R a p o r t
z kontroli problemowej Nr P2/2009
przeprowadzonej we wszystkich 
 miejskich zakładach opieki zdrowotnej

Kontrolę w dniach od 26 lutego do 5 marca 2009 r. przeprowadzili:
1.	mgr  Zbigniew   F r u k – główny specjalista,
2.	mgr  Halina   B a ł a t a – inspektor,
z Biura Kontroli Urzędu Miejskiego w Zabrzu, działający na podstawie Zarządzenia Nr 414/BK/2008 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 22 lipca 2008 r. w sprawie przeprowadzenia kontroli przestrzegania przez podległe i nadzorowane przez Prezydenta Miasta Zabrze jednostki sektora finansów publicznych realizacji procedur w zakresie celowości zaciągania zobowiązań finansowych i dokonywania wydatków. 

Przedmiotem kontroli były następujące zagadnienia: 
1.	Ustalone w jednostce procedury kontroli, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zmianami),
2.	Realizacja tych procedur w zakresie celowości zaciągania zobowiązań finansowych i dokonywania wydatków obejmujących co najmniej 5% wszystkich wydatków.

Kontrolą objęto wydatki z 2008 r. 

Ustalenia kontroli zawarte zostały w kolejnych rozdziałach: 
I.	SP ZOZ   S z p i t a l   R e j o n o w y                                             str.    2
II.	SP ZOZ Ośrodek Rehabilitacji Dzieci Niepełnosprawnych           str.    6   
III.	SP ZOZ Ośrodek Profilaktyki i Leczenia Uzależnień                    str.    9  
IV.	U w a g i   i   w n i o s k i                                                                str.  12 
Każdy z powyższych rozdziałów omawia kolejno oba kontrolowane zagadnienia w poszczególnych zakładach opieki zdrowotnej. Szczegółowe ustalenia kontroli w każdej jednostce poprzedzone zostały krótkimi ustaleniami ogólnymi, nawiązującymi do ustaleń roku poprzedniego.
I.	SP ZOZ    S z p i t a l    R e j o n o w y
Szpital Rejonowy w Zabrzu, ul. Zamkowa 4, jest miejskim zakładem opieki zdrowotnej. 
Numer statystyczny – 240085252. 
Jego dyrektorem od dnia 1 lutego 2005 roku jest Pan Jan Węgrzyn (Zarządzenie Nr 48/ZPS/2005 Prezydenta Miasta Zabrze z dnia 25 stycznia 2005 r.
Główną księgową jednostki jest od dnia 1 października 2005 r. Pani Joanna Mnich zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, dnia 2.03.2005 r. Obowiązki i odpowiedzialność powierzono jej zgodnie z ustawą o finansach publicznych w dniu powierzenia stanowiska gł. księgowej.
Procedury kontroli, o których mowa w art. 47 ust. 2  ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104), przy uwzględnieniu standardów przewidzianych w art. 63 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, według oświadczenia dyrektora, zostały ustalone na piśmie i wprowadzone do stosowania w jednostce.
Szpital Rejonowy na dzień 15 grudnia 2007 r. zatrudniał 600 osób na 571,97 etatach. Rok kontrolowany rozpoczął z zatrudnieniem 594 osób na 572,86 etatach, by do 15 grudnia 2008 r. zwiększyć je do 643 osób zatrudnionych na 615,43 etatach. Średnioroczne zatrudnienie w 2008 r. wynosiło 592,135 etatów i wzrosło w porównaniu z rokiem poprzednim o 1,07% (Tabela 1 – Zał. nr 1).
Przychody jednostki w 2006 r. wynosiły 30 733 919,99 zł, a w nich przychody ze świadczonych usług – 29 150 415,27 zł stanowiły 94,85%, przychody z działalności pomocniczej – 1 507 806,84 zł (4,90%) oraz darowizny – 75 694,88 zł (0,25%). 
Dotacja organu założycielskiego na inwestycje budowlane i zakupy inwestycyjne, niestanowiąca przychodów, zwiększyła fundusz założycielski Szpitala i wyniosła w 2006 r. 5 607 515,00 zł.   
W 2007 r. przychody Szpitala wzrosły do 35 787 338,79 zł, tj. o 16,44%. Przychody ze świadczonych usług wyniosły 33 989 417,84 zł i stanowiły 94,98% całości przychodów, przychody z działalności pomocniczej – 1 704 627,67 zł (4,76%) oraz darowizny – 93 293,28 zł, tj. 0,26% wszystkich przychodów. Na przychody z działalności pomocniczej składały się: refundacja wynagrodzeń stażystów, rezydentów i poborowych, wynajem pomieszczeń, refakturowanie mediów oraz pozostałe przychody operacyjne i przychody finansowe z odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Na darowizny natomiast składały się darowizny pieniężne oraz rzeczowe, w tym głównie darowizny leków (Tabela 2 – Zał. nr 2).
Dotacja organu założycielskiego na inwestycje budowlane i zakupy inwestycyjne, niestanowiąca przychodów, która zwiększyła fundusz założycielski Szpitala i wyniosła w 2007 r. 7 554 773,94 zł. W porównaniu z rokiem poprzednim wzrosła o 34,73%.
W 2008 r. przychody Szpitala wzrosły do 43 254 884,56 zł, tj. o 20,87%. Przychody ze świadczonych usług wzrosły o 22,35% do 41 587 621,82 zł i stanowiły 96,15% całości przychodów, przychody z działalności pomocniczej – 738 694,73 zł (1,71%), środki otrzymane z Ministerstwa Zdrowia w ramach programu „Wzmocnienie Bezpieczeństwa Zdrowotnego Obywatelli” – 832 700,00 zł (1,92%) oraz darowizny – 95 868,01 zł, tj. 0,22% wszystkich przychodów. Na przychody z działalności pomocniczej składały się: refundacja wynagrodzeń stażystów, rezydentów i poborowych, wynajem pomieszczeń, refakturowanie mediów oraz pozostałe przychody operacyjne i przychody finansowe z odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Na darowizny natomiast składały się darowizny pieniężne oraz rzeczowe, w tym głównie darowizny leków.
Dotacja organu założycielskiego na inwestycje budowlane i zakupy inwestycyjne, niestanowiąca przychodów, która zwiększyła fundusz założycielski Szpitala i wyniosła w 2008 r. 5 482 020,67 zł. W porównaniu z rokiem poprzednim zmalała o 27,44% (Tabela 2 – Zał. nr 2).
Koszty działalności jednostki w 2006 r. wynosiły 34 556 764,00 zł, a  wynagrodzenia – 17 085 056,58 zł, które stanowiły 49,44% kosztów. 
W 2007 r. koszty działalności Szpitala wzrosły do 37 825 380,59 zł, tj. o 9,46%, a wynagrodzenia do kwoty 18 600 151,15 zł, czyli o 8,87%. W roku kontrolowanym koszty wzrosły do 45 545 141,65 zł, czyli o 20,41% w porównaniu z rokiem poprzednim. Wynagrodzenia natomiast wzrosły o 25,66% do kwoty 23 373 272,78 zł i stanowiły 51,32% wszystkich kosztów (Tabela 3 – Zał. nr 3). 
Podstawowym elementem wynagrodzeń były wynagrodzenia zasadnicze, które w 2008 r. wyniosły 12 963 299,55 zł, tj. 55,46% całości wynagrodzeń.
Premie pracownicze 1 043 636,39 zł – 8,05% wynagrodzeń zasadniczych. Wynagrodzenia rezydentów i poborowych 256 051,80 zł – 1,10% środków na wynagrodzenia. Znaczącą pozycją w kosztach wynagrodzeń Szpitala były umowy cywilno-prawne z pracownikami, które w 2008 r. wyniosły 1 796 057,69 zł i stanowiły 7,68% całości wynagrodzeń (Tabela 4 – Zał. nr 4). 
Miesięczny koszt jednego etatu w Szpitalu w 2008 r. wyniósł 3 289,41 zł i był wyższy od ubiegłorocznego o 24,33%.
Szczegółowej analizie w czasie kontroli poddano wynagrodzenia za miesiąc maj 2008 r. Wynika z niej, że wynagrodzenie pracowników w tym miesiącu wyniosło 1 905 782,03 zł i stanowiło 8,15% całości kosztów wynagrodzeń. 
Na omawiane wynagrodzenie złożyły się wynagrodzenia:
•	lekarzy i farmaceutów                        - 701 031,67 zł   36,78%,
•	pielęgniarek i położnych                    - 648 963,32 zł   34,05%,
•	techników i pozostałego personelu 
     średniego                                            - 167 474,24 zł     8,79%,
•	salowych, sanitariuszy i personelu 
     niższego                                              - 126 318,66 zł     6,63%,
•	sprzątaczek i obsługi                          -   62 425,78 zł     3,28%,
•	personelu wyższego i administracji    - 199 568,36 zł   10,47%.
Podstawowym jego elementem było wynagrodzenie zasadnicze, które w maju wyniosło 1 029 908,61 zł i stanowiło 54,04% miesięcznego wynagrodzenia. Pozostałe jego składniki to:  
-	dodatek za wysługę 171 972,63 zł  - 16,70% wynagrodzeń zasadniczych,
-	premia                     101 547,76 zł  -   9,86%         „                     „    
-	inne dodatki            602 353,03 zł  - 31,61% majowego wynagrodzenia
Na dodatki te złożyły się: stażowe, funkcyjne, za tytuł naukowy, dyżury, za pracę w nocy i w święta, za czas choroby pracownika. Do wynagrodzeń objętych kontrolą uwag nie wnosi się.     
Wynagrodzenia w Szpitalu reguluje Zakładowy regulamin wynagradzania pracowników SP ZOZ Szpitala Rejonowego w Zabrzu oraz Zakładowy regulamin premiowania wprowadzony zarządzeniem dyrektora Nr 87 z dnia 16.09.2005 r. 
Koszty świadczeń na rzecz pracowników stanowiły także znaczącą część wszystkich kosztów kontrolowanej jednostki tj. 10,83% w 2007 r. i 10,13% w 2008 r. Kształtowały się one w tych latach odpowiednio na poziomie: 4 098 007,83 zł i 4 615 063,69 zł. Największą ich częścią były składki ZUS, które w 2007 r. stanowiły 19,19% wynagrodzeń osobowych Szpitala Rejonowego, a w roku 2008 –  ich 17,05% (Tabela 3 – Zał. nr 3).
Szczegółowej kontroli poddano składki ZUS w maju 2008 r. Wynosiły one 770 094,25 zł, tj. 40,41% majowych wynagrodzeń (Tabela 6 – Zał. nr 6). Złożyły się na nie:
-	składki od pracodawcy   294 381,20 zł     -  15,45% wynagrodzeń,
-	składki od pracownika    257 539,04 zł     -  13,51%          „
-	ubezpiecz. zdrowotne     171 445,87 zł     -    9,00%          „
-	Fundusz Pracy                  46 728,14 zł     -    2,45%          „
Fundusz wypadkowy dla  Szpitala ustalony został na poziomie 1,47%. 
Kontrolujący nie mają uwag do wielkości przedstawionych składek.
Kontroli poddano także wielkość naliczonego odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, który w podanych wcześniej latach stanowił odpowiednio: 2,65% i 2,33% wynagrodzeń osobowych Szpitala (Tabela 3 – Zał. nr 3). W 2007 r. średnioroczne zatrudnienie pracowników do odpisu na ZFŚŚ wynosiło w kontrolowanej jednostce 610,79 etatów i 4 emerytów objętych opieką socjalną, a w związku z tym prawidłowa wielkość odpisu na ZFŚS wynosiła: 491 978,03 zł. Wykonano go w kwocie 492 939,82 zł tj. 100,2%. W 2008 r. średnioroczne zatrudnienie pracowników do odpisu wynosiło 601,14 etatów i 4 emerytów objętych opieką socjalną, a w związku z tym prawidłowa wielkość odpisu na ZFŚS wynosiła: 545 603,94 zł. Wykonano go w kwocie 544 612,85 zł tj. 99,8%  (Tabela 8 – Zał. nr 8).
Ponieważ w 2008 r. wyrównano przekroczenie Funduszu z poprzedniego roku, kontrolujący nie mają uwag do jego realizacji.
Majątek Szpitala przedstawiony w Tabeli 7 – Zał. nr 7 stanowią:
•	środki trwałe zaksięgowane na koncie 010 o wartości      46 538 126,06 zł, w tym grunty                          -      1 442 000,00 zł,
budynki i budowle                  -    32 841 708,42 zł,
     urządzenia tech. i maszyny    -       1 124 801,40 zł,
     środki transportu                    -          164 349,18 zł,
     inne środki trwałe                  -      10 965 267,06 zł,   
•	wartości niematerialne i prawne (020)   o wartości                130 198,40 zł,
•	środki trwałe w budowie (080)   o wartości                        3 585 460,84 zł,
                                                                    R a z e m :           50 253 785,30 zł
Wykazem powyższym nie objęto środków trwałych o wartości do 3 500,00 złotych, bo zgodnie z zarządzeniem dyrektora nr 1/2005 z dnia 6.05.2005 r. prowadzone są one w ewidencji ilościowej. W praktyce jednak w ewidencji tej znajdują się środki trwałe do 1 500,00 zł, bo dla środków trwałych od 1 501 do 3 499 zł prowadzona jest oddzielna ewidencja ilościowo-wartościowa dla nisko-cennych składników majątkowych, księgowanych na koncie 092, których wartość wynosi:                                          200 353,82 zł.
Ostatnią inwentaryzację składników majątkowych w drodze spisu z natury przeprowadzono na dzień 30.11.2008 r. i rozliczono w dniu 14.01.2009 r. 
Budynki Szpitala są terenem strzeżonym w rozumieniu przepisów o inwentaryzacji – stwierdzenie dyrektora w ankiecie. Rzeczywiście w tej sprawie brak  definicji ustawowej, ale praktyka wymaga właśnie takiego stwierdzenia kierownika jednostki w instrukcji inwentaryzacyjnej, innym dokumencie lub w oddzielnym zarządzeniu.
Szpital prowadzi działalność statutową na dwóch nieruchomościach zabudowanych otrzymanych do nieodpłatnego użytkowania od Miasta Zabrze aktem notarialnym nr 8510/2006 z dnia 7 września 2006 r. położonych w Zabrzu, przy ul. Zamkowej – dwie działki o nr 747/86 i 753/83 o łącznej powierzchni 5,3248 ha, wpisanych do KW Sądu Rejonowego w Zabrzu nr 12428 oraz w Zabrzu, przy ul. Janika 18 – działka o nr 2183/78 o pow. 4481 m²  (KW nr 20224).
Umową użyczenia Nr CRU/928/2008 z dnia 6.05.2008 r. Prezydent Miasta Zabrze przekazał Szpitalowi na czas określony do 30.06.2011 r. nieruchomość zabudowaną w Zabrzu, przy ul. Traugutta 6 usytuowaną na 6 działkach o łącznej powierzchni 3961,16 m², w celu prowadzenia działalności statutowej.
Osobą odpowiedzialną w jednostce za udostępnianie informacji publicznych na zasadach określonych w rozdziale ósmym Statutu Miasta jest Pan Jan Węgrzyn.
Kontrolą objęto koszty Szpitala za 2008 r. w wysokości 3 220 489,13 zł, tj. 7,07% wszystkich kosztów działalności jednostki.

II.	     SP ZOZ  Ośrodek Rehabilitacji Dzieci Niepełnosprawnych
Ośrodek Rehabilitacji Dzieci Niepełnosprawnych w Zabrzu, ul. 3-go Maja 10, jest miejskim zakładem opieki zdrowotnej. 
Numer statystyczny – 273535896. 
Jego kierownikiem od dnia 1 października 1998 roku jest Pani Teresa Pyrkosz, powołana na stanowisko w drodze konkursu (uchwała Zarządu Miasta nr 403/98 z dnia 29.09.1998 r.
Główną księgową jednostki jest Pani Aneta Barczyk-Szczerbanowska zatrudniona od dnia 1.07.1998 r. na podstawie umowy o pracę, jako księgowa, a od 1.07.2004 r. na stanowisku głównej księgowej, której w dniu 3.03.2008 r. powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych.
Procedury kontroli, o których mowa w art. 47 ust. 2  ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104), przy uwzględnieniu standardów przewidzianych w art. 63 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, według oświadczenia dyrektora, zostały ustalone na piśmie i wprowadzone do stosowania w jednostce.
Ośrodek na dzień 15 grudnia 2007 r. zatrudniał 13 osób na 12,4 etatach. Rok kontrolowany rozpoczął z zatrudnieniem 13 osób na 12,375 etatach i z takim go zakończył. Od lutego do lipca nastąpiło zwiększenie zatrudnienia, stąd średnioroczne zatrudnienie w 2008 r. wyniosło 12,75 etatów i wzrosło w porównaniu z rokiem poprzednim o 3,03% (Tabela 1 – Zał. nr 1).
Przychody jednostki w 2006 r. wynosiły 602 098,00 zł, a w nich przychody ze świadczonych usług – 601 169,00 zł stanowiły 99,85%. 
W 2007 r. przychody Ośrodka wzrosły do 676 416,41 zł, tj. o 12,34%. Przychody ze świadczonych usług wyniosły 660 057,84 zł i stanowiły 97,58% całości przychodów, przychody z działalności pomocniczej – 12 358,57 zł (1,83%) oraz darowizny – 4 000,00 zł, tj. 0,59% wszystkich przychodów (Tabela 2 – Zał. nr 2). Na przychody z działalności pomocniczej składały się: zmiana stanu produktów i przychody finansowe z odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych.
W 2008 r. przychody Ośrodka zmalały do 626 058,61 zł, tj. o 7,44%. Przychody ze świadczonych usług zmalały o 6,05% do 620 112,16 zł i stanowiły 99,05% całości przychodów, przychody z działalności pomocniczej – 5 946,45 zł tj. 0,95% wszystkich przychodów (Tabela 2 – Zał. nr 2). Na przychody z działalności pomocniczej składały się: zmiana stanu produktów, przychody finansowe z odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz pozostałe przychody operacyjne.
Koszty działalności jednostki w 2006 r. wynosiły 577 283,00 zł, a  wynagrodzenia – 312 681,00 zł, które stanowiły 54,16% kosztów. 
W 2007 r. koszty działalności Ośrodka wzrosły do 653 254,54 zł, tj. o 13,16%, a wynagrodzenia do kwoty 346 740,37 zł, czyli o 10,89%. W roku kontrolowanym koszty zmalały do 609 081,78 zł, czyli o 6,76% w porównaniu z rokiem poprzednim. Wynagrodzenia natomiast wzrosły o 8,24% do kwoty 375 323,72 zł i stanowiły 61,62% wszystkich kosztów (Tabela 3 – Zał. nr 3). 
Podstawowym elementem wynagrodzeń były wynagrodzenia zasadnicze, które w 2008 r. wyniosły 203 249,42 zł, tj. 54,15% całości wynagrodzeń.
Premie pracownicze 78 565,44 zł – 38,65% wynagrodzeń zasadniczych (Tabela 4 – Zał. nr 4). 
Miesięczny koszt jednego etatu w Ośrodku w 2008 r. wyniósł 2 453,10 zł i był wyższy od ubiegłorocznego o 5,06%.
Szczegółowej analizie w czasie kontroli poddano wynagrodzenia za miesiąc maj 2008 r. Wynika z niej, że wynagrodzenie pracowników w tym miesiącu wyniosło 30 400,75 zł i stanowiło 8,10% całości kosztów wynagrodzeń. Złożyły się na nie:
-  wynagrodzenie zasadnicze 20 026,67 zł, stanowiło 65,88% majowego    wynagrodzenia, 
-	dodatek za wysługę      2 962,77 zł  - 14,79% wynagrodzeń zasadniczych,
-	premia                          6 255,99 zł  -  31,24%         „                     „    
-	inne dodatki                 1 155,32 zł  -    3,80% majowego wynagrodzenia  
Na dodatki te złożyły się: funkcyjne – 900,00 zł i wynagrodzenie za czas choroby – 255,32 zł. 
Wynagrodzenia w Ośrodku reguluje Regulamin wynagradzania pracowników SP ZOZ – Ośrodek Rehabilitacji Dzieci Niepełnosprawnych w Zabrzu obowiązujący od dnia 1 stycznia 2008 r. Zmiany wymaga pkt 6 paragrafu 7. Fundusz premiowy ustalono w Ośrodku w wysokości 40% wynagrodzeń zasadniczych – Regulamin premiowania pracowników SP ZOZ ORDzN w Zabrzu z dnia 15.05.2008 r. Z nagród wypłacane są tylko jubileuszowe.
Koszty świadczeń na rzecz pracowników stanowiły także znaczącą część wszystkich kosztów kontrolowanej jednostki tj. 11,97% w 2007 r. i 13,01% w 2008 r. Kształtowały się one w tych latach odpowiednio na poziomie: 78 195,95 zł i 79 231,36 zł. Największą ich częścią były składki ZUS, które w 2007 r. stanowiły 18,45% wynagrodzeń osobowych Ośrodka, a w roku 2008 –  ich 17,08% (Tabela 3 – Zał. nr 3).
Szczegółowej kontroli poddano składki ZUS w maju 2008 r. Wynosiły one 11 890,07 zł, tj. 39,11% majowych wynagrodzeń (Tabela 6 – Zał. nr 6). Złożyły się na nie:
-	składki od pracodawcy      4 654,46 zł     -  15,31% wynagrodzeń,
-	składki od pracownika       4 132,93 zł     -  13,59%          „
-	ubezpiecz. zdrowotne        2 364,12 zł     -    7,78%          „
-	Fundusz Pracy                      738,56 zł     -    2,43%          „
Fundusz wypadkowy dla  Szpitala ustalony został na poziomie 1,18%. 
Kontrolujący nie mają uwag do wielkości przedstawionych składek.
Kontroli poddano także wielkość naliczonego odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, który w podanych wcześniej latach stanowił odpowiednio: 2,87% i 3,08% wynagrodzeń osobowych Ośrodka (Tabela 3 – Zał. nr 3). W 2007 r. średnioroczne zatrudnienie pracowników do odpisu na ZFŚŚ wynosiło w kontrolowanej jednostce 12,38 etatów, bez emerytów objętych opieką socjalną, a w związku z tym prawidłowa wielkość odpisu na ZFŚS wynosiła: 9 956,93 zł. Wykonano go w podobnej kwocie 9 960,95 zł. W 2008 r. średnioroczne zatrudnienie pracowników do odpisu wynosiło 12,75 etatów, bez emerytów objętych opieką socjalną, a w związku z tym prawidłowa wielkość odpisu na ZFŚS wynosiła: 11 559,28 zł i w takiej właśnie kwocie wykonano go (Tabela 8 – Zał. nr 8).
Majątek Ośrodka przedstawiony w Tabeli 7 – Zał. nr 7 stanowią:
•	środki trwałe zaksięgowane na koncie 010 o wartości           216 871,80 zł,      
•	środki trwałe zaksięgowane na koncie 013 o wartości             87 069,86 zł,
•	wartości niematerialne i prawne (020)   o wartości                  11 351,58 zł,
                                                                    R a z e m :                315 293,24 zł 
Wykazem nie objęto środków trwałych o wartości do 600,00 zł, które prowadzone są w ewidencji ilościowej (zarządzenie dyrektora nr 1/2008 z dnia 5.08.2008 r.).
Ostatnią inwentaryzację składników majątkowych w drodze spisu z natury przeprowadzono i rozliczono na dzień 31.12.2008 r. 
Pomieszczenia Ośrodka są terenem strzeżonym w rozumieniu przepisów o inwentaryzacji (instrukcja inwentaryzacyjna z dnia 14.01.2003 r.).
Ośrodek prowadzi działalność statutową na części zabudowanej nieruchomości Gminy Miejskiej w Zabrzu położonej pod w/w adresem, na parceli nr 764/82, o powierzchni użytkowej 432,19 m², zapisanej w KW 15147 Sądu Rejonowego w Zabrzu, otrzymanej od Miasta na podstawie umowy użyczenia Nr CRU/1331/97 z dnia 1 lipca 1997 r. Aneksem Nr 2 z dnia 14 sierpnia 2007 r. przedłużono ją na czas nieoznaczony. 
Osobą odpowiedzialną w jednostce za udostępnianie informacji publicznych na zasadach określonych w rozdziale ósmym Statutu Miasta jest Pani Danuta Ostrowska.
Kontrolą objęto koszty Ośrodka za 2008 r. w wysokości 53 850,10 zł, tj. 8,84% wszystkich kosztów działalności jednostki.

III.	SP ZOZ  Ośrodek Profilaktyki i Leczenia Uzależnień
Ośrodek Profilaktyki i Leczenia Uzależnień w Zabrzu, Park Hutniczy 6, jest miejskim zakładem opieki zdrowotnej. 
Numer statystyczny – 276116349. 
Jego dyrektorem od dnia 1 lutego 1999 r. jest Pani Małgorzata Kowalcze, powołana na stanowisko uchwałą nr 27/99 Zarządu Miasta Zabrze z dnia 29 stycznia 1999 r.
Główną księgową jednostki jest Pani Marianna Papaj zatrudniona od dnia 1.02.1999 r. na podstawie umowy o pracę, której od dnia 1 stycznia 2007 r. powierzono obowiązki i odpowiedzialność zgodnie z ustawą o finansach publicznych (pismo dyrektora z dnia 29.12.2006 r.).
Procedury kontroli, o których mowa w art. 47 ust. 2  ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104), przy uwzględnieniu standardów przewidzianych w art. 63 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, według oświadczenia dyrektora, zostały ustalone na piśmie i wprowadzone do stosowania w jednostce.
Ośrodek na dzień 15 grudnia 2007 r. zatrudniał 26 osób na 23,15 etatach. Rok kontrolowany rozpoczął z zatrudnieniem 29 osób na 25,80 etatach, a w dniu 15 grudnia 2008 r. wynosił 27 osób na 24,05 etatach. Średnioroczne zatrudnienie w 2008 r. wyniosło 25,11 etatów i wzrosło w porównaniu z rokiem poprzednim o 8,37% (Tabela 1 – Zał. nr 1).
Przychody jednostki w 2006 r. wynosiły 1 097 924,81 zł, a w nich przychody ze świadczonych usług – 1 089 826,31 zł stanowiły 99,26%. 
W 2007 r. przychody Ośrodka wzrosły do 1 216 982,06 zł, tj. o 10,84%. Przychody ze świadczonych usług wyniosły 1 209 074,47 zł i stanowiły 99,35% całości przychodów, przychody z działalności pomocniczej – 7 907,59 zł, tj. 0,65% wszystkich przychodów (Tabela 2 – Zał. nr 2).
Na przychody z działalności pomocniczej składały się: zmiana stanu produktów, wpłaty i opłaty oraz  przychody finansowe z lokat i rachunków bankowych.
W 2008 r. przychody Ośrodka wzrosły do 1 628 498,63 zł, tj. o 33,81%. Przychody ze świadczonych usług wzrosły o 34,22% do 1 622 855,24 zł i stanowiły 99,65% całości przychodów, przychody z działalności pomocniczej – 5 643,39 zł, tj. 0,35% wszystkich przychodów (Tabela 2 – Zał. nr 2). Na przychody z działalności pomocniczej składały się: zmiana stanu produktów, różne wpłaty i opłaty oraz przychody finansowe z odsetek od środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz pozostałe przychody operacyjne.
Koszty działalności jednostki w 2006 r. wynosiły 1 096 413,71 zł, a  wynagrodzenia – 732 250,66 zł, które stanowiły 66,79% kosztów. 
W 2007 r. koszty działalności Ośrodka wzrosły do 1 189 670,93 zł, tj. o 8,51%, a wynagrodzenia do kwoty 799 878,76 zł, czyli o 9,24%. W roku kontrolowanym koszty wzrosły do 1 473 028,67 zł, czyli o 23,82% w porównaniu z rokiem poprzednim. Wynagrodzenia natomiast wzrosły o 20,96% do kwoty 967 563,66 zł i stanowiły 65,69% wszystkich kosztów (Tabela 3 – Zał. nr 3). 
Podstawowym elementem wynagrodzeń były wynagrodzenia zasadnicze, które w 2008 r. wyniosły 504 423,31 zł, tj. 52,13% całości wynagrodzeń.
Premie pracownicze 242 732,58 zł – 48,12% wynagrodzeń zasadniczych (Tabela 4 – Zał. nr 4). 
Miesięczny koszt jednego etatu w Ośrodku w 2008 r. wyniósł 3 211,08 zł i był wyższy od ubiegłorocznego o 11,62%.
Szczegółowej analizie w czasie kontroli poddano wynagrodzenia za miesiąc maj 2008 r. Wynika z niej, że wynagrodzenie pracowników w tym miesiącu wyniosło 71 103,39 zł i stanowiło 7,35% całości kosztów wynagrodzeń. Złożyły się na nie:
-  wynagrodzenie zasadnicze 44 040,00 zł, stanowiło 61,94% majowego    wynagrodzenia, 
-	dodatek za wysługę      5 668,91 zł  - 12,87% wynagrodzeń zasadniczych,
-	premia                        17 324,60 zł  -  39,34%         „                     „    
-	inne dodatki         4 069,88 zł  - 5,72% majowego wynagrodzenia, na które złożyły się dodatki funkcyjne.
Wynagrodzenia w Ośrodku reguluje Regulamin wynagradzania SP ZOZ – Ośrodek Profilaktyki i Leczenia Uzależnień w Zabrzu obowiązujący od dnia 4 sierpnia 2008 r. Zmiany wymaga pkt 5 paragrafu 8, aby był zgodny z treścią rozporządzenia MZiOS, na podstawie którego go opracowano. Funduszu premiowego nadal nie ustalono w Ośrodku, chociaż już w poprzednim sprawozdaniu wytknięto, tę nieprawidłowość. Czym innym jest bowiem wysokość wypłacanej premii, a czym innym wysokość funduszu premiowego, której ustalenia wymaga § 6, ust. 2 wspomnianego rozporządzenia MZiOS z dnia 8 czerwca 1999 r. z późniejszymi zmianami.
Z nagród wypłacane są tylko jubileuszowe.
Koszty świadczeń na rzecz pracowników stanowiły także znaczącą część wszystkich kosztów kontrolowanej jednostki tj. 16,21% w 2007 r. i 14,55% w 2008 r. Kształtowały się one w tych latach odpowiednio na poziomie: 192 883,09 zł i 214 371,37 zł. Największą ich częścią były składki ZUS, które w 2007 r. stanowiły 18,19% wynagrodzeń osobowych Ośrodka, a w roku 2008 –  ich 16,41% (Tabela 3 – Zał. nr 3).
Szczegółowej kontroli poddano składki ZUS w maju 2008 r. Wynosiły one 28 225,98 zł, tj. 39,70% majowych wynagrodzeń (Tabela 6 – Zał. nr 6). Złożyły się na nie:
-	składki od pracodawcy     10 903,15 zł     -  15,33% wynagrodzeń,
-	składki od pracownika        9 658,36 zł     -  13,58%          „
-	ubezpiecz. zdrowotne         5 962,36 zł     -    8,39%          „
-	Fundusz Pracy                    1 702,11 zł     -    2,39%          „
Fundusz wypadkowy dla  Szpitala ustalony został na poziomie 1,18%. 
Kontrolujący nie mają uwag do wielkości przedstawionych składek.
Kontroli poddano także wielkość naliczonego odpisu na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, który w podanych wcześniej latach stanowił odpowiednio: 2,45% i 2,37% wynagrodzeń osobowych Ośrodka (Tabela 3 – Zał. nr 3). W 2007 r. średnioroczne zatrudnienie pracowników do odpisu na ZFŚŚ wynosiło w kontrolowanej jednostce 24,20 etatów i jeden emeryt objęty opieką socjalną, a w związku z tym prawidłowa wielkość odpisu na ZFŚS wynosiła: 19 605,42 zł i w takiej samej kwocie wykonano go.
W 2008 r. średnioroczne zatrudnienie pracowników do odpisu wynosiło 25,11 etatów i jeden emeryt objęty opieką socjalną, a w związku z tym prawidłowa wielkość odpisu na ZFŚS wynosiła: 22 916,08 zł. Wykonano go w kwocie 22 907,01 zł, tj. w 99,96% (Tabela 8 – Zał. nr 8). Kontrolujący nie mają uwag do naliczania i realizacji ZFŚS.
Majątek Ośrodka przedstawiony w Tabeli 7 – Zał. nr 7 stanowią:
•	środki trwałe zaksięgowane na koncie 011 o wartości             81 408,67 zł, 
w tym budynek        -     brak,   
•	środki trwałe zaksięgowane na koncie 013 o wartości             95 418,36 zł,
•	wartości materialne i prawne (020)   o wartości                         5 469,18 zł,
                                                                    R a z e m :                182 296,21 zł 
Wykazem nie objęto środków trwałych o wartości poniżej 1 000,00 zł, które prowadzone są w ewidencji ilościowej (zarządzenie dyrektora nr 2/2001 z dnia 2.01.2001 r.).
Ostatnią inwentaryzację składników majątkowych w drodze spisu z natury przeprowadzono w dniach 21.09 – 16.11.2005 r. i rozliczono na dzień 17 listopada 2005 r. 
Pomieszczenia Ośrodka są terenem strzeżonym w rozumieniu przepisów o inwentaryzacji (§ 20 instrukcji inwentaryzacyjnej).
Ośrodek prowadzi działalność statutową na nieruchomości Gminy Miejskiej w Zabrzu położonej pod w/w adresem, na działce nr 210/35, o powierzchni  1235 m² i posadowionym na niej budynku stanowiącym odrębną nieruchomość, zapisanej w KW nr 18001 Sądu Rejonowego w Zabrzu, przyjętej w użytkowanie na czas nieoznaczony aktem notarialnym nr 483/2001 z dnia 19 stycznia 2001 r. 
Osobą odpowiedzialną w jednostce za udostępnianie informacji publicznych na zasadach określonych w rozdziale ósmym Statutu Miasta jest Pani Marta Zubrzycka.
Kontrolą objęto koszty Ośrodka za 2008 r. w wysokości 122 236,38 zł, tj. 8,30% wszystkich kosztów działalności jednostki.

IV.	U w a g i    i    w n i o s k i

Kontroli dokonano we wszystkich samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej gminy Zabrze.
Z materiałów kontroli wynika, iż na dzień 15 grudnia 2008 r. zatrudnionych w nich były 683 osoby na 651,86 etatach. W porównaniu z rokiem poprzednim zatrudnienie w tych trzech jednostkach wzrosło o 1,38% (Tabela 1 – Zał. nr 1).
Przychody zabrzańskich ZOZ w 2008 r. wyniosły 45 509 441,80 zł i były wyższe od ubiegłorocznych o 20,78%. Przychody niemal w całości pochodziły ze świadczonych usług zdrowotnych i wyniosły 43 830 589,22 zł          (96,31%). W porównaniu z rokiem poprzednim wzrosły o 22,23%. Dotacje z Urzędu Miasta otrzymał tylko Szpital na inwestycje budowlane i zakupy inwestycyjne, które zwiększyły jego fundusz założycielski (Tabela 2 – Zał. nr 2).
Koszty działalności ZOZ w 2008 r. wyniosły 47 627 252,10 zł i były wyższe od ubiegłorocznych o 20,06%. Największą pozycją kosztów były wynagrodzenia osobowe pracowników (51,89%), które w porównaniu z rokiem poprzednim wzrosły o 25,17% i wyniosły 24 716 160,16 zł (Tabela 3 – Zał. nr 3). 
Podstawowym elementem wynagrodzeń były wynagrodzenia zasadnicze, które w 2008 r. w zabrzańskich ZOZ stanowiły 55,31%, a premie – 9,98%.  Umowy cywilno-prawne z pracownikami kształtowały się w granicach 7,27% wynagrodzeń osobowych (Tabela 4 – Zał. nr 4). 
Szczegółowej analizie w ramach niniejszej kontroli poddano wynagrodzenia za miesiąc maj 2008 r. Wynika z niej, że wynagrodzenia osobowe pracowników kontrolowanych jednostek wyniosły w tym miesiącu 2 007 286,17 złotych i stanowiły 8,12% całości kosztów wynagrodzeń. Wynagrodzenia zasadnicze stanowiły 54,50%, a inne dodatki – 30,27% całości wynagrodzeń majowych,  premie natomiast – 11,44%, a dodatki za wysługę lat – 16,51% wynagrodzeń zasadniczych (Tabela 5 – Zał. nr 5).
W miesiącu poddanym kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie realizacji kosztów wynagrodzeń pracowniczych. Uwagi do stosowanych w jednostkach regulaminów wynagradzania i premiowania wykazano w poprzednich rozdziałach. W tym miejscu należy jedynie przypomnieć, że dokumenty te muszą być opracowane na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 8 czerwca 1999 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 52, poz. 543 ze zmianami). Ich postanowienia nie mogą zmieniać ustaleń zawartych w rozporządzeniu, co stwierdzono w niektórych kontrolowanych jednostkach. Kontrolujący przypominają kierownikom jednostek o konieczności dokonywania bieżących zmian w regulaminach wynagradzania, a w szczególności w tabelach miesięcznych stawek wynagrodzenia zasadniczego – ostatnią określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 12 czerwca 2008 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zasad wynagradzania pracowników publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 113, poz. 723).
Kontrolą objęto także koszty świadczeń na rzecz pracowników, a w nich składki ZUS w miesiącu maju 2008 r. Wynosiły one 810 210,30 zł, tj. 40,36% majowych wynagrodzeń (Tabela 6 – Zał. nr 6). Złożyły się na nie:
-	składki od pracodawcy   309 938,81 zł     -  15,44% wynagrodzeń,
-	składki od pracownika    271 330,33 zł     -  13,52%          „
-	ubezpiecz. zdrowotne     179 772,35 zł     -    8,96%          „
-	Fundusz Pracy                  49 168,81 zł     -    2,45%          „
Fundusz wypadkowy dla instytucji kultury ustalony został na poziomie od 1,18% do 1,47%. Kontrolujący nie mieli zastrzeżeń do wysokości majowych składek ZUS.
Odpis na ZFŚS w 2008 r. wynosił 579 079,14 zł i stanowił 2,34% wynagrodzeń osobowych (Tabela 3 – Zał. nr 3). Prawidłowy odpis natomiast winien zamknąć się kwotą 580 079,29 zł. Fundusz wykonano więc w 99,83%. 
Do jego naliczania i realizacji kontrolujący nie wnieśli istotnych uwag (Tabela 8 – Zał. nr 8).
Majątek ZOZ wykazany w ankietach stanowią:
•	środki trwałe                                   o wartości          46 836 406,53 zł,
w tym budynki                                        „                 32 841 708,42 zł,
•	środki trwałe (pozostałe)                         „                     182 488,22 zł,
•	wartości niematerialne i prawne              „                     147 019,16 zł,
•	środki trwałe w budowie                          „                  3 585 460,84 zł,
                                                             R a z e m :         50 751 374,75 zł.
Wartość budynków wykazuje tylko Szpital Rejonowy. Ubiegłoroczne uwagi do sprawozdania w sprawie gospodarki majątkowej są nadal aktualne.  
Procedury kontroli, o których mowa w art. 47 ust. 2  ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104), przy uwzględnieniu standardów przewidzianych w art. 63 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, według oświadczeń kierowników kontrolowanych jednostek, zostały ustalone na piśmie i wprowadzone do stosowania.
Uwagi kontrolujących do stosowanych regulaminów wynagradzania i premiowania wykazano przy omawianiu poszczególnych jednostek. Nieprawidłowości te należy usunąć, a w wyjaśnieniach do raportu podać przyjęte ustalenia regulaminowe, które zakwestionowano w sprawozdaniu. 
Termin dostarczenia do Biura Kontroli w/w wyjaśnień do raportu – upływa z dniem 10 kwietnia 2009 r.

Na powyższych ustaleniach czynności kontrolne zakończono. Raport z kontroli składa się z 14 kart. Jego integralną część stanowi  8 załączników na 8 kartach.

Kierownik każdej kontrolowanej jednostki został poinformowany o przysługującym mu z mocy przepisów § 54 Regulaminu kontroli wewnętrznej prawie zgłoszenia w terminie 7 dni zastrzeżeń, co do konkretnych faktów utrwalonych w niniejszym raporcie.
Raport z kontroli służy wyłącznie do użytku wewnętrznego. 
Udostępnianie informacji w nim zawartych następuje z zachowaniem przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, ustawy o tajemnicy skarbowej i ustawy o dostępie do informacji publicznej. 
Raport niniejszy sporządzono w czterech jednobrzmiących egzemplarzach i po odczytaniu podpisano.
Jeden egzemplarz raportu (wyciąg dot. każdej oddzielnie jednostki organizacyjnej) przekazano kierownikowi kontrolowanej jednostki.

                                                   Kontrolujący:

                                                                           1. …………………………

                                                                           2. …………………………
Zabrze, dnia 5 marca 2009 r.