kwocie 79 980,00  zł tj. w 97,04% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). W ubiegłym roku prawidłowy odpis wynosił 77 838,80 zł, a wykonano go w kwocie 75 564,00 zł, tj. w 97,08% (Tabela 4A /3– Zał. nr 7). Kontrolujący nie mają istotnych zastrzeżeń do naliczania ZFŚS w latach 2010-11. Przypominają jednak o konieczności dokonywania bardziej dokładnej korekty odpisu przed przekazaniem drugiej raty oraz przed zakończeniem roku budżetowego.
Kontrolą w jednostce organizacyjnej gminy objęto kwotę 187 274,34 zł, tj. 9,96% jej planowanych wydatków rocznych.

VI.   U w a g i    i    w n i o s k i

Kontrolą objęto 100 oświatowych jednostek organizacyjnych, będących jednostkami budżetowymi, w tym: 33 przedszkola, 23 szkoły podstawowe, 8 gimnazjów, 5 zespołów szkolno-przedszkolnych, 6 zespołów szkół specjalnych, 18 innych zespołów szkół, CKPiU, 2 MDK, 2 ogniska, poradnię i bursę. 
W skład pięciu zespołów szkolno-przedszkolnych wchodzi 11 placówek oświatowych: 
•	5 przedszkoli, 
•	5 szkół podstawowych,
•	1 gimnazjum. 
W sześciu zespołach szkół specjalnych jest 18 szkół specjalnych: 
•	6 szkół podstawowych, 
•	1 filia szkoły podstawowej,
•	6 gimnazjów, 
•	1 zasadnicza szkoła zawodowa specjalna, 
•	1 zsz dla niesłyszących, 
•	1 szkoła spec. przysposabiająca do pracy, 
•	1 liceum profilowane, 
•	1 liceum uzupełniające,
Osiemnaście innych zespołów szkół składa się z 52 różnych n/w szkół : 
•	2 szkół podstawowych,
•	1 szkoły mistrzostwa sportowego, 
•	12 gimnazjów, 
•	1 gimnazjum mistrzostwa sportowego, 
•	11 liceów ogólnokształcących, 
•	1 liceum plastycznego, 
•	1 szkoły ogólnokształcącej sztuk pięknych, 
•	4 liceów profilowanych, 
•	6 zasadniczych szkół zawodowych, 
•	1 zasadniczej szkoły zawodowej  dla dorosłych, 
•	8 techników, 
•	2 techników uzupełniających dla dorosłych, 
•	2 szkół policealnych. 
Na średnioroczne zatrudnienie w oświatowych jednostkach organizacyjnych w 2011 r. złożyło się 2 535,88 etatów nauczycieli i 1 025,63 etatów pracowników niebędących nauczycielami. Zatrudnienie nauczycieli w porównaniu z rokiem ubiegłym zmalało o 7,68 etatów, tj. o 0,30%, a pozostałych pracowników wzrosło o 10,45 etatów, tj. o 1,03%. W marcu 2011 r. z nauczycieli pełnozatrudnionych, 1172  nauczycieli posiadało status nauczyciela dyplomowanego, 604 – mianowanego, 396 – kontraktowego, a 50 – stażysty. We wrześniu liczby te przedstawiały się następująco: 1235, 584, 366 i 43. Ponadto w kontrolowanych jednostkach zatrudnieni byli nauczyciele w niepełnym wymiarze czasu pracy, w marcu na 337,34, a we wrześniu na 307,33 etatach. Z usług edukacyjnych tych placówek w 2010 r. korzystało 20 230 uczniów (bez uczniów CKPiU - 866), 2 896 uczestników zajęć w ogniskach, 4 173 wychowanków przedszkoli i  110 wychowanków bursy. W porównaniu z rokiem 2010 liczba uczniów zmalała o 783, tj. o 3,11%, ilość uczestników zajęć w ogniskach i w MDK o 148, tj. o 4,86%, liczba wychowanków w przedszkolach wzrosła o 71, tj. o 1,73%, a w bursie o 7, czyli o 6,8%. Podobnie zmieniała się liczba oddziałów w tych placówkach, która w okresie poddanym kontroli wynosiła 1 135 i zmniejszyła się w porównaniu z rokiem 2010 o 32, tj. o 2,76%. Liczba grup w MDK i w ogniskach wynosiła 196 i zmniejszyła się o 4, czyli o 2,0%, a w przedszkolach – 179 i zwiększyła się o 4, tj. o 2,29%.
Kontrolą w oświatowych jednostkach organizacyjnych gminy objęto łączną kwotę wydatków w wysokości 18 762 825,76 zł, tj. 10,35% ich planowanych wydatków rocznych. 
Z kontrolowanych 33 przedszkoli w 2011 r. korzystało, jak wcześniej podano, 4 173 wychowanków w 179 oddziałach. Średnioroczne zatrudnienie nauczycieli w tych placówkach wynosiło 297,75 etatów i wzrosło w porównaniu do roku poprzedniego o 3,95%, a średnioroczne zatrudnienie pracowników niebędących nauczycielami – 280,82 etatów i wzrosło o 1,79% (Tabela 1 – Zał. nr 3). W marcu 2011 r. z 276 nauczycieli pełnozatrudnionych w przedszkolach, 115 posiadało status nauczyciela dyplomowanego, 91 – mianowanego, 54 – kontraktowego i 16 stażysty. We wrześniu z 287 nauczycieli odpowiednio: 121, 88, 65 i 13. Ponadto w tych jednostkach zatrudnieni byli nauczyciele w niepełnym wymiarze czasu pracy i tak, w marcu na 19,34, a we wrześniu na 18,21 etatach (Tabela 2– Zał. nr 4). Administracja przedszkoli zatrudniona była na: 45,35 etatach w marcu i 46,80 etatach we wrześniu, a obsługa odpowiednio na: 231,67 i 239,84 etatach (Tabela 2 – Zał. nr 4).
Planowane na 2011 r. wydatki przedszkoli zmniejszono w odniesieniu do wykonania budżetu roku poprzedniego o 16,42% i wyniosły 23 815 777 zł (Tabela 3 – Zał. nr 5). Do końca września kontrolowanego roku zrealizowano je w kwocie 18 945 148,79 zł, tj. w 79,55% wielkości planowanej (Tabela 3 – Zał. nr 5). Gros wydatków stanowiły wynagrodzenia, które za 9 miesięcy zamknęły się kwotą 13 139 366,72 zł, tj. 69,35% ogółu wydatków i 73,40% wielkości planowanej (Tabela 3 – Zał. nr 5). W kwocie tej – 8 768 176,83 zł (66,73% całości wynagrodzeń) to wynagrodzenia nauczycieli, których średnia miesięczna płaca brutto w przedszkolach wyniosła 3 272,07 zł (Tabela 5 – Zał. nr 8) i wzrosła do ubiegłorocznej o 8,38%. Najwyższą zanotowano w P-14 – 4 021,47 zł i w P-34 – 3 751,84 zł, a najniższą w P-16 – 2 644,85 zł i w P-11 – 2 718,90 zł (Tabela 5 – Zał. nr 8). Wynagrodzenia pracowników przedszkoli niebędących nauczycielami wyniosły 4 371 189,89 zł i stanowiły 33,27% całości wynagrodzeń, a ich średnia miesięczna płaca brutto – 1 729,52 zł (Tabela 5 – Zał. nr 8), co stanowiło wzrost o 1,16%. Najwyższy udział wynagrodzeń tej grupy pracowników zanotowano w P-45 – 41,41% oraz w P-18 – 40,61%, a najniższy w P-48 – 24,51% i w P-34 – 26,04%. Najwyższą średnią miesięczną płacę brutto pracowników niebędących nauczycielami odnotowano w 2011 r. w P-19 – 1 969,10 zł i w P-11 – 1 935,44 zł, a najniższą w P-32 – 1 443,22 zł i w P-20 – 1 484,85 zł (Tabela 5 – Zał. nr 8).
Szczegółową kontrolą objęto wynagrodzenia za miesiąc kwiecień 2011 roku, które wyniosły 1 492 582,37 zł i stanowiły 8,34% planowanych wynagrodzeń osobowych. Nie stwierdzono nieprawidłowości w naliczaniu wynagrodzeń, za wyjątkiem jednego przedszkola (P-46), które w 2010 r. przekroczyło fundusz premiowy o 1 545,42 zł (Tabela 5A – Zał. nr 9).
Kontrolą objęto również prawidłowość naliczenia odpisu na ZFŚS, który w 2010 r. powinien wynieść 1 047 058,64 zł, co stanowiło 6,20% wykonanych wynagrodzeń osobowych. Wykonano go w kwocie 1 046 780,52 zł, tj. w 99,97%, co stanowiło 6,19% tych wynagrodzeń. Trzy przedszkola (P-23, P-28 i P-46) przekroczyły wielkość odpisu, z czego dwa pierwsze o kwoty wynikające z braku dokładności w obliczeniach (o 9,10 i o 16,77 zł), a trzecie o 1 101,90 zł (Tabela 4A – Zał. nr 7).
W 2011 r. odpis na ZFŚS powinien wynieść 1 139 283,26 zł, co stanowiło 6,36% planowanych wynagrodzeń osobowych. Do końca września wykonano go w kwocie  1 103 743,45 zł, tj. w 96,88%, co stanowiło 6,17% wielkości tych wynagrodzeń. Blisko połowa przedszkoli we wrześniu skorygowała wielkość odpisu i w prawidłowej wysokości przekazała drugą ratę. Były jednaki takie, które nie dokonały tego i przekazały Funduszowi zaniżone środki (P-11 w 84,98%, P-20 w 70,12%, P-32 w 88,42%, P-35 w 84,64% i P-45 w 87,70%  - Tabela 4 – Zał. nr 6). 
Miesięczne wydatki na jednego wychowanka w przedszkolach wynosiły w 2011 r. 504,44 zł i zmniejszyły się w porównaniu do roku poprzedniego o 1,70% (Tabela 7 – Zał. nr 11).
Najwyższe zanotowano w :                     Najniższe zanotowano w :
Przedszkolu  Nr 48 – 958,56 zł,               Przedszkolu Nr 32 – 343,97 zł,
                      Nr 34 – 808,21 zł,                                   Nr 16 – 370,09 zł,
                      Nr 14 – 615,80 zł,                                   Nr 28 – 406,95 zł.
W kontrolowanych 23 szkołach podstawowych w 2011 r, uczyło się 7 898 uczniów, czyli o 1,14% mniej niż w roku poprzednim, w 362 oddziałach, tj. o 1,36% mniej niż w 2010 r. (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). Średnioroczne zatrudnienie nauczycieli w tych placówkach wynosiło 757.31 etatów i wzrosło w porównaniu do roku poprzedniego o 0,20%, a średnioroczne zatrudnienie pracowników niebędących nauczycielami – 254,16 etatów i wzrosło o 2,35% (Tabela 1/1 – Zał. nr 3). W marcu 2011 r. z 689 nauczycieli pełnozatrudnionych w szkołach podstawowych, 364 posiadało status nauczyciela dyplomowanego, 196 – mianowanego, 118 – kontraktowego i 11 stażysty. We wrześniu z 695 nauczycieli odpowiednio: 388, 183, 112 i 12. Ponadto w tych jednostkach zatrudnieni byli nauczyciele w niepełnym wymiarze czasu pracy i tak, w marcu na 71,59, a we wrześniu na 61,17 etatach (Tabela 2/1 – Zał. nr 4). Administracja tych szkół zatrudniona była na: 43,38 etatach w marcu i 43,25 etatach we wrześniu, a obsługa odpowiednio na: 208,78 i 208,18 etatach (Tabela 2/1 – Zał. nr 4).
Planowane na 2011 r. wydatki szkół podstawowych w odniesieniu do roku poprzedniego zmniejszono o 2,97% i wyniosły 51 274 247,00 zł (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). Do końca września kontrolowanego roku zrealizowano je w kwocie 41 891 967,08 zł, tj. 81,70% wielkości planowanej (Tabela 3/1 – Zał. nr 5). Gros wydatków stanowiły wynagrodzenia, które za 9 miesięcy zamknęły się kwotą 27 494 193,23 zł, tj. 65,63% całości wykonanych wydatków i 77,83% (Tabela 3/1 – Zał. nr 5. W kwocie tej – 23 241 576,65 zł (84,53% całości wynagrodzeń) to wynagrodzenia nauczycieli, których średnia miesięczna płaca brutto w szkołach podstawowych wyniosła 3 409,97 zł (Tabela 5/1 – Zał. nr 8) i wzrosła do ubiegłorocznej o 8,11%. Najwyższą zanotowano w SP-16 – 4 151,84 zł, w SP-4 – 4 143,28 zł i w SP-31 – 3 766,62 zł, a najniższą w SP-30 – 3 108,16 zł i w SP-43 – 3 176,01 zł (Tabela 5/1– Zał. nr 8). Wynagrodzenia pracowników szkół podstawowych niebędących nauczycielami wyniosły 4 252 616,58 zł i stanowiły 15,47% całości wynagrodzeń, a ich średnia miesięczna płaca brutto – 1 859,12 zł (Tabela 5/1 – Zał. nr 8), co stanowiło wzrost o 6,32%. Najwyższy udział wynagrodzeń tej grupy pracowników zanotowano w zlikwidowanej SP-4 – 22,41%, w SP-25 – 21,45% i w SP-16 – 21,36%, a najniższy w SP-14 – 9,72%, w SP-28 – 12,65% i w SP-8 – 12,94%. Najwyższą średnią miesięczną płacę brutto pracowników niebędących nauczycielami odnotowano w SP-8 – 2 817,56 zł (wypłata zaległego wynagrodzenia po przywróceniu pracownicy do pracy) i w SP-23 – 2 043,78 złotych, a najniższą w SP-4 – 1 334,66 zł, w SP-30 – 1 622,24 zł i w SP-18 – 1 641,36 zł (Tabela 5/1 – Zał. Nr 8).
Szczegółową kontrolą objęto wynagrodzenia za miesiąc kwiecień 2011 roku, które wyniosły 3 106 953,57 zł i stanowiły 8,79% planowanych wynagrodzeń osobowych. Nie stwierdzono nieprawidłowości w naliczaniu wynagrodzeń nauczycieli. W wynagrodzeniach pozostałych pracowników przekroczono nieznacznie fundusz premiowy w SP-6 i w SP-26 (Tabela 5/1 – Zał. nr 8), który do końca roku należało skorygować, a o wynikach powiadomić kontrolującego.
Kontrolą objęto również prawidłowość naliczenia odpisu na ZFŚS, który w 2010 r. powinien wynieść 2 195 756,11 zł, co stanowiło 6,33% wykonanych wynagrodzeń osobowych. Wykonano go w kwocie 2 159 129,00 zł, tj. w 98,33%, co stanowiło 6,22% tych wynagrodzeń. Dwie szkoły przekroczyły wielkość odpisu: SP-28 o 7,81 zł, SP-30 o 182,00 zł (Tabela 4A/1 – Zał. nr 7).
W 2011 r. odpis na ZFŚS powinien wynieść 2 352 749,61 zł, co stanowiło 6,66% planowanych wynagrodzeń osobowych. Do końca września wykonano go w kwocie  2 225 102,73 zł, tj. w 94,57%, co stanowiło 6,30% wielkości tych wynagrodzeń. Żadna ze szkół nie przekroczyła wielkości odpisu, większość z nich dokonała przed przekazaniem drugiej raty korekty, ale były i takie, które nie zrobiły tego i przekazały Funduszowi zaniżone środki    (SP-1 w 87,97%, SP-8 w 86,50%, SP-26 w 88,93% i SP-43 w 85,54% (Tabela 4/1 – Zał. 6). 
Miesięczne wydatki na jednego ucznia w zabrzańskich szkołach podstawowych wynosiły w analizowanym okresie 589,32 zł i były wyższe od ubiegłorocznych o 7,76%.
Najwyższe notowano w :                                 Najniższe notowano w :
SP   4 – 2 585,58 zł,                                         SP 36 – 467,75 zł,
SP 42 –    813,32 zł,                                         SP   7 – 474,76 zł,
SP 14 –    802,96 zł,                                         SP 30 – 486,24 zł.
W kontrolowanych 8 gimnazjach w 2011 r., uczyło się 1 849 uczniów, czyli o 5,90% mniej niż w roku poprzednim, w 84 oddziałach, tj. o 5,62% mniej niż w 2010 r. (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Średnioroczne zatrudnienie nauczycieli w tych placówkach wynosiło 225,24 etatów i wzrosło w porównaniu do roku poprzedniego o 0,29%, a średnioroczne zatrudnienie pracowników niebędących nauczycielami – 75,79 etatów i zmalało o 0,59% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). W marcu 2011 r. ze 181 nauczycieli pełnozatrudnionych w gimnazjach, 108 posiadało status nauczyciela dyplomowanego, 40 – mianowanego, 29 – kontraktowego i 4 stażysty. We wrześniu ze 183 nauczycieli odpowiednio: 114, 35, 30 i 4. Ponadto w tych jednostkach zatrudnieni byli nauczyciele w niepełnym wymiarze czasu pracy i tak, w marcu na 43,56, a we wrześniu na 42,63 etatach (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Administracja tych szkół zatrudniona była na: 17,63 etatach w marcu i 17,81 etatach we wrześniu, a obsługa odpowiednio na: 58,90 i 57,02 etatach (Tabela 2/2 – Zał. nr 4).
Planowane na 2010 r. wydatki gimnazjów zmalały w odniesieniu do roku minionego o 3,51% i wyniosły 15 304 003,00 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). Do końca września zrealizowano je w kwocie 12 474 069,96 zł, tj. 81,51% wielkości planowanej (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). Gros wydatków stanowiły wynagrodzenia, które za 9 miesięcy zamknęły się kwotą 8 167 315,00 zł, tj. 65,47% całości wykonanych wydatków i 77,58% wielkości planowanej (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). W kwocie tej – 6 922 061,12 zł (84,75% całości wynagrodzeń) to wynagrodzenia nauczycieli, których średnia miesięczna płaca brutto w gimnazjach wyniosła 3 369,78 zł (Tabela 5/2 – Zał. nr 8) i wzrosła do ubiegłorocznej o 4,03%. Najwyższą zanotowano w G-12 – 3 612,17 zł i w G-9 – 3 610,32 zł, a najniższą w G-25 – 3 119,11 zł i w G-20 – 3 136,38 zł (Tabela 5/2 – Zał. nr 8). Wynagrodzenia pracowników gimnazjów niebędących nauczycielami wyniosły 1 245 258,88 zł i stanowiły 15,25% wszystkich wynagrodzeń, a ich średnia miesięczna płaca brutto – 1 734,08 zł (Tabela 5/2 – Zał. nr 8) i zmalała o 2,12%. Najwyższy udział wynagrodzeń tej grupy pracowników zanotowano w G-24 – 20,86%, a najniższy w G-16 – 11,57%. Najwyższą średnią miesięczną płacę brutto pracowników niebędących nauczycielami odnotowano w 2011 r. w G-21 – 1 963,47 zł, a najniższą w G-25 – 1 685,59 zł (Tabela 5/2 – Zał. nr 8).
Szczegółową kontrolą objęto wynagrodzenia za miesiąc kwiecień 2011 roku, które wyniosły 925 251,33 zł i stanowiły 8,79% planowanych wynagrodzeń osobowych. Wszystkie gimnazja prawidłowo naliczały wynagrodzenia, a przekroczenie w 2010 r. funduszu premiowego o kwotę 87,50 zł stwierdzono tylko w G-12 (Tabela 5A/2 – Zał. nr 9).
Kontrolą objęto również prawidłowość naliczenia odpisu na ZFŚS, który w 2010 r. powinien wynieść 654 020,95 zł, co stanowiło 6,16% wykonanych wynagrodzeń osobowych. Wykonano go w kwocie 653 711 zł, tj. w 99,95%, co stanowiło 6,16% tych wynagrodzeń. Żadne z gimnazjów nie przekroczyło wielkości odpisu w 2010 r. (Tabela 4A/2 – Zał. nr 7).
W 2011 r. odpis na ZFŚS powinien wynieść 699 148,21 zł, co stanowiło 6,64% planowanych wynagrodzeń osobowych. Do końca września wykonano go w kwocie  672 372,00 zł, tj. w 96,17%, co stanowiło 6,39% wielkości tych wynagrodzeń. Dwa gimnazja przed przekazaniem drugiej raty nie dokonały korekty odpisu i przekazały Funduszowi zaniżone środki (G-20 w 90,11%, G-9 w 90,42% - Tabela 4/2 – Zał. nr 6).
Miesięczne wydatki na jednego ucznia w zabrzańskich gimnazjach wynosiły w analizowanym okresie 749,46 zł i były wyższe od ubiegłorocznych o 10,08% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11).
Najwyższe zanotowano w Gimnazjum Nr 9 –1 090,25 zł, a najniższe w Gimnazjum Nr 25 – 629,17 zł.
W kontrolowanych 5 zespołach szkolno-przedszkolnych w 2011 r., uczyło się 1 014 uczniów, czyli o 0,70% więcej niż w roku poprzednim, w 54 oddziałach, tj. o 1,82% mniej niż w 2010 r. (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). Średnioroczne zatrudnienie nauczycieli w tych placówkach wynosiło 95,61 etatów i zmalało w porównaniu z rokiem poprzednim o 3,49%, a średnioroczne zatrudnienie pracowników niebędących nauczycielami – 55,85 etatów i zmalało o 0,14% (Tabela 1/2 – Zał. nr 3). W marcu 2011 r. z 77 nauczycieli pełnozatrudnionych w tych zespołach, 36 posiadało status nauczyciela dyplomowanego, 27 – mianowanego, 12 – kontraktowego i 2 stażysty. We wrześniu z 76 nauczycieli odpowiednio: 37, 30, 9 i 0. Ponadto w tych jednostkach zatrudnieni byli nauczyciele w niepełnym wymiarze czasu pracy i tak, w marcu na 26,33, a we wrześniu na 15,31 etatach (Tabela 2/2 – Zał. nr 4). Administracja tych szkół zatrudniona była na: 11,75 etatach w marcu i we wrześniu, a obsługa odpowiednio na: 42,19 i 44,45 etatach (Tabela 2/2 – Zał. nr 4).
Planowane na 2011 r. wydatki pięciu zespołów szkolno-przedszkolnych zmalały w odniesieniu do roku minionego o 1,21% i wyniosły 7 412 899 zł (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). Do końca września zrealizowano je w kwocie 5 840 754,22 zł, tj. 78,79% wielkości planowanej (Tabela 3/2 – Zał. nr 5). Gros wydatków stanowiły wynagrodzenia, które za 9 miesięcy zamknęły się kwotą 3 874 533,58 zł, tj. 66,34% całości wykonanych wydatków i 75,69% wielkości planowanej (Tabela 3/2 –Zał. nr 5). W kwocie tej – 2 970 841,42 zł (76,68% całości wynagrodzeń) to wynagrodzenia nauczycieli, których średnia miesięczna płaca brutto w tych zespołach wyniosła 3 452,68 zł (Tabela 5/2 – Zał. Nr 8) i wzrosła do ubiegłorocznej o 10,23%. Najwyższą zanotowano w ZS-P Nr 8 – 3 852,72 zł, a najniższą w ZS-P Nr 9  - 3 251,79 złotych. Wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami stanowiły 23,32% całości wynagrodzeń, a ich średnia miesięczna płaca brutto – 1 797,86 zł (Tabela 5/2 Zał. nr 8) i zmalała o 1,06%. Najwyższy udział wynagrodzeń tej grupy pracowników zanotowano w ZS-P Nr 6 – 26,80%, a najniższy w ZS-P Nr 16 – 19,48%. Najwyższą średnią miesięczną płacę brutto pracowników niebędących nauczycielami odnotowano w 2011 r. w ZS-P Nr 6 – 1 978,07 zł, a najniższą w ZS-P Nr 9 – 1 660,04 zł (Tabela 5/2 – Zał. nr 8)
Szczegółową kontrolą objęto w nich wynagrodzenia za miesiąc kwiecień 2011 roku, które wyniosły 439 838,72 zł i stanowiły 8,59% planowanych wynagrodzeń osobowych. Nie stwierdzono nieprawidłowości w wynagrodzeniach nauczycieli. W żadnym z zespołów nie przekroczono funduszu premiowego. 
Kontrolą objęto również prawidłowość naliczenia odpisu na ZFŚS, który w 2010 r. powinien wynieść 314 256.09 zł, co stanowiło 6,25% wykonanych wynagrodzeń osobowych. Wykonano go w wysokości 312 799,25 zł, tj. w 99,54%, co stanowiło 6,22% tych wynagrodzeń. Żaden z zespołów nie przekroczył wielkości odpisu (Tabela 4A/2 – Zał. nr 7).
W 2011 r. odpis na ZFŚS powinien wynieść 324 739,79 zł, co stanowiło 6,34% planowanych wynagrodzeń osobowych. Do końca września wykonano go w kwocie  320 117,70 zł, tj. w 98,58%, co stanowiło 6,25% wielkości tych wynagrodzeń (Tabela 4/2 – Zał. nr 6). 
Miesięczne wydatki na jednego ucznia w w/w zabrzańskich zespołach wynosiły w analizowanym okresie 640,01 zł i były wyższe od ubiegłorocznych o 2,83% (Tabela 7/2 – Zał. nr 11).
Najwyższe były w Zespole Szkolno-Przedszkolnym Nr 7 – 802,16 zł, a najniższe w Zespole Szkolno-Przedszkolnym Nr 6 – 542,52 zł.
W kontrolowanych 6 zespołach szkół specjalnych w 2011 r., uczyło się 674 uczniów, czyli o 3,44% mniej niż w roku poprzednim, w 80 oddziałach, tj. o 1,27% więcej niż w 2010 r. (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). Średnioroczne zatrudnienie nauczycieli w tych placówkach wynosiło 196,68 etatów i wzrosło w porównaniu z rokiem poprzednim o 0,85%, a średnioroczne zatrudnienie pracowników niebędących nauczycielami – 56,87 etatów i wzrosło o 5,49% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). W marcu 2011 r. ze 166 nauczycieli pełnozatrudnionych w tych zespołach, 65 posiadało status nauczyciela dyplomowanego, 65 – mianowanego, 33 – kontraktowego i 3 stażysty. We wrześniu ze 169 nauczycieli odpowiednio: 73, 62, 30 i 4. Ponadto w tych jednostkach zatrudnieni byli nauczyciele w niepełnym wymiarze czasu pracy i tak, w marcu na 32,28, a we wrześniu na 29,13 etatach (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Administracja tych szkół zatrudniona była na: 12,25 etatach w marcu i na 11,75 etatach we wrześniu, a obsługa odpowiednio na: 46,33 i 44,03 etatach (Tabela 2/3 – Zał. nr 4).
Planowane na 2011 r. wydatki sześciu zespołów szkół specjalnych wzrosły w odniesieniu do roku minionego o 2,33% i wyniosły 14 898 183 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5). Do końca września zrealizowano je w kwocie 12 009 168,68 złotych tj. 80,61% wielkości planowanej (Tabela 3/3 – Zał. nr 5). Gros wydatków stanowiły wynagrodzenia, które za 9 miesięcy zamknęły się kwotą 8 432 989,66 zł, tj. 70,22% całości wykonanych wydatków i 79,17% wielkości planowanej (Tabela 3/3 – Zał. nr 5). W kwocie tej – 7 446 160,27 złotych (88,3% całości wynagrodzeń) to wynagrodzenia nauczycieli, których średnia miesięczna płaca brutto w tych zespołach wyniosła 4 206,59 zł (Tabela 5/3 – Zał. nr 8) i wzrosła do ubiegłorocznej o 9,59%. Najwyższą zanotowano w ZSS Nr 42 – 4 806,26 zł, a najniższą w ZSS Nr 44 – 3 064,63 złotych. Wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami stanowiły w tych zespołach 11,70% całości wynagrodzeń, a ich średnia miesięczna płaca brutto – 1 928,04 zł (Tabela 5/3 – Zał. nr 8) i zmalała o 3,27%. Najwyższy udział wynagrodzeń tej grupy pracowników zanotowano w ZSS Nr 41 – 16,85%, a najniższy w ZSS Nr 42 – 7,48%. Najwyższą średnią miesięczną płacę brutto pracowników niebędących nauczycielami odnotowano w 2011 r. w ZSS Nr 44 – 2 386,17 zł, a najniższą w ZSS Nr 42 – 1 684,60 zł (Tabela 5/3 – Zał. nr 8)
Szczegółową kontrolą objęto w nich wynagrodzenia za miesiąc kwiecień 2011 roku, które wyniosły 891 834,67 zł i stanowiły 8,37% planowanych wynagrodzeń osobowych. W żadnym z zespołów nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie naliczania wynagrodzeń. Nie przekroczono także funduszu premiowego.
Kontrolą objęto również prawidłowość naliczenia odpisu na ZFŚS, który w 2010 r. powinien wynieść 553 377,84 zł, co stanowiło 5,39% wykonanych wynagrodzeń osobowych. Wykonano go w kwocie 553 306 zł, tj. w 99,99%, co stanowiło także 5,39% tych wynagrodzeń. Żaden z zespołów nie przekroczył wielkości odpisu (Tabela 4A/3 – Zał. nr 7).
W 2011 r. odpis na ZFŚS powinien wynieść 598 433,15 zł, co stanowiło 5,62% planowanych wynagrodzeń osobowych. Do końca września wykonano go w kwocie  583 138,00 zł, tj. w 97,44%, co stanowiło 5,47% wielkości tych wynagrodzeń. Tylko ZSS Nr 38 nie skorygował dokładnie wysokości odpisu przed przekazaniem Funduszowi we wrześniu drugiej raty odpisu – 93,24% (Tabela 4/3 – Zał. nr 6).
Miesięczne wydatki na jednego ucznia w w/w zabrzańskich zespołach szkół specjalnych wynosiły w analizowanym okresie 1 978,77 zł i były wyższe od ubiegłorocznych aż o 12,45%. Najwyższe stwierdzono w Zespole Szkół Specjalnych Nr 41 – 3 773,04 zł (wzrost aż o 32,57%), a najniższe w Zespole Szkół Specjalnych Nr 44 – 1 245,87 zł. Najniższy wzrost tych wydatków zanotowano w ZSS Nr 38 – tylko o 1,18% (Tabela 7/3 – Zał. nr 11).
W kontrolowanych 18 zespołach szkół w 2011 r., uczyło się 8 794 uczniów, czyli o 6,69% mniej niż w roku poprzednim, w 377 oddziałach, tj. o 6,22% mniej niż w 2010 r. (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). Średnioroczne zatrudnienie nauczycieli w tych placówkach wynosiło 848,42 etatów i zmalało w porównaniu z rokiem poprzednim o 2,19%, a średnioroczne zatrudnienie pracowników niebędących nauczycielami – 236,50 etatów i zmalało o 0,88% (Tabela 1/4 – Zał. nr 3). W marcu 2011 r. z 753 nauczycieli pełnozatrudnionych w tych zespołach, 437 posiadało status nauczyciela dyplomowanego, 172 – mianowanego, 132 – kontraktowego i 12 stażysty. We wrześniu z 737 nauczycieli odpowiednio: 451, 175, 102 i 9. Ponadto w tych jednostkach zatrudnieni byli nauczyciele w niepełnym wymiarze czasu pracy i tak, w marcu na 108,77, a we wrześniu na 106,44 etatach (Tabela 2/4 – Zał. nr 4). Administracja tych szkół zatrudniona była na: 61,75 etatach w marcu i na 60,5 etatach we wrześniu, a obsługa odpowiednio na: 176,71 i 172,88 etatach (Tabela 2/4 – Zał. nr 4).
Planowane na 2011 r. wydatki w osiemnastu zespołach szkół wzrosły w odniesieniu do roku minionego o 0,11% i wyniosły 59 359 172 zł (Tabela 3/4 – Zał. nr 5). Do końca września zrealizowano je w kwocie 46 737 006,23 złotych, tj. w 78,74% wielkości planowanej (Tabela 3/4 – Zał. nr 5). Gros wydatków stanowiły wynagrodzenia, które za 9 miesięcy zamknęły się kwotą 31 445 296,53 zł, tj. 67,28% całości wykonanych wydatków i 75,66% wielkości planowanej (Tabela 3/4 – Zał. nr 5). W kwocie tej – 27 476 732,50 złotych (87,38% całości wynagrodzeń) to wynagrodzenia nauczycieli, których średnia miesięczna płaca brutto w tych zespołach wyniosła 3 598,42 zł (Tabela 5/4 – Zał. nr 8) i wzrosła do ubiegłorocznej o 7,46%. Najwyższą zanotowano w ZCKOiZ – 4 007,55 zł i w ZSSpoż. – 4 000,44 zł, a najniższą w ZS Nr 18 – 2 995,56 zł i w ZS Nr 4 – 3 030,13 zł (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami w tych zespołach wyniosły 3 968 564,03 zł i stanowiły 12,62% całości wynagrodzeń, a ich średnia miesięczna płaca brutto – 1 864,53 zł i wzrosła o 2,59% (Tabela 5/4 – Zał. nr 8). Najwyższy udział wynagrodzeń tej grupy pracowników zanotowano w ZS Nr 4 – 19,56% i w ZCKOiZ – 16,08%, a najniższy w CKOiZ – 8,39% i w ZSO – 10,33%. Najwyższą średnią miesięczną płacę brutto pracowników niebędących nauczycielami odnotowano w 2011 r. w ZS Nr 17 – 2 137,02 zł i w ZSSpoż. – 2 103,26 zł, a najniższą w ZSE-U – 1 674,68 zł i w ZSO Nr 5 – 1 716,75 zł (Tabela 5/4 – Zał. nr 8)
Szczegółową kontrolą objęto w nich wynagrodzenia za miesiąc kwiecień 2011 roku, które wyniosły 3 571 973,05 zł i stanowiły 8,59% planowanych wynagrodzeń osobowych. Wynagrodzenia naliczano bez uwag. W żadnym zespole nie przekroczono funduszu premiowego (Tabela 5 i 5A – Zał. nr 8 i 9).
Kontrolą objęto również prawidłowość naliczenia odpisu na ZFŚS, który w 2010 r. powinien wynieść 2 457 281,54 zł, co stanowiło 6,02% wykonanych wynagrodzeń osobowych. Wykonano go w kwocie 2 452 640,88 zł, tj. w 99,81%, co stanowiło 6,00% tych wynagrodzeń. Wielkość odpisu przekroczono w ZSM-S o 610,76 zł, z czego 219,56 zł zwrócono w marcu po ubiegłorocznej uwadze kontrolujących i w ZSSpoż. o 75,47 zł – zwrócono w maju 2011 r. (Tabela 4A/4 – Zał. nr 7). 
W 2011 r. odpis na ZFŚS powinien wynieść 2 568 573,21 zł, co stanowiło 6,18% planowanych wynagrodzeń osobowych. Do końca września wykonano go w kwocie  2 524 964,52 zł, tj. w 98,30%, co stanowiło 6,08% wielkości tych wynagrodzeń. ZSM-S przypomniano telefonicznie o konieczności dokonania korekty przed zakończeniem roku, gdyż we wrześniu przekazano Funduszowi za dużo środków o 2 219,74 zł (Tabela 4/4 – Zał. nr 6).
Miesięczne wydatki na jednego ucznia w w/w zabrzańskich zespołach szkół wynosiły w analizowanym okresie 590,49 zł i były wyższe od ubiegłorocznych o 11,03% (Tabela 7/4 – Zał. nr 11). 
Najwyższe zanotowano w :                             Najniższe zanotowano w:
ZSSport.       – 856,88 zł,                                   ZSM-S      – 430,34 zł,   
ZS Nr 13      – 837,42 zł,                                   ZSO           – 456,76 zł,
ZSO Nr 18   – 791,43 zł,                                   ZS Nr 17    – 464,23 zł.
Z kontrolowanych dwóch MDK i dwóch ognisk pracy pozaszkolnej w 2011 roku korzystało 2 896 uczestników zajęć w 196 kołach i grupach ćwiczebnych. Średnioroczne zatrudnienie nauczycieli w tych placówkach wynosiło 43,8 etatów i zmalało w porównaniu do roku poprzedniego o 1,15%, a średnioroczne zatrudnienie pracowników niebędących nauczycielami –21,17 etatów i wzrosło o 3,02% (Tabela 1/3 – Zał. nr 3). W marcu 2011 r. z 18 nauczycieli pełnozatrudnionych w tych jednostkach, 10 posiadało status nauczyciela dyplomowanego, 3 – mianowanego, 4 – kontraktowego i 1 stażysty. We wrześniu z 20 nauczycieli odpowiednio: 11, 2, 6 i 1. Ponadto w tych jednostkach zatrudnieni byli nauczyciele w niepełnym wymiarze czasu pracy i tak, w marcu na 25,93, a we wrześniu na 23,93 etatach (Tabela 2/3 – Zał. nr 4). Administracja zatrudniona była na: 5,5 etatach w marcu i we wrześniu, a obsługa odpowiednio na: 16,02 i 15,0 etatach (Tabela 2 – Zał. nr 4).
Planowane na 2011 r. wydatki  dwóch MDK i dwóch ognisk pracy pozaszkolnej wzrosły w odniesieniu do roku poprzedniego o 1,06% i wyniosły 3 118 453 zł (Tabela 3/3 – Zał. nr 5). Do końca września zrealizowano je w kwocie 2 436 327,63 zł, tj. 78,13% wielkości planowanej (Tabela 3/3 – Zał. nr 5). Gros wydatków stanowiły wynagrodzenia, które za 9 miesięcy zamknęły się kwotą 1 618 469,85 zł, tj. 66,43% całości wykonanych wydatków i 75,30% wielkości planowanej (Tabela 3/3– Zał. nr 5). W kwocie tej – 1 247 639,68 zł (77,09% całości wynagrodzeń) to wynagrodzenia nauczycieli, których średnia miesięczna płaca brutto w MDK i w ogniskach wyniosła 3 164,99 zł i wzrosła w stosunku do ubiegłorocznej o 5,83%. Najwyższą zanotowano w OPP-3 – 3 578,65 zł, a najniższą w OPP-4 – 2 799,49 złotych (Tabela 5/3 – Zał. nr 5). Wynagrodzenia pracowników niebędących nauczycielami wyniosły 370 830,17 zł i stanowiły 22,91% całości wynagrodzeń, a ich średnia miesięczna płaca brutto – 1 946,31 zł i wzrosła o 4,09%. Najwyższy udział wynagrodzeń tej grupy pracowników zanotowano w MDK Nr 1 – 27,24%, a najniższy w OPP-4 – 19,52%. Najwyższą średnią miesięczną płacę brutto pracowników niebędących nauczycielami odnotowano w 2011 r. w OPP-3 – 2 393,21 zł, a najniższą w MDK Nr 2 – 1 831,09 zł (Tabela 5/3 – Zał. nr 8)
Szczegółową kontrolą objęto w nich wynagrodzenia za miesiąc kwiecień 2011 roku, które wyniosły 179 765,36 zł i stanowiły 8,36% planowanych wynagrodzeń osobowych. Kontrolujący nie ma uwag do naliczania wynagrodzeń. Funduszu premiowego nie przekroczono.
Kontrolą objęto również prawidłowość naliczenia odpisu na ZFŚS, który w 2010 r. powinien wynieść 134 361,01 zł, co stanowiło 6,41% wykonanych wynagrodzeń osobowych. Wykonano go w kwocie 134 358 zł, tj. w 100%, co stanowiło 6,41% tych wynagrodzeń. Żadne z ognisk nie przekroczyło odpisu (Tabela 4A/3 – Zał. nr 7).
W 2011 r. odpis na ZFŚS powinien wynieść 142 475,61 zł, co stanowiło 6,63% planowanych wynagrodzeń osobowych. Do końca września wykonano go w kwocie  139 549 zł, tj. w 97,95%, co stanowiło 6,49% wielkości tych wynagrodzeń (Tabela 4/3 – Zał. nr 6). 
Miesięczne wydatki na jednego uczestnika zajęć w ogniskach wynosiły w analizowanym okresie 93,47 zł i były wyższe od ubiegłorocznych o 10,24%. 
Najwyższe zanotowano w OPP Nr 4 – 115,74 zł, a najniższe w OPP Nr 3 – 84,24 zł (Tabela 7/3 – Zał. nr 11). 
Z powyższej analizy wynika, że kontrolowane wynagrodzenia za kwiecień 2011 roku były naliczane prawidłowo i nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, zarówno w wynagrodzeniach nauczycieli, jak i w wynagrodzeniach pracowników niebędących nauczycielami. Fundusz premiowy za 2010  przekroczono tylko w trzech w/w jednostkach. W wyjaśnieniach do raportu należy omówić przyczyny oraz dołączyć dokumenty potwierdzające zwrot tych środków na rachunek bankowy jednostki, a następnie na konto Urzędu Miejskiego w Zabrzu.
Wyjaśnień wymaga także sygnalizowany w raporcie wzrost zatrudnienia, przy jednoczesnym zmniejszaniu się ilości oddziałów, czy liczby uczniów.
W czasie kontroli stwierdzono, że większość ankiet wypełniono prawidłowo. Nie stwierdzano już pomyłek, jakie miały miejsce w przeszłości. Za 2010 r. w trzech przedszkolach, w dwóch szkołach podstawowych, w jednym zaspole szkół i w bursie przekroczono wielkość odpisu. O wielkości te należy zmniejszyć tegoroczny odpis tych jednostek, a środki zwrócić Urzędowi Miejskiemu w Zabrzu. W zakresie realizacji odpisu na ZFŚS kontrolujący zwrócili także uwagę na brak korekt przy przekazywaniu środków na ten cel we wrześniu i przed zakończeniem każdego roku. Negatywnym przykładem takiego zaniechania jest ZSM-S, któremu w ubiegłorocznym raporcie na dzień 30.09.2010 r. wykazano przekroczenie wielkości odpisu o 219,56 zł. Kwotę tę zwrócono UM w Zabrzu bez dokonania korekty przed zakończeniem roku. Wynikiem tego, jak stwierdzono wcześniej w raporcie, było dalsze przekroczenie odpisu na ZFŚS w 2010 r. o kolejne 391,20 zł. Potrzeba było dwóch kolejnych kontroli, aby wyprostować omówione zaniechanie działań w tym zakresie. Trudności w prawidłowym naliczeniu wysokości odpisu ma także Przedszkole Nr 46. Aktualnie już tylko niektóre jednostki przekazują środki na fundusz w nadmiarze mimo zmniejszającego się zatrudnienia. Problemem jest jednak odstępowanie od korekty odpisu przed  przelaniem jego drugiej raty i przekazywanie zaniżonych środków na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Dotyczyło to kilkunastu kontrolowanych jednostek oświatowych. 
W wyjaśnieniach do raportu należy omówić przyczyny stwierdzonego stanu.
Umowy cywilnoprawne w oświatowych jednostkach organizacyjnych są rzadkością. Niemal wszystkie księgowane są w § 4170, chociaż stwierdzono pojedyncze przypadki księgowań w § 4270 oraz 4300. Do celowości i sposobu ich zawierania kontrolujący nie ma zastrzeżeń. Wydatki na omawiane umowy w poszczególnych rodzajach kontrolowanych jednostek oświatowych przedstawiały się następująco:
•	Przedszkola w 2010 r.  – 42 357,11 zł, tj. 0,15% całości budżetu,
            za 9 m-cy 2011 r.  –   1 821,80 zł, tj. 0,02% planowanego budżetu;
•	SP     w 2010 r.            – 102 350,46 zł, tj. 0,19% wszystkich wydatków,
            za 9 m-cy 2011 r.  –   40 903,95 zł, tj. 0,11% planowanych      „      ;
•	Gim.     w 2010 r.         –   24 475,02 zł, tj. 0,15% budżetu,
            za 9 m-cy 2011 r.   –    9 698,74 zł, tj. 0,06%       „     planowanego;

•	ZS-P     w 2010 r.        –    7 423,00 zł, tj. 0,10% wydatków,
            za 9 m-cy 2011 r.  –   2 004,00 zł, tj. 0,01%        „        planowanych;
•	ZSSpec.  w 2010 r.      –   13 275,71 zł, tj. 0,09% całości budżetu,
           za 9 m-cy 2011 r.   –     5 978,15 zł, tj. 0,06% planowanego budżetu;
•	ZSzkół   w 2010 r.       –  101 582,45 zł, tj. 0,17% wszystkich wydatków,
          za 9 m-cy 2011 r.    –    63 383,55 zł, tj. 0,03% planowanych     „       ;
•	MDK, OPP  w 2010 r. –    16 231,36 zł, tj. 0,53% wydatków,
          za 9 m-cy 2011 r.    –      3 511,30 zł, tj. 0,11%        „       planowanych;
Powyższe dane zawarte są w Tabelach 3, 3/1, 3/2, 3/3 i 3//4 – Zał. nr 5. Do uwag kontrolujących dot. umów cywilnoprawnych, zawartych w treści raportu, należy także odnieść się w wyjaśnieniach pisemnych.
Zgodnie z art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, od 1 stycznia 2010 r. kierownik jednostki odpowiada za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i efektywnej kontroli zarządczej. W praktyce zabrzańskich, oświatowych jednostek organizacyjnych realizacja tego wymogu ustawy przedstawia się dobrze. Wszystkie placówki wprowadziły prawidłowo systemy kontroli zarządczej, które podlegają permanentnej ewaluacji. Uwagi zawarte w ubiegłorocznym raporcie realizowano. Określono właściwie podstawę prawną wprowadzenia systemu kontroli zarządczej w jednostce, którą zawiera cytowany wyżej art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy oraz § 7 Zasad organizacji systemu kontroli zarządczej w Gminie Zabrze oraz w Urzędzie Miejskim w Zabrzu wprowadzonych zarządzeniem Nr 818/BK/2011 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 11 października 2011 r. Zobowiązuje on kierowników miejskich jednostek organizacyjnych do określenia zasad kontroli zarządczej w kierowanych jednostkach, w szczególności w zakresie wyznaczania celów i zadań, identyfikacji, analizy i reakcji na ryzyko, a także monitorowania realizacji wyznaczonych celów i zadań. Do tworzenia, oceny i doskonalenia systemu kontroli zarządczej należy wykorzystać wskazówki zawarte  w Standardach kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych, stanowiących załącznik do komunikatu Nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009 r. 
W większości jednostek identyfikowane jest prawidłowo zewnętrzne i wewnętrzne ryzyko związane z osiąganiem celów i zadań oraz odpowiednio dokumentowane zgodnie z obowiązującymi w nich Instrukcjami zarządzania ryzykiem, a z wynikami tych działań zapoznawani są pracownicy. Już tylko nieliczne jednostki oświatowe muszą dopracować zasady (politykę) rachunkowości wymagane art. 10. ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. z 2009 r. Dz. U. Nr 152, poz. 1223 ze zmianami).
Wspomniane wcześniej Zasady organizacji systemu kontroli zarządczej … w § 18 stwierdzają, że na dokumentację systemu kontroli zarządczej składają się w szczególności: uchwały organu stanowiącego, zarządzenia Prezydenta, kierownika jednostki, regulaminy, procedury określające zasady gospodarki finansowej, procedury określające zasady kontroli wykonywania gospodarki finansowej, instrukcje, polityki, upoważnienia i pełnomocnictwa, dokumenty określające zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności pracowników oraz inne dokumenty wewnętrzne. Dodać do nich trzeba konstytucję, ustawy i przepisy wykonawcze do nich (rozporządzenia) dot. zagadnień objętych działalnością jednostki. O wykorzystaniu uwag kontrolujących w sprawie konieczności dopracowania dokumentacji kontroli zarządczej należy powiadomić bezpośrednio Biuro Kontroli we wspomnianych wyjaśnieniach.
Niemal wszystkie kontrolowane jednostki oświatowe, według oświadczeń dyrektorów podanych w ankietach, posiadają instrukcje określające zasady i tryb postępowania z dokumentacją wraz z załącznikami w postaci wykazu akt, które w większości przypadków przesłano do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach. Podstawą ich opracowania jest ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 673 ze zmianami). W instrukcjach kancelaryjnych zweryfikowano zapisy, które uniemożliwiałyby wymianę dokumentów z Urzędem Miejskim w Zabrzu drogą elektroniczną. Tylko pojedyncze jednostki, które nie dokonały tego, zobowiązały się dokonać weryfikacji w najbliższym czasie. O istotnych zmianach w tym zakresie, odbiegających od ustaleń kontroli, należy również poinformować kontrolującego w pisemnych wyjaśnieniach.
Tylko i wyłącznie te jednostki, których powyższe uwagi dotyczą, zobowiązane są ustosunkować się do nich w wyjaśnieniach pisemnych w terminie do dnia 29 lutego 2012 r.
Innych nieprawidłowości w przedmiotowej kontroli nie stwierdzono.
Na powyższych ustaleniach czynności kontrolne zakończono. 
Raport z kontroli składa się z 265 kart. Jego integralną część stanowi  11 załączników na 52 kartach.
Kierownik każdej kontrolowanej jednostki został poinformowany o przysługującym mu z mocy przepisów § 13 ust. 1 Regulaminu kontroli prawie zgłoszenia w terminie 7 dni zastrzeżeń, co do konkretnych faktów utrwalonych w niniejszym raporcie.
Raport z kontroli służy wyłącznie do użytku wewnętrznego. 
Udostępnianie informacji w nim zawartych następuje z zachowaniem przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, ustawy o tajemnicy skarbowej i ustawy o dostępie do informacji publicznej. 
Raport niniejszy sporządzono w trzech jednobrzmiących egzemplarzach i po odczytaniu podpisano bez zastrzeżeń.
Jeden egzemplarz raportu (wyciąg dot. każdej oddzielnie jednostki organizacyjnej) przekazano kierownikowi kontrolowanej jednostki.
  
                                                  Kontrolujący:
                                                                              ……………………………………     
                                                                                                        
Zabrze, dnia 27 stycznia 2012 r.

           
Wyjaśnienia kontrolowanych jednostek:

P Nr 11 – W grudniu 2011 r. dokonano korekty ZFŚS i przekazano Funduszowi brakujące środki w kwocie 5 534,00 zł (pismo z dnia 20.02.12 r.).

P Nr 23 – Kwotę 9,10 zł w dniu 22 lutego br. przekazano z konta ZFŚS na konto podstawowe, a dnia 23.02.12 r. przelano ją na konto Urzędu Miejskiego w Zabrzu (pismo z dnia 28.02.2012 r. i kserokopie przelewów).

P Nr 48 – Zwiększenie zatrudnienia pracowników obsługowych wynikało z konieczności zatrudnienia osób na zastępstwo pomocy nauczyciela (pismo z dnia 6.02.12 r.).

SP Nr 6 – Fundusz premiowy na 2011 r. wynosił 29 772,67 zł, a wykonano go do końca roku w kwocie 29 761,66 zł, chociaż za 9 kontrolowanych miesięcy stwierdzono przekroczenie o 0,03% (pismo z dnia 28.02.12 z zestawieniem wypłaconych premii).

SP Nr 16 – W ankiecie pomyłkowo wpisano „profilaktyka” zamiast „polityka”. Do wyliczeń odpisu ZFŚS korzystano z danych PAPS. Korekty odpisu dokonano w grudniu 2011 r. (pismo z dnia 29.02.12 r.).

SP Nr 18 – Wzrost zatrudnienia w porównaniu z rokiem 2010 r. wynikał z zatrudnienia nauczycieli na czas nieobecności (urlop zdrowotny i urlop macierzyński), a w przypadku pracowników niebędących nauczycielami – sprzątaczki oraz dwóch osób zastępujących główną księgową na zwolnieniu i urlopie macierzyńskim (pismo z dnia 27 lutego).

SP Nr 26 – Fundusz premiowy na 2011 r. wynosił 24 424,52 zł, a wykonano go do końca roku w kwocie 23 262,88 zł, chociaż za 9 kontrolowanych miesięcy stwierdzono przekroczenie o 0,04% (pismo z dnia 1.03.12 z zestawieniem wypłaconych premii).

SP Nr 28 – Kwotę 7,81 zł w dniu 20 lutego br. przekazano z konta ZFŚS na konto podstawowe, a dnia 22.02.12 r. przelano ją na konto Urzędu Miejskiego w Zabrzu (pismo z dnia 24.02.2012 r. i kserokopie przelewów).

Gim. Nr 12 – Kwotę 87,50 zł wynikającą z przekroczenia funduszu premiowego w dniu 8 lutego wpłacono na konto Szkoły, a w dniu 15 lutego zwrócono do UM w Zabrzu (pismo z dnia 24.02.2012 r. i kserokopie przelewów).

Gim. Nr 20 – W dniu 12.10.2011 r. przelano na ZFŚS pozostałe środki, a w listopadzie dokonano ostatecznej korekty (pismo z dnia 28.02.2012 r.).

ZS-P Nr 8 – Zasady rachunkowości wprowadzono zarządzeniem (pismo z dnia 29 lutego).

ZSS Nr 44 – Rozszerzono zasady rachunkowości zgodnie z uwagami (pismo z dnia 16.02.12 r.).

ZSO    –     Kwota 721,07 zł w § 4170 dot. zobowiązań z 2010 r. (pismo z dnia 20 lutego).

ZS Nr 4 – Wzrost zatrudnienia wynikał z konieczności zatrudnienia osób na zastępstwo za pracowników na długotrwałym zwolnieniu lekarskim i urlopie macierzyńskim. Zweryfikowano zapisy w instrukcji kancelaryjnej uniemożliwiające wymianę dokumentów z UM drogą elektroniczną. Korekty odpisu na ZFŚS dokonano w grudniu i dnia 28.12. przekazano Funduszowi 7 760 zł. Do UM zwrócono dodatek popołudniowy, zakwestionowany w czasie kontroli, w kwocie 610,98 złotych. Przedstawiono rozliczenie w § 4170, a umowę na usługi bhp zaksięgowano z niepodanych przyczyn w § 4300 (pismo z dnia 29.02.12 r. z zalącznikami).

ZSO Nr 12 – Kwota 271,35 zł w § 4170 dot. zobowiązań z 2010 r. (pismo z dnia 13 lutego).

ZSO Nr 13 – W piśmie dostarczonym w dniu 29.02.12 r. wyjaśniono, w których z wymienionych dokumentów znajdują się poszczególne zasady rachunkowości określone w art. 10 ustawy o rachunkowości.

ZSO Nr 14 – Kwota 26,27 zł w § 4170 dot. zobowiązań z 2010 r. (pismo z dnia 29 lutego).

ZS Nr 17 – Kwota 329,89 zł w § 4170 dot. zobowiązań z 2010 r. (pismo z dnia 29 lutego).

ZS Nr 18 – Kwota 167,23 zł  w § 4170 dot. zobowiązań z 2010 r. Dokumentów przesłanych do zatwierdzenia Dyrektorowi Archiwum Państwowego w Katowicach jeszcze nie otrzymano, a weryfikacja instrukcji kancelaryjnej dokonana zostanie po ich zatwierdzeniu (pismo z dnia 27 lutego).

ZSSport. – Kwota 103,73 zł w § 4170 dot. zobowiązań z 2010 r. Natomiast ZUS i podatek dochodowy od umowy pracownie matematyczne zapłacono w październiku 2011 r. Umowy za prace w zastępstwie księgowej zaksięgowała w § 4300 zastępująca ją osoba. Rozszerzono także kwestionowaną w raporcie identyfikację ryzyka, ale tylko o ocenę ryzyka zawodowego w pracy dydaktycznej i zajęciach sportowych (pismo z dnia 28 lutego br.).

ZSSpoż. –  Kwota 319,31 zł w § 4170 dot. zobowiązań z 2010 r. (pismo z dnia 24 lutego).

CKPiU – W grudniu 2011 r. dokonano ponownego przeliczenia odpisu ZFŚS, zmniejszono odpis o 3 932,00 zł i kwotę tę zwrócono UM w Zabrzu (pismo z dnia 29 lutego).

Bursa  –   W terminie do końca maja br. z środków ZFŚS na 2012 r. odjęta zostanie kwota 134,04 zł, wynikająca z przekroczenia Funduszu za 2010 r. i następnie zwrócona z konta podstawowego jednostki do UM Zabrze (pismo z dnia 27.02.2012 r.).

Poradnia – Dopiero pismem z dnia 7 lutego br. poinformowano BK o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dla których przysługuje podwyższony odpis na ZFŚS. Ponadto jedna osoba przebywa na urlopie bezpłatnym.